Schoenmaker Hou Je Bij Je Leest

Ken je dat? Je bent lekker aan het kletsen met een vriend(in) over, zeg, het belachelijk hoge energieverbruik van je droger, en ineens… BAM! Ze beginnen over hun super efficiënte, splinternieuwe warmtepompdroger die minder energie verbruikt dan een kerstlampje. En dat ze hem voor een spotprijs hebben gescoord tijdens de Black Friday sale.

Voel je 'm al aankomen? Dat is 'm: de schoenmaker hou je bij je leest-situatie. En geloof me, iedereen maakt dit mee. Het is zo'n basale, menselijke interactie dat je er bijna een wetenschappelijke studie over zou kunnen schrijven. Of, nou ja, een luchtig artikel op een website, is misschien net zo goed.

Wanneer de schoenmaker (toch) buiten de leest treedt

Oké, even voor de duidelijkheid: wat bedoelen we nou eigenlijk met “Schoenmaker, hou je bij je leest”? Het is een spreekwoord dat aangeeft dat je je moet beperken tot het gebied waar je verstand van hebt. In principe een prima advies. Stel je voor dat je loodgieter ineens advies gaat geven over aandelen. Niet echt een winnende strategie, toch?

Maar de grap is, we doen het allemaal. We mengen ons in andermans zaken, geven ongevraagd advies en denken soms beter te weten hoe iemand anders z'n leven moet leiden. En dat is waar het interessant (en soms een beetje irritant) wordt.

De expert in alles (behalve z'n eigen problemen)

Laten we eerlijk zijn, er is een klein beetje schoenmaker in ons allemaal. We hebben allemaal wel eens iemand geadviseerd om “gewoon positief te denken” terwijl we zelf stiekem in een hoekje zitten te piekeren over onze eigen problemen. Of we geven relatieadvies aan vrienden terwijl onze eigen dating-app profiel al maanden verstoft op onze telefoon.

Het is een beetje zoals de dokter die rookt, of de personal trainer met een buikje. Het is menselijk, maar het is ook… tja, een beetje hypocriet, nietwaar?

En soms is het gewoon onschuldig. Je geeft iemand een tip over een geweldige Netflix-serie, terwijl je zelf eigenlijk alweer aan de vierde aflevering van een reality-tv drama bezig bent. Geen kwaad in dat geval. Maar het wordt lastiger als het om belangrijkere dingen gaat, zoals financiën, gezondheid of relaties.

Denk bijvoorbeeld aan je schoonmoeder die je elk jaar opnieuw vertelt hoe je de kerstboom "echt" moet optuigen. Of je collega die, zonder enige pedagogische achtergrond, precies weet hoe je je kinderen moet opvoeden. Je glimlacht, je knikt, en innerlijk roep je: “Schoenmaker, hou je bij je leest!”

Waarom doen we het dan toch?

Waarom mengen we ons zo graag in andermans zaken? Er zijn een paar redenen voor.

• We willen helpen: Soms is het gewoon pure, onvervalste behulpzaamheid. We denken echt dat we iemand kunnen helpen met onze ervaring of kennis.
• We willen ons belangrijk voelen: Een beetje ego-streling kan geen kwaad. Door advies te geven, voelen we ons slim en competent.
• We willen controle: In sommige gevallen is het een manier om controle te houden over een situatie. We willen dat de ander "naar ons luistert" en onze manier volgt.
• We zijn gewoon aan het kletsen: Laten we eerlijk zijn, soms is het gewoon een manier om een gesprek gaande te houden. Een beetje “heb je al geprobeerd…” kan een dood moment voorkomen.

Maar wat de reden ook is, het is belangrijk om je bewust te zijn van je eigen motieven. Vraag je af: is mijn advies echt nuttig, of ben ik gewoon mijn eigen ego aan het strelen?

Hoe vermijd je de schoenmaker-val?

Oké, we hebben vastgesteld dat we allemaal wel eens de fout ingaan. Maar hoe kunnen we voorkomen dat we constant de schoenmaker uithangen?

• Luister meer, praat minder: Probeer echt te luisteren naar wat de ander zegt, zonder meteen met oplossingen te komen. Soms willen mensen gewoon even hun verhaal kwijt.
• Vraag om toestemming: Voordat je advies begint te geven, vraag of de ander er wel op zit te wachten. Een simpele "Wil je dat ik meedenk?" kan wonderen doen.
• Geef geen oordeel: Vermijd veroordelende opmerkingen. Probeer de situatie te bekijken vanuit het perspectief van de ander.
• Erken je eigen beperkingen: Wees je bewust van je eigen kennis en ervaring. Als je er geen verstand van hebt, zeg het gewoon.
• Wees je bewust van de context: Soms is een luisterend oor meer waard dan een oplossing. Voel aan wat de ander nodig heeft.

En misschien wel het belangrijkste: lach erom! We zijn allemaal mensen, en we maken allemaal fouten. Het leven is te kort om je druk te maken over een beetje ongevraagd advies. Zolang je het niet te bont maakt, is er niets aan de hand.

Dus, de volgende keer dat je merkt dat je jezelf betrapt op het geven van ongevraagd advies, denk dan aan de schoenmaker. Lach erom, en bedenk dat we allemaal wel eens de neiging hebben om buiten onze leest te treden. En dat is oké. Zolang we er maar van leren, en proberen om een beetje meer te luisteren dan te praten.

En oh ja, over die warmtepompdroger… misschien moet je gewoon de jouwe een beetje vaker schoonmaken. Wie weet helpt het! (Grapje!… of toch niet? 😉 )

PS: En als je nou echt niet kan stoppen met advies geven, begin dan een blog. Dan kan je je ei kwijt zonder iemand persoonlijk lastig te vallen. Win-win!