Fryslân Boppe En De Rest Yn E Groppe

Oké, laten we het even hebben over iets typisch Nederlands, maar dan met een Friese draai. Iets dat zo herkenbaar is, dat je er bijna een bitterbal op zou gooien. Ik heb het natuurlijk over: "Fryslân Boppe! En de rest in de groppe!"

Nu denk je misschien: "Huh? Groppe? Is dat een of andere hippe koffietent in Amsterdam-Zuid?" Nou, nee. Een groppe, dat is Fries voor sloot. Ja, je leest het goed. "Friesland boven, en de rest in de sloot!" Klinkt aardig radicaal, hè? Maar wacht even, voordat je gelijk de Friese vlag als wc-papier gaat gebruiken. Er zit meer achter dan je denkt.

Wat is dat 'Fryslân Boppe' nou eigenlijk?

Zie het zo: 'Fryslân Boppe' is een soort Friese zelfverzekerdheid op steroïden. Het is een roep, een kreet, een innerlijke noodzaak om te laten weten dat Fryslân er ook nog is. En niet zomaar "er is", maar dat Fryslân 'boppe' is! Boven de rest. Denk aan een klein kind dat net een tekening heeft gemaakt en roept: "Kijk mama! Ik heb 'm mooier gemaakt dan Jantje!" Dat is 'Fryslân Boppe' in een notendop.

Het is een uiting van trots. Trots op de eigen cultuur, de eigen taal, de eigen tradities. Je kunt het vergelijken met die ene oom op een familiefeest die altijd, áltijd, begint over hoe goed zijn zelfgemaakte stamppot wel niet is. "Beste stamppot van de familie, hoor! Echt wel!" Dat is die 'Fryslân Boppe' energie. Je rolt er misschien met je ogen van, maar stiekem vind je het wel grappig, en je weet dat er een kern van waarheid in zit (die stamppot is stiekem best goed).

Het is natuurlijk ook een beetje een knipoog, een grapje. Niemand in Fryslân denkt écht dat de rest van Nederland letterlijk in een sloot hoort (nou ja, misschien die ene overenthousiaste SKS-schipper na een gewonnen wedstrijd). Het is meer een speelse manier om te zeggen: "Hé, vergeet ons niet! Wij doen ook mee!"

Waar komt dat gevoel vandaan?

Fryslân is natuurlijk... anders. Het heeft een eigen taal, die niemand buiten Fryslân verstaat (behalve misschien die ene taalkundige nerd die Fries als hobby heeft). Het heeft een eigen vlag, die veel cooler is dan de Nederlandse vlag (sorry Willem). Het heeft een eigen cultuur, met dingen als fierljeppen en skûtsjesilen, waar de gemiddelde Randstedeling nog nooit van gehoord heeft.

En laten we eerlijk zijn, Friesland wordt soms een beetje vergeten. Als er op het journaal over Nederland wordt gepraat, gaat het vaak over Amsterdam, Rotterdam en Den Haag. Fryslân? Dat is dat stukje land bovenin, toch? Met die koeien en die meren. "Oh ja, Fryslân! Bestaat dat nog?" Precies. En dan roepen die Friezen: "Fryslân Boppe!" Om even duidelijk te maken dat ze er nog steeds zijn, en dat ze trots zijn op wie ze zijn.

Het is een beetje zoals de underdog die net de finale wint. Die schreeuwt ook van de daken dat ie gewonnen heeft. En terecht!

De 'Groppe' in de context

Die 'groppe' dan? Dat is natuurlijk het pittige sausje over de 'Fryslân Boppe'. Het is de manier om te zeggen: "Oké, we zijn trots op onszelf, en als je daar niet mee om kan gaan, dan is dat jouw probleem." Een beetje brutaal, een beetje stoer, maar wel met een knipoog. Denk aan een goede vriend die je een beetje plaagt, maar je tegelijkertijd ook steunt. Zo moet je die 'groppe' zien.

Je kunt het ook vergelijken met het rivaliteitsgevoel tussen steden. Amsterdammers vinden Rotterdammers maar boeren, Rotterdammers vinden Amsterdammers maar arrogant. En zo is er overal wel wat. Alleen in Fryslân gieten ze dat rivaliteitsgevoel in een wat meer... waterrijke metafoor.

'Fryslân Boppe' in het dagelijks leven

Je hoort het overal. Op de radio, in de kroeg, op sportwedstrijden. Elke keer als er een Fries iets goed doet, of als er iets positiefs over Fryslân te melden is, klinkt het: "Fryslân Boppe!" Het is een soort instant-felicitatie, een blijk van waardering. Een virtuele high-five, maar dan met een Fries tintje.

En het is niet alleen maar 'Fryslân Boppe' als er iets goed gaat. Soms is het ook een soort zelfspot. Als er iets misgaat, of als Fryslân weer eens vergeten wordt, dan hoor je ook wel eens iemand zeggen: "Tja, Fryslân Boppe, hè? Maar de rest in de groppe." Een manier om te relativeren, om te lachen om de eigen situatie.

Het is als die ene collega die altijd te laat komt, maar er dan wel de grap over maakt. Je kunt er om lachen, en je weet dat hij het niet serieus bedoelt.

Dus, wat moeten we hiermee?

Laten we eerlijk zijn, 'Fryslân Boppe! En de rest in de groppe!' is een geweldige uiting van identiteit. Het is grappig, het is trots, het is een beetje brutaal. Het is alles wat we van een goed stukje Nederlandse folklore verwachten.

Dus de volgende keer dat je in Fryslân bent, en je hoort iemand "Fryslân Boppe!" roepen, doe dan mee. Schreeuw het uit volle borst. Je zult je verbonden voelen met de Friese cultuur, en je zult er gegarandeerd een glimlach van op je gezicht krijgen. En wie weet, misschien leer je er nog wel een paar Friese woorden van.

Maar pas op, als je de rest van Nederland écht de sloot in wenst, dan krijg je de rest van Nederland achter je aan. En dan is het "Holland Boven, Fryslân in de Gracht!"

En om af te sluiten, onthoud: het leven is als een sloot. Soms zit je erin, soms sta je erboven. Maar zolang je maar kunt lachen om jezelf, komt alles goed. Fryslân Boppe!