Van Dale Woorden Van Het Jaar

Weet je, laatst zat ik in de trein, lekker een beetje mensen te kijken, zoals je doet. En ik hoorde twee tieners praten. Eentje zei iets in de trant van: "Ja, maar dat is echt rizz, toch?" Ik keek 'm vragend aan (in m'n hoofd dan, ik wilde niet creepy overkomen), want ik had geen flauw idee waar hij het over had. Rizz? Klonk als een soort bruisend water ofzo. Maar nee dus! Het bleek dus 'charisma' te betekenen, of het vermogen om iemand te versieren. Tsja, dat leer je niet meer in de Van Dale van mijn tijd, haha!

Dat bracht me wel aan het denken. Hoe snel taal verandert, en hoe belangrijk het is om bij te blijven. En waar kan je beter bijblijven dan met de Van Dale Woorden van het Jaar verkiezing?

Wat is de Van Dale Woorden van het Jaar verkiezing?

Simpel: de Van Dale, die dikke pil die we allemaal wel kennen van school (of inmiddels online opzoeken, kuch), organiseert elk jaar een verkiezing om de meest spraakmakende, relevante en gewoonweg toffe nieuwe woorden van het jaar te kiezen. Zowel voor Nederland als voor België. Twee landen, twee winnaars, dubbel zoveel taalfestijn!

Het is niet zomaar een wedstrijdje; het is een reflectie van de maatschappij. De woorden die gekozen worden, vertellen een verhaal over wat ons bezig houdt, waar we ons zorgen over maken, waar we om lachen en wat we belangrijk vinden. Echt een soort tijdcapsule in woordvorm, als je erover nadenkt.

Hoe werkt het?

De Van Dale stelt eerst een lijst samen van woorden die het afgelopen jaar nieuw of populair zijn geworden. Die lijst is gebaseerd op een heleboel factoren: hoe vaak de woorden voorkomen in de media, op sociale media, in gesprekken, etc. Eigenlijk een soort big data analyse, maar dan voor taal. Best cool, toch?

Vervolgens mag het publiek stemmen! Dus jij, ik, je buurman, je oma, iedereen kan meedoen. Het is een democratisch proces, en dat vind ik er nou juist zo leuk aan. Iedereen mag zijn stem laten horen, letterlijk! (Oké, figuurlijk dan. Je typt 'm gewoon in.)

Waarom is het belangrijk?

Misschien denk je: "Woorden, boeien! Het is toch maar taal?" Maar dat is echt een misvatting! Taal is macht, taal is identiteit, taal is cultuur. De woorden die we gebruiken, vormen onze gedachten en hoe we de wereld zien.

De Woorden van het Jaar laten zien welke onderwerpen leven in de maatschappij. Klimaatverandering, politiek, technologie, popcultuur, het komt allemaal voorbij. Het is een soort snapshot van het jaar dat voorbij is, een overzicht van de belangrijkste thema's en trends.

En bovendien, het is gewoon leuk! Het is een ijsbreker tijdens saaie gesprekken, een manier om je vocabulaire uit te breiden en een reden om eens goed te lachen om de soms hilarische nieuwe woorden die ontstaan.

Voorbeelden van Woorden van het Jaar

Laten we eens kijken naar een paar eerdere winnaars. Dit is waar het echt interessant wordt! (Vind ik dan, hopelijk jij ook!)

• 2022 (Nederland): Klimaatklever. Zegt genoeg, toch? Iemand die zich vastplakt aan objecten om aandacht te vragen voor het klimaat. Controversieel, maar zeker spraakmakend!
• 2022 (België): TikTokken. Dat hadden we wel kunnen zien aankomen, nietwaar? Alles en iedereen zit tegenwoordig op TikTok.
• 2021 (Nederland): Prikspijt. Oh, de goede oude corona tijd... Prikspijt: spijt hebben van het feit dat je je hebt laten vaccineren. Een woord dat een bepaalde verdeeldheid in de maatschappij weerspiegelde.
• 2021 (België): Wappie. Ook gerelateerd aan corona, helaas. Een denigrerende term voor iemand die complottheorieën aanhangt.

Zie je wat ik bedoel? Deze woorden vertellen een verhaal. Ze laten zien waar we mee bezig waren, waar we ons druk om maakten, waar we over discussieerden. Het is fascinerend!

Enkele genomineerden, een blik op de toekomst!

Vaak zijn de genomineerden ook al de moeite waard om te bekijken. Zo krijg je een goed beeld van de woorden die in de running waren, maar net de eindstreep niet haalden. Het is een beetje alsof je een kijkje in de keuken krijgt van de taaltrends.

Laten we eerlijk zijn, sommige woorden verdwijnen ook weer net zo snel als dat ze gekomen zijn. Maar andere woorden blijven hangen, worden onderdeel van onze dagelijkse taal en veranderen de manier waarop we communiceren. Denk maar aan 'appen', dat inmiddels alweer heel normaal is!

Hoe jij kan meedoen!

Het is super simpel! Elk jaar rond december opent de Van Dale de stembus voor de Woorden van het Jaar verkiezing. Je kunt dan via hun website stemmen op jouw favoriete woord. Zo simpel is het!

• Ga naar de website van de Van Dale: Een simpele google search brengt je er.
• Bekijk de genomineerde woorden: Neem even de tijd om de lijst door te nemen en te kijken welke woorden je aanspreken.
• Stem op jouw favoriet: Breng je stem uit! Je kunt maar één keer stemmen, dus kies wijs! (Of gewoon op het woord dat je het grappigst vindt, dat mag ook!)

Het is een leuke en makkelijke manier om betrokken te zijn bij de taal en cultuur van Nederland en België. En wie weet, misschien heb jij wel de winnende stem uitgebracht!

Conclusie

De Van Dale Woorden van het Jaar verkiezing is meer dan alleen een wedstrijdje. Het is een reflectie van de maatschappij, een manier om op de hoogte te blijven van nieuwe taaltrends en een leuke manier om met taal bezig te zijn. Dus, doe mee, stem, en wie weet, leer je er nog wat van! En wie weet, over een paar jaar ken jij ook alle nieuwe woorden en hoef je niet meer vragend naar tieners in de trein te kijken (zoals ik dus!). Succes en veel stemplezier!

En onthoud: taal is dynamisch, taal is levend, taal is... rizz?