Matthijs Van Nieuwkerk En Karin

Oké, even eerlijk, wie kent Matthijs van Nieuwkerk nou niet? De man met de vlotte babbel, de snelle vragen en die onmiskenbare energie. Jarenlang zwaaide hij de scepter bij De Wereld Draait Door (DWDD), een programma waar half Nederland zich ’s avonds aan vastklonk. Maar achter de schermen, en dat weten veel mensen niet, speelde een heel ander verhaal. Een verhaal dat nu, jaren later, nog steeds nazindert. En de naam die daarbij steeds weer opduikt? Karin.

Waarom je dit zou moeten boeien? Nou, stel je voor: je hebt een favoriete bakker. Jarenlang haal je daar je brood, geniet je van de smaak, de sfeer. Maar dan hoor je geruchten dat er achter de schermen niet alles even fris is. Dat de bakker, die je zo bewonderde, zich niet zo netjes gedraagt. Dat raakt je, toch? Zo is het ook met Matthijs. Hij was jarenlang een vertrouwde stem, een bekend gezicht op tv. En als er dan berichten opduiken over grensoverschrijdend gedrag, dan wil je weten wat er precies is gebeurd. Dan wil je weten wie er nog meer bij betrokken waren. En dan komt Karin in beeld.

We gaan hier geen complete reconstructie geven van alles wat er is gebeurd. Er zijn genoeg onderzoeken en artikelen die dat al hebben gedaan. Maar laten we eens kijken naar wat we wel weten, en vooral, waarom het belangrijk is om erover te praten. Want in feite gaat dit verhaal niet alleen over Matthijs en Karin. Het gaat over macht, over cultuur, en over hoe we met elkaar omgaan, op de werkvloer en daarbuiten.

Karin, wie is dat eigenlijk?

Karin is in dit verhaal niet zomaar een naam. Ze is een symbool. Een symbool voor de mensen die, vaak achter de schermen, de machine draaiende houden. Denk aan de redacteuren, de producers, de assistenten – de mensen die ervoor zorgen dat een programma als DWDD überhaupt kan bestaan. Zonder hen geen uitzending, geen Matthijs in zijn element.

Vaak zijn dit mensen die loyaal zijn, die hard werken, en die hun carrière willen maken. Ze kijken op tegen de bekende gezichten, de grote namen. Maar wat als die grote namen zich niet gedragen? Wat als ze hun macht misbruiken?

Stel je voor: je bent net afgestudeerd en je krijgt een droombaan bij een populair televisieprogramma. Je werkt keihard, je wilt indruk maken. Maar je merkt al snel dat de sfeer niet zo rooskleurig is als je had gehoopt. Er wordt geschreeuwd, er zijn intimidaties, er is een angstcultuur. Wat doe je dan? Spreek je je uit, met het risico je baan te verliezen? Of slik je alles in, in de hoop dat het beter wordt?

De macht van de stilte

Dat is precies waar het in het verhaal van Matthijs en Karin om draait. Er was een cultuur waarin mensen bang waren om hun mond open te doen. Bang voor de consequenties. Bang om hun baan te verliezen. Bang om buitengesloten te worden.

Het probleem is dat zo’n cultuur grensoverschrijdend gedrag in de hand werkt. Als mensen weten dat ze ermee weg kunnen komen, omdat niemand ze tegenspreekt, dan gaan ze door. En dat is wat er, volgens verschillende rapporten en getuigenissen, bij DWDD is gebeurd.

Denk aan de klassieke grap op een verjaardag: “Wat is het verschil tussen een egel en een redacteur bij DWDD? De egel heeft stekels naar buiten…” Het is een zwarte humor, maar het toont wel aan dat er al langer signalen waren dat de werksfeer niet optimaal was.

Het gaat er niet om Matthijs nu helemaal af te branden. Hij heeft ongetwijfeld ook goede dingen gedaan, en hij heeft ongetwijfeld spijt van bepaalde dingen. Maar het is belangrijk om te erkennen dat er een probleem was, en dat er slachtoffers zijn. En die slachtoffers, die verdienen het om gehoord te worden.

Waarom is dit nog steeds relevant?

Je zou kunnen denken: dit is allemaal al lang geleden gebeurd, waarom zouden we er nu nog over praten? Nou, omdat het nog steeds relevant is. Omdat dezelfde patronen nog steeds voorkomen op veel werkvloeren. Omdat we er nog steeds van kunnen leren.

Denk aan de #MeToo beweging. Die heeft laten zien dat seksueel grensoverschrijdend gedrag en machtsmisbruik wijdverspreid zijn. Het is niet alleen iets wat in Hollywood gebeurt, of bij DWDD. Het gebeurt overal. In ziekenhuizen, op scholen, in kantoren, in sportverenigingen. Overal waar er een machtsverschil is, is er een risico op misbruik.

En dat is precies waarom het zo belangrijk is om erover te praten. Om het bespreekbaar te maken. Om slachtoffers te steunen. Om daders ter verantwoording te roepen. En om te zorgen dat dit soort dingen in de toekomst niet meer gebeuren.

Stel je voor: je ziet op je werk dat een collega wordt gepest. Of dat er discriminerende opmerkingen worden gemaakt. Wat doe je dan? Kijk je weg, omdat je er geen zin in hebt? Of spreek je je uit, met het risico dat je zelf de volgende bent?

Actie ondernemen

Het is niet makkelijk om actie te ondernemen. Maar het is wel belangrijk. Want als we allemaal wegkijken, dan blijft de situatie hetzelfde. Dan blijft de angstcultuur bestaan. Dan blijven slachtoffers in de kou staan.

En dat is niet wat we willen, toch? We willen een wereld waarin iedereen zich veilig voelt, waarin iedereen zichzelf kan zijn, waarin iedereen gerespecteerd wordt. Een wereld waarin mensen zich niet bang hoeven te voelen om hun mening te geven, om hun grenzen aan te geven, om hulp te vragen.

Het verhaal van Matthijs en Karin is dus niet alleen een verhaal over een tv-programma en een werksfeer. Het is een verhaal over ons allemaal. Het is een verhaal over de verantwoordelijkheid die we allemaal hebben om een veilige en respectvolle omgeving te creëren. En dat begint met erover praten, met luisteren, en met actie ondernemen.

Dus de volgende keer dat je een ongemakkelijke situatie ziet, denk dan aan Karin. Denk aan de mensen die zich niet durfden uit te spreken. En denk aan de impact die je kunt hebben door wél je mond open te doen. Want uiteindelijk is het aan ons allemaal om een betere wereld te creëren. Een wereld waarin iedereen zich thuis voelt, en waarin iedereen zichzelf kan zijn. En dat is toch wel iets om je druk over te maken, nietwaar?