We Doen Wat We Kunnen

Zo, kom erbij, zet je koffie neer en luister even. Ik wil je iets vertellen over een typisch Nederlandse mentaliteit. Iets wat we allemaal kennen, misschien zelfs belachelijk vinden, maar diep vanbinnen toch een beetje koesteren. Het gaat over: "We doen wat we kunnen."

Ja, ja, ik hoor je al gniffelen. Alsof het een excuus is voor alles wat misgaat! En toegegeven, soms is het dat ook. Maar er zit meer achter, geloof me. Het is een mix van pragmatisme, bescheidenheid, en een onverwoestbaar geloof in eigen kunnen... zelfs als dat kunnen op z'n zachtst gezegd beperkt is.

De Filosofie Achter de Frase

Stel je voor: je bent op een verjaardag. Er is een gebrek aan taartscheppen. Tante Mien, die al een paar wijntjes op heeft, grijpt een bot mes en zegt met een stralende glimlach: "We doen wat we kunnen!" En ja hoor, ze begint die taart te lijf te gaan alsof ze een chirurgische ingreep uitvoert. Resultaat: een taart die meer lijkt op een ingestort flatgebouw, maar hey, iedereen krijgt een stuk. Dat is de essentie.

Het is die positieve instelling, die zegt: "Oké, de omstandigheden zijn niet ideaal, maar we gaan er het beste van maken." Het is een soort Nederlandse zen, waarbij je je neerlegt bij de realiteit en probeert er het beste van te maken, zelfs als die realiteit bestaat uit een bot mes en een wankele taart.

Er is zelfs een wetenschappelijke verklaring voor, denk ik. Of misschien niet. Maar ik doe wat ik kan om er een te verzinnen! Laten we zeggen dat het iets te maken heeft met onze eeuwenlange strijd tegen het water. We hebben geleerd dat je niet altijd kunt winnen, maar dat je wel kunt proberen. En soms, heel soms, win je alsnog. Door gewoon door te zetten en te roepen: "We doen wat we kunnen!" zelfs als je dijk bijna doorbreekt.

De Toepassingen in het Dagelijks Leven

Waar kom je deze fameuze zin allemaal tegen? Overal! Hier zijn een paar voorbeelden:

• De Klusjesman: "Ja, die lekkage... nou, ik heb er een extra laag duct tape op gedaan. We doen wat we kunnen, hè!" (Waarschijnlijk houdt het twee dagen, maar hé, hij heeft iets gedaan).
• De Programmeur: "De code is niet elegant, maar het werkt. We doen wat we kunnen met de deadline, toch?" (Lees: "Ik heb een spaghetti-code geschreven waar een python jaloers op zou zijn.")
• De Kok: "Er zat geen basilicum in huis, dus ik heb dille gebruikt. We doen wat we kunnen, en eerlijk gezegd, het smaakt best lekker zo." (Spoiler alert: het smaakt niet lekker. Maar we waarderen de poging!).
• De Politicus: "De economie is niet optimaal, maar we hebben belastingvoordelen voor… ehm… iedereen! We doen wat we kunnen." (En iedereen knikt instemmend, want wie is er nou tegen belastingvoordelen?).

Het is dus een soort universele formule voor het accepteren van imperfectie, zowel bij jezelf als bij anderen. En dat is best mooi, eigenlijk.

De Keerzijde van de Medaille

Natuurlijk, er is ook een donkere kant. Soms wordt "We doen wat we kunnen" gebruikt als een excuus voor middelmatigheid. Als een manier om de lat lekker laag te leggen en te voorkomen dat je echt je best moet doen.

Denk aan die collega die altijd te laat is en zegt: "Ja, de trein had vertraging. We doen wat we kunnen!" (Terwijl hij eigenlijk gewoon te lang gesnoozed heeft). Of die bakker die je een aangebrande croissant verkoopt met de uitleg: "De oven was een beetje heet. We doen wat we kunnen!" (Misschien moet je gewoon een nieuwe oven kopen, bakker?).

Het is dus belangrijk om een verschil te maken tussen oprechte inspanning en gemakzucht. Tussen het accepteren van onvermijdelijke imperfectie en het gebruiken van de zin als een vrijbrief voor slechte prestaties.

Wanneer is "We Doen Wat We Kunnen" Toegestaan?

Dus, wanneer mag je deze zin nou wel gebruiken? Hier zijn een paar richtlijnen:

• Als je écht je best hebt gedaan: Dit is cruciaal. De zin werkt alleen als je kunt aantonen dat je alles hebt geprobeerd wat binnen je macht lag.
• Als de omstandigheden echt tegenzitten: Soms zit het gewoon niet mee. De apparatuur begeeft het, de stroom valt uit, de kat eet je huiswerk op (het kan!). In die gevallen is het prima om te zeggen: "We doen wat we kunnen!"
• Als het resultaat niet perfect hoeft te zijn: Sommige dingen hoeven niet perfect te zijn. Een zelfgebakken taart met een deuk is nog steeds lekker. Een handgeschreven kaart met een spelfout is nog steeds liefdevol. In die gevallen is "We doen wat we kunnen!" perfect acceptabel.

Maar onthoud: het moet altijd met een knipoog. Met een besef dat je misschien niet de wereld aan het veranderen bent, maar dat je wel je best hebt gedaan om er een iets betere plek van te maken. Met een bot mes, duct tape, en een optimistische glimlach.

"We Doen Wat We Kunnen" Wereldwijd?

Is dit nou typisch Nederlands? Ik denk het wel. Andere culturen hebben vast vergelijkbare uitdrukkingen, maar de Nederlandse variant heeft iets unieks. Misschien is het die combinatie van nuchterheid en optimisme, die je nergens anders vindt. Het is alsof we zeggen: "We weten dat het waarschijnlijk niet gaat lukken, maar we proberen het toch maar."

Stel je voor dat de Fransen dit zouden zeggen. "Nous faisons ce que nous pouvons." Klinkt chic, maar totaal ongeloofwaardig. Ze zouden waarschijnlijk eerst een comité oprichten om de perfecte manier te vinden om iets te doen, en dan klagen dat het niet lukt. De Duitsers zouden waarschijnlijk een gedetailleerd plan maken en iedereen de schuld geven als het misgaat. En de Amerikanen zouden waarschijnlijk zeggen: "We kunnen alles!" (zelfs als ze het niet kunnen). En vervolgens een reality show erover maken.

Nee, "We doen wat we kunnen" is echt iets Nederlands. Het is een mantra, een levenshouding, een excuus en een statement van veerkracht in één. Het is de reden dat we dijken bouwen, dat we blijven fietsen in de regen, en dat we blijven hopen op een Elfstedentocht, ook al is het al decennia geleden dat er nog ijs was.

Conclusie: Leef Lang en Doe Wat Je Kunt!

Dus, de volgende keer dat je in een situatie bent waarin alles misgaat, denk dan aan deze woorden. Lach erom. Omarm de chaos. En zeg met een zelfverzekerde stem: "We doen wat we kunnen!"

En wie weet, misschien lukt het dan toch nog. Of in ieder geval heb je er een goed verhaal voor op een verjaardag. Met een taart die eruitziet alsof hij door een aardbeving is getroffen, maar die wel met liefde (en een bot mes) is aangesneden.

Dus, tot slot: Doe wat je kunt, wees lief voor elkaar en vergeet niet je belasting te betalen. En als het even tegenzit? Nou, dan weet je het antwoord al.

En nu ga ik. Ik heb nog een lekkende kraan te repareren. We doen wat we kunnen!