Shell Silverstein The Giving Tree

Oké, oké, laten we eerlijk zijn. Wie heeft er nou niet gehuild bij het lezen van The Giving Tree? Ik herinner me nog dat mijn juf in de derde klas het voorlas, en de hele klas zat te snotteren. Zelfs meester Piet, die normaal gesproken nooit een emotie toonde (behalve als we de gymzaal niet opruimden, dan kon hij echt explode!), had iets verdachts in zijn ooghoek glimmen. Dus ja, het boek raakt een snaar. Maar welke snaar dan precies? Dat is de vraag die ik me de laatste tijd ben gaan stellen.

Het is een verhaal over een jongen en een boom. That's it. Simpel toch? Maar juist die eenvoud maakt het zo krachtig. De jongen houdt van de boom, en de boom houdt van de jongen. En de boom blijft maar geven en geven, totdat ze letterlijk niets meer over heeft behalve een stronk. En de jongen? Die neemt en neemt, totdat hij zelf oud en moe is en alleen nog maar een plekje nodig heeft om te zitten. Boom, drama, einde verhaal.

Waarom doet dit boek zo'n pijn?

De pijn komt, denk ik, door de herkenbaarheid. (En nu even serieus, want dit wordt diep.) We zien onszelf in de jongen, toch? We willen allemaal dingen. We willen gelukkig zijn, succesvol zijn, een fijn leven hebben. En we zijn vaak geneigd om te nemen wat we nodig hebben om dat te bereiken. Denk aan je ouders, je partner, je vrienden... Ze geven ons allemaal dingen, op verschillende manieren. En soms, heel eerlijk, vergeten we misschien wel eens om iets terug te geven. Oef. Zwaar hè?

Het boek legt een vergrootglas op die dynamiek. Het is een extreme vorm van geven en nemen, maar dat is juist wat het zo'n impact geeft. Je wordt geconfronteerd met de vraag: ben ik niet ook soms die jongen? Ben ik niet te veel aan het nemen van de mensen om me heen?

De verschillende interpretaties

Er zijn natuurlijk duizend en één interpretaties van The Giving Tree. Sommigen zien de boom als een metafoor voor:

• Ouders: Die onvoorwaardelijk van hun kinderen houden en alles voor hen opofferen. (Snif. Moet je nu alweer huilen?)
• De natuur: Die we uitbuiten en leegroven zonder er iets voor terug te geven. (Milieuactivisten, verzamelen!)
• God: Die oneindig veel geduld en liefde heeft voor de mensheid. (Voor de spirituelen onder ons.)
• Een ongezonde relatie: Waarin de ene partner alles geeft en de andere alles neemt. (Pas op voor rode vlaggen!)

En weet je wat? Al die interpretaties zijn waarschijnlijk een beetje waar. Shell Silverstein (de schrijver) was een genie in het schrijven van verhalen die op meerdere niveaus werken. Hij geeft je de ingrediënten, en jij maakt er je eigen soep van. (Hmm, soep… ik krijg honger.)

De kritiek op het boek

Maar The Giving Tree is niet zonder controverse. Sommigen vinden het een vreselijk boek! Ze zeggen dat het een voorbeeld is van:

• Codependentie: De boom is te obsessief met de jongen en heeft geen eigenwaarde.
• Zelfopoffering tot het extreme: Je moet jezelf niet helemaal wegcijferen voor anderen.
• Het aanmoedigen van egoïsme: De jongen wordt niet gestraft voor zijn gedrag.

En eerlijk is eerlijk, ze hebben een punt. De boom zou best wat assertiever mogen zijn. "Jongen, ga eens werken voor je eigen geld!" bijvoorbeeld. Maar is dat de boodschap van het boek? Ik denk het niet. Ik denk dat het boek ons juist wil laten nadenken over de balans tussen geven en nemen. Is het oké om te nemen? Ja, natuurlijk. Maar moeten we ook iets teruggeven? Absoluut.

Dus, wat is dan de les?

The Giving Tree is geen vrolijk verhaal. Het is een verhaal dat je aan het denken zet. Het is een spiegel die je wordt voorgehouden. En het is aan jou om te bepalen wat je in die spiegel ziet. Zie je jezelf in de gulzige jongen? Of zie je jezelf in de onbaatzuchtige boom? Of misschien wel een beetje van beide?

Ik denk dat de belangrijkste les is dat balans cruciaal is. Geven is belangrijk, maar niet ten koste van jezelf. Nemen is oké, maar vergeet niet om dankbaar te zijn en iets terug te geven. En misschien, heel misschien, moeten we allemaal wat vaker aan de bomen in ons leven vragen: "Wat heb jij nodig?" (En dan bedoel ik niet letterlijk tegen bomen praten, tenzij je daar zin in hebt. No judgement.)

The Giving Tree is een klein boek met een grote boodschap. Een boodschap die nog steeds relevant is, jaren nadat het voor het eerst werd gepubliceerd. En zelfs al huil je er elke keer weer bij, is het misschien wel de moeite waard om het nog eens te lezen. Gewoon, om jezelf eraan te herinneren wat echt belangrijk is. (En om stiekem een traantje weg te pinken, natuurlijk. Geen schaamte!)

Dus... wat vind jij van The Giving Tree? Laat het me weten in de comments! Ik ben benieuwd naar jouw interpretatie.