Play The Merchant Of Venice

Oké, luister eens! Ik ga jullie iets vertellen over een toneelstuk. Niet zomaar een toneelstuk, maar een écht oud toneelstuk, geschreven door die gast Shakespeare. En ja, ik weet het, Shakespeare, dat klinkt als verplichte kost op school. Maar geloof me, The Merchant of Venice is best wel een gek verhaal, als je er even voor gaat zitten. Alsof je een realityserie kijkt, maar dan met poëtisch taalgebruik en een heleboel drama. Bereid je voor, want dit wordt wild!

Wat is The Merchant of Venice in 't kort?

Stel je voor: Venetië, supermooie stad, maar ook een soort 16e-eeuwse financial district. We hebben Antonio, een rijke handelaar, die best wel depressief is, zonder dat iemand precies weet waarom. Misschien had hij gewoon een slechte dag? Of last van een midlifecrisis avant la lettre? Wie zal het zeggen!

Dan heb je Bassanio, Antonio's beste vriend. Bassanio is verliefd op Portia, een superrijke erfgename. Probleem? Bassanio is blut! Alsof dat nog niet genoeg is, woont Portia in Belmont, wat basically "heel ver weg" betekent in die tijd. Dus Bassanio moet geld lenen om naar haar toe te kunnen reizen en haar het hof te maken. Snap je het al? Het begint al lekker dramatisch.

Enter: Shylock. Hij is een Joodse geldschieter, en laten we zeggen dat hij niet per se geliefd is in Venetië. Antonio heeft hem in het verleden nogal eens beledigd, dus Shylock is niet zo happig om geld te lenen. Maar... hij bedenkt een plan. Een gemene plan. Eentje die zo bizar is, dat je je afvraagt of Shakespeare niet stiekem een komiek was.

Shylock leent Bassanio het geld, maar met één gruwelijke voorwaarde: als Antonio het geld niet op tijd terugbetaalt, mag Shylock een pond vlees uit Antonio's lichaam snijden! Ja, je leest het goed. Een pond vlees! Alsof je een deal sluit met een maffiabaas, maar dan in Renaissance-stijl. Klinkt krankzinnig, toch?

De hoofdrolspelers en hun nukken

• Antonio: De depressieve handelaar. Rijk, maar zielig. Een beetje zoals die rijke influencers die constant klagen over hun problemen.
• Bassanio: De platzakke Romeo. Charmant, maar hopeloos onverantwoordelijk met geld. Een typische millennial.
• Portia: De slimme en rijke prinses. Ze heeft meer geld dan ze op kan maken en moet kiezen uit een reeks aanbidders. Een luxe probleem, zullen we maar zeggen.
• Shylock: De wraakzuchtige geldschieter. Een complex personage dat door sommigen wordt gezien als een slachtoffer van discriminatie, en door anderen als een regelrechte schurk. Hij is de villain waar iedereen over praat.

De beruchte pond vlees

De deadline voor de terugbetaling komt en gaat. Antonio is blut, Shylock eist zijn pond vlees. De spanning stijgt tot een kookpunt. Het is een soort middeleeuwse versie van The Hunger Games, maar dan met meer juridisch geneuzel.

De rechtbankscène is legendarisch. Iedereen is aanwezig, klaar om toe te kijken hoe Antonio letterlijk in stukken wordt gesneden. Het is gore zonder de gore, want alles gebeurt in woorden. Briljant, toch?

Portia komt to the rescue!

Op het allerlaatste moment verschijnt Portia in de rechtbank, vermomd als een mannelijke advocaat. Ja, je hoort het goed. Genderbending in de 16e eeuw! Ze probeert Shylock te overtuigen om genade te tonen, maar hij is onverbiddelijk. Hij wil zijn pond vlees, punt uit!

Maar dan komt Portia met een juridische truc die zo slim is, dat je je afvraagt waarom niemand daar eerder aan had gedacht. Ze zegt dat Shylock zijn pond vlees mag snijden, maar dat hij geen druppel bloed mag vergieten. Want de overeenkomst zegt alleen dat hij een pond vlees mag nemen, niet dat hij Antonio mag doden. Boom! Shylock is verslagen! Een soort juridische mic drop moment avant la lettre!

Het einde (of toch niet?)

Shylock verliest zijn zaak en wordt gedwongen zich te bekeren tot het christendom en zijn bezittingen af te staan. Een nogal rigoureuze straf, nietwaar? Het einde is een beetje bitterzoet. Antonio is gered, Bassanio krijgt zijn Portia, maar Shylock is geruïneerd. Happy end? Mwah, niet echt voor iedereen.

Waarom is The Merchant of Venice nog steeds relevant?

Ondanks dat het een oud toneelstuk is, raakt The Merchant of Venice nog steeds gevoelige snaren. Het gaat over:

• Geld en macht: Wie heeft het, wie wil het, en wat zijn de gevolgen?
• Wraak en vergeving: Is wraak ooit gerechtvaardigd?
• Discriminatie en racisme: Hoe behandelen we mensen die anders zijn dan wij?
• Rechtvaardigheid: Wat is eerlijk, en wie bepaalt dat?

Het toneelstuk is controversieel vanwege de manier waarop Shylock, een Joodse man, wordt afgebeeld. Sommigen vinden het antisemitisch, anderen vinden dat het juist een aanklacht is tegen de discriminatie van Joden in die tijd. Hoe je het ook bekijkt, het zet je aan het denken.

Leuke weetjes om mee te gooien op een verjaardag

• The Merchant of Venice is een komedie volgens de traditionele indeling van Shakespeare's werken. Komedie? Echt? Met een pond vlees? Tja, humor is subjectief, hè?
• Het personage Shylock is zo iconisch geworden, dat het woord "shylock" soms wordt gebruikt als synoniem voor woekeraar.
• Er zijn talloze bewerkingen van The Merchant of Venice, van films tot opera's tot moderne toneelstukken. Het verhaal blijft mensen boeien, al eeuwenlang.
• Het toneelstuk is in de loop der jaren meermaals verboden of aangepast vanwege de controversiële inhoud.

Conclusie: Is het de moeite waard om te kijken/lezen?

Absoluut! The Merchant of Venice is een complex, meeslepend en soms ronduit bizar verhaal dat je aan het denken zet. Ja, de taal kan even wennen zijn, maar als je erdoorheen bent, word je beloond met een fascinerend stukje theatergeschiedenis. Bovendien heb je na het lezen/kijken genoeg gespreksstof voor je volgende date, verjaardag of saaie familiebijeenkomst. Wedden dat je indruk maakt met je kennis van Shakespeare en een pond vlees? Het is een toneelstuk dat je niet snel zult vergeten. En wie weet, misschien ga je daarna ook wel andere stukken van Shakespeare waarderen. Misschien. Geen beloftes!

Dus, pak een kop koffie, zoek een goede vertaling of een mooie verfilming op en duik in de wereld van Venetië, geldschieters en een verdomd vreemde overeenkomst. Je zult er geen spijt van krijgen (hoop ik!). Veel plezier!