Robert Venturi Learning From Las Vegas

Oké, even een bekentenis. Ik was laatst in de Bijenkorf (ja, ik weet het, super mainstream) en ik stond me te vergapen aan een etalage met de meest absurde outfits. Glitters, veren, neonkleuren... het was alsof Lady Gaga een modeshow in een snoepwinkel had gegeven. Mijn eerste reactie? "Wat een kitsch!". Maar toen, terwijl ik daar stond met mijn perfect minimalistische, monochrome outfit (geen oordeel, oké?), bedacht ik me: wie ben ik om dit af te kraken? Wie bepaalt wat 'goede' smaak is?

En dat, lieve lezers, bracht me terug naar een legendarisch boek: Learning from Las Vegas van Robert Venturi, Denise Scott Brown en Steven Izenour. Een boek dat architectuur de 20e eeuw in schudde en ons liet nadenken over wat we nu eigenlijk belangrijk vinden in onze gebouwde omgeving.

De Heilige Huisjes van de Architectuur Slaan

Venturi en zijn team deden iets radicaals. In plaats van de verheven idealen van het modernisme te aanbidden (denk aan strakke lijnen, functionaliteit über alles, en het afwijzen van versiering), besloten ze te kijken naar... Las Vegas. Jawel, de gokstad in de woestijn.

Ik hoor je denken: "Las Vegas? Serieus? Dat is toch de verpersoonlijking van slechte smaak, overdaad en oppervlakkigheid?". En dat is precies het punt!

Venturi argumenteerde dat we veel konden leren van de manier waarop Las Vegas werkte. Hij zag de Strip, de beroemde straat vol casino's, als een soort 'decorated shed'.

Wat is een Decorated Shed?

Denk aan een simpele, functionele structuur (de "shed"), die vervolgens is aangekleed met extravagante uithangborden, neonverlichting en andere visuele signalen (de "decoration"). De decoratie communiceert luid en duidelijk wat er binnen te vinden is: gokken, shows, eten, noem maar op.

De 'decorated shed' staat in schril contrast met wat Venturi de 'duck' noemde. Een 'duck' is een gebouw waarvan de vorm zelf de functie uitdrukt. Denk aan een restaurant in de vorm van een gigantische hotdog (ja, die bestaan echt!).

Venturi zag de decorated shed als een slimmere en flexibelere oplossing dan de duck. De shed kon namelijk gemakkelijk worden aangepast aan veranderende behoeften en trends, terwijl de duck vastzat aan zijn onhandige, letterlijke vorm.

Dus, even samenvattend:

• Decorated Shed: Simpele structuur met opvallende decoratie om de functie te communiceren.
• Duck: Gebouw waarvan de vorm de functie uitdrukt (vaak letterlijk en onhandig).

Zie je het al voor je? Een gebouw dat schreeuwt "KOM BINNEN, HIER IS HET FEEST!" Zonder dat het zelf de vorm van een gigantische feestmuts hoeft aan te nemen. (Hoewel, eerlijk is eerlijk, dat zou ook wel weer grappig zijn.)

De Lessen van Las Vegas

Wat kunnen we dan precies leren van Las Vegas, behalve dan dat het een goede plek is om je spaargeld te verliezen? (Niet doen, oké?)

1. Communicatie is Key

Venturi benadrukte het belang van communicatie in architectuur. Gebouwen moeten niet alleen functioneel zijn, maar ook duidelijk communiceren wat ze te bieden hebben. De uithangborden en neonverlichting van Las Vegas zijn misschien over de top, maar ze laten geen twijfel bestaan over wat je kunt verwachten.

Denk even aan al die saaie, minimalistische kantoorgebouwen waar je geen idee hebt wat er binnen gebeurt. Zijn ze mooi? Misschien. Maar zijn ze uitnodigend? Zeker niet!

2. Acceptatie van Complexiteit en Contradictie

Venturi was een groot voorstander van complexiteit en contradictie in architectuur. Hij verwierp de simplistische en dogmatische benadering van het modernisme en pleitte voor een meer inclusieve en diverse benadering.

Het leven is complex, dus waarom zouden onze gebouwen dat niet mogen zijn? Waarom zou een gebouw niet tegelijkertijd mooi en functioneel kunnen zijn? Waarom zou het geen verschillende stijlen en elementen kunnen combineren?

3. Een Democratische Architectuur

Learning from Las Vegas was ook een pleidooi voor een meer democratische architectuur. Venturi vond dat architecten niet alleen moesten ontwerpen voor een elite, maar ook voor de gewone mensen. Hij was geïnteresseerd in de populaire cultuur en de alledaagse omgeving. (In tegenstelling tot die zelfbenoemde 'smaakexperts' die denken te weten wat 'goed' is... zoals ik in de Bijenkorf. 🤭)

Hij geloofde dat we veel konden leren van de manier waarop mensen hun eigen omgeving vormgaven, zelfs als dat resulteerde in kitsch en chaos. En dat is best verfrissend, toch?

De Impact van Learning From Las Vegas

Het boek Learning from Las Vegas had een enorme impact op de architectuurwereld. Het wordt beschouwd als een cruciaal werk in de ontwikkeling van het postmodernisme, een beweging die zich afzette tegen de starre principes van het modernisme.

Het postmodernisme omarmde ironie, humor en eclectisme. Het was een reactie op de serieuze en vaak pretentieuze toon van het modernisme. Denk aan gebouwen met pilaren die nergens op steunen, muren met opvallende patronen en een overdaad aan decoratie. Beetje zoals die etalage in de Bijenkorf, eigenlijk...

Hoewel het postmodernisme soms bekritiseerd wordt vanwege zijn oppervlakkigheid en gebrek aan functionaliteit, heeft het wel gezorgd voor meer diversiteit en creativiteit in de architectuur.

En nu?

Dus, wat moeten we nu met al deze informatie? Moeten we allemaal onze huizen volhangen met neonverlichting en kitscherige ornamenten? (Nee, tenzij je dat echt wilt!)

Maar Learning from Las Vegas leert ons om kritischer te kijken naar onze gebouwde omgeving. Om niet blindelings de heersende esthetische normen te volgen, maar om na te denken over wat we echt belangrijk vinden. Om te luisteren naar de stemmen van de mensen en om de complexiteit en contradictie van het leven te omarmen.

En misschien, heel misschien, om af en toe een beetje kitsch te waarderen. 😉

Want, laten we eerlijk zijn, een beetje glitter en glamour kan nooit kwaad, toch?