Rick Rubin The Creative Act

Oké, luister. Ik zit hier net in m'n stamcafé, latte besteld (extra shot, want we gaan het over Rick Rubin hebben!), en het gesprek komt op creativiteit. Iedereen heeft wel een mening, maar ik zeg: "Wacht even, ik heb net The Creative Act: A Way of Being van Rick Rubin gelezen. Dat is andere koek, vrienden!"

Je kent Rick Rubin, toch? Die kale man met de baard die er altijd uitziet alsof hij net van een meditatieretraite komt? Hij heeft alles geproduceerd, van de Beastie Boys tot Adele, van Johnny Cash tot Slayer. Serieus, zijn discografie is zo divers dat je denkt dat hij een geheime kloonfabriek heeft.

Maar dit boek, "The Creative Act", is geen memoires vol "En toen zei ik tegen Jay-Z…" verhalen. Nee, het is meer een…spirituele handleiding voor creatievelingen. Klinkt zweverig, I know. Ik rolde ook even met mijn ogen. Maar luister, het is eigenlijk best wel…chill.

Wat staat er dan in dat boek?

Simpel gezegd: Rubin beweert dat creativiteit in ieder van ons zit. Ja, ook in jou, die nu stiekem Candy Crush speelt in plaats van te werken. Hij zegt dat het niet zozeer gaat om talent (al helpt dat natuurlijk wel), maar om aandacht, nieuwsgierigheid en de bereidheid om te experimenteren.

Hij behandelt het creatieve proces niet als een lineaire A-naar-B reis, maar als een soort labyrint waarin je constant nieuwe paden ontdekt. Een labyrint met misschien wel een minotaurus aan het einde. Hopelijk een vriendelijke minotaurus die je feedback geeft op je songteksten.

Denk aan het alsof je een steenhouwer bent, zo staat het ook in het boek. Je weet dat er een prachtig beeld verborgen zit in die steen, maar je moet het er wel uit hakken. Met de juiste gereedschappen (je vaardigheden) en een hoop geduld. En een veiligheidsbril, want steensplinters zijn geen pretje.

De Bron van Creativiteit

Rubin spreekt vaak over de "Bron", een soort allesomvattende creatieve energie die overal aanwezig is. Het klinkt een beetje Star Wars-achtig ("The Force is strong with this one!"), maar het idee is dat je creativiteit niet uit jezelf komt, maar door jou heen stroomt. Jij bent slechts een doorgeefluik. En hopelijk een goed afgestemd doorgeefluik, anders klinkt die symfonie als een kat die wordt gemarteld.

• Wees een goede ontvanger: Mediteer, doe aan mindfulness, ga wandelen in de natuur. Of, je weet wel, gewoon even niet op je telefoon kijken.
• Vertrouw op je intuïtie: Die innerlijke stem die zegt: "Dit is het!" Zelfs als iedereen om je heen denkt dat je gek bent. (Rubin heeft waarschijnlijk genoeg mensen gehad die dachten dat hij gek was toen hij Run-DMC met Aerosmith liet samenwerken.)
• Maak fouten: Fouten zijn geen mislukkingen, maar kansen om iets nieuws te ontdekken. Denk aan penicillin, dat werd ontdekt door een…tja, een blunder.

Loslaten van de Controle

Dit is een belangrijke. Rubin benadrukt dat je de creatie niet moet proberen te controleren. Laat het zijn eigen weg gaan. Dit is makkelijker gezegd dan gedaan, natuurlijk. Want we willen allemaal perfectie. Maar perfectie is vaak de vijand van creativiteit. En de vijand van spontaniteit. En de vijand van een goede afterparty. Want wie heeft er zin in een perfecte afterparty?

Hij vertelt in het boek bijvoorbeeld over het opnemen van "Californication" met de Red Hot Chili Peppers. De band zat vast, er kwamen geen goede ideeën. Rubin zei: "Ga gewoon jammen, zonder erover na te denken." En bam! Een van hun grootste hits was geboren.

Het gaat erom dat je jezelf toestaat om te falen, om domme ideeën te hebben, om de controle los te laten. Zie het als surfen. Je kunt de golf niet controleren, maar je kunt wel leren om erop te rijden. En soms val je, en krijg je een hoop zout water in je neus. Maar dat hoort erbij.

Niet voor iedereen

Oké, eerlijk is eerlijk. "The Creative Act" is niet voor iedereen. Als je op zoek bent naar een stappenplan voor een gegarandeerde hit, dan ben je hier aan het verkeerde adres. Dit boek is meer voor degenen die op zoek zijn naar een diepere verbinding met hun creativiteit. Voor degenen die willen leren hoe ze hun innerlijke kunstenaar kunnen bevrijden. Voor degenen die het niet erg vinden om af en toe een beetje zweverig te zijn.

Er staan ook heel veel korte stukjes in. Net alsof je door de gedachtenkronkels van Rubin zelf loopt. Het is niet een boek dat je in een keer uitleest, maar meer een boek dat je af en toe openslaat om inspiratie te vinden. Net zoals ik af en toe mijn telefoon opensla om…oké, oké, ik geef het toe: om Candy Crush te spelen.

Dus, wat moeten we hier nou mee?

Wel, als je dit verhaal tot hier hebt gelezen, dan ben je waarschijnlijk wel geïnteresseerd in het idee dat je creatiever kunt zijn dan je denkt. En dat is al een goede start.

Probeer eens een van de tips van Rubin uit. Ga mediteren. Ga wandelen in de natuur. Doe iets anders dan je normaal doet. Of, misschien wel het belangrijkste: durf te falen. Durf domme ideeën te hebben. Durf jezelf te zijn.

• Stop met vergelijken: Iedereen is uniek, en je creativiteit is ook uniek. Vergelijk jezelf niet met anderen, maar focus op je eigen proces.
• Omarm de leegte: Soms moet je even helemaal niets doen om ruimte te maken voor nieuwe ideeën. Starren naar een leeg canvas.
• Wees nieuwsgierig: Stel vragen, onderzoek nieuwe dingen, leer van anderen. De wereld zit vol met inspiratie.

En als je het dan nog steeds niet weet, lees dan gewoon "The Creative Act". Het is geen wondermiddel, maar het kan je wel helpen om je creatieve potentieel te ontsluiten. En wie weet, misschien produceer jij dan wel de volgende nummer 1 hit. Of op z'n minst een liedje dat niet klinkt als een kat die wordt gemarteld.

Nu ga ik weer verder met mijn latte. Proost! En onthoud: iedereen kan creatief zijn. Zelfs jij. Nu terug naar die Candy Crush, dan…