Pierre Drieu De La Rochelle

Oké, laten we het even hebben over Pierre Drieu La Rochelle. Klinkt als een wijn, toch? Zoiets obscuurs dat je oom Hubert met veel bombarie uit de kelder haalt voor Kerst, en waar niemand echt van geniet, maar iedereen doet alsof. In werkelijkheid was hij een Franse schrijver uit de vorige eeuw, een nogal... complex figuur. Je weet wel, zo'n figuur waar je achteraf naar kijkt en denkt: "Hoe kón dat nou?"

Stel je voor: je hebt een vriend die altijd de boel relativeert. Zeg je: "Het regent pijpenstelen, ik ben helemaal doorweekt!" antwoordt hij: "Ach joh, een beetje water heeft nog nooit iemand kwaad gedaan. Denk aan de boeren!" En als je zegt: "Mijn baas is echt een idioot, hij begrijpt er niks van!" dan krijg je terug: "Tja, iedereen moet ergens beginnen. Misschien heeft hij wel stress." Dat is Drieu, maar dan in het kwadraat, en dan ook nog eens over de meest controversiële onderwerpen.

Van Wereldoorlog tot Wereldoorlog

Drieu werd geboren in 1893. Dat is alsof je geboren bent met een onuitnodiging voor de Eerste Wereldoorlog in je hand. En hij ging erheen! Hij vocht, raakte gewond, en kwam terug met... nou ja, met een heleboel ideeën. Ideeën die niet per se de gezelligste waren, laten we het zo zeggen. Hij werd een beetje moe van de democratie, van het kapitalisme, van alles eigenlijk. Dat is heel herkenbaar. Wie heeft er niet eens een dag dat ze gewoon zin hebben om alles om te gooien?

Je kent het wel, je zit op een verjaardag, en je oom begint weer over de politiek. En dan denk je: "O nee, alsjeblieft niet!" Drieu was die oom, maar dan op papier, en met een veel grotere woordenschat. Hij begon te schrijven, en zijn boeken werden populair. Hij was een flamboyant figuur, een dandy, en hij wist hoe hij de aandacht moest trekken. Een beetje zoals die ene gast op Instagram die altijd de meest gewaagde outfits draagt, puur voor de likes.

De Verleiding van het Fascisme

Maar hier komt de twist. Drieu raakte in de ban van het fascisme. Ja, dat fascisme. Je weet wel, de jongens met de rare snorren en de nog raardere ideeën over hoe de wereld zou moeten zijn. En dat is waar het lastig wordt. Het is alsof je favoriete bakker plotseling begint te verkondigen dat suiker slecht is en alleen nog maar zoutbrood wil verkopen. Je denkt: "Wacht even, ik kwam hier toch voor die heerlijke croissants?"

Waarom deed hij dat? Goede vraag! Er zijn een heleboel theorieën. Sommigen zeggen dat hij gewoon een rebel was, iemand die graag tegen de stroom in zwom. Anderen denken dat hij oprecht geloofde in de belofte van een nieuwe orde, een sterke leider die de boel eens flink zou opschudden. En weer anderen denken dat hij gewoon een beetje gek was. Waarschijnlijk een combinatie van alle drie.

Het is alsof je iemand kent die plotseling een complottheorie begint te geloven. Je probeert hem te overtuigen van het tegendeel, maar hij is niet te stoppen. Hij heeft zich vastgebeten in zijn ideeën en laat zich door niets of niemand van zijn stuk brengen. Dat was Drieu met het fascisme.

De Donkere Kant van de Geschiedenis

Tijdens de Tweede Wereldoorlog collaboreerde Drieu met de nazi's. Dat is niet oké. Dat is alsof je je beste vriend betrapt op het stelen van de fooienpot in de kroeg. Je bent teleurgesteld, je bent boos, je snapt er helemaal niks van. Hij schreef artikelen, hield toespraken, en steunde de bezetter. Dat maakt hem een problematisch figuur, om het zacht uit te drukken.

Na de oorlog werd hij opgepakt, net als al die andere collaborateurs. Hij werd veroordeeld, maar pleegde zelfmoord voordat het vonnis kon worden voltrokken. Een tragisch einde voor een tragische figuur. Het is alsof de oom die altijd over politiek begint, plotseling van de aardbodem verdwenen is. Je bent opgelucht, maar tegelijkertijd ook een beetje in de war.

De Eeuwige Vraag: Kunstenaar of Collaborateur?

En dat is waar het lastig wordt. Want hoe kijk je nu naar zijn werk? Kun je de kunstenaar scheiden van de collaborateur? Is het oké om zijn boeken te lezen, ondanks zijn foute politieke keuzes? Het is een vraag die al jaren wordt gesteld, en er is geen makkelijk antwoord op.

Stel je voor: je favoriete artiest blijkt een vreselijke persoon te zijn. Hij mishandelt dieren, hij is racistisch, hij doet allemaal nare dingen. Kun je dan nog wel naar zijn muziek luisteren? Kun je nog wel genieten van zijn kunst? Het is een persoonlijke keuze, en er is geen goed of fout antwoord.

Met Drieu is het niet anders. Zijn boeken zijn vaak intelligent, provocerend en soms zelfs mooi. Maar ze zijn ook geschreven door een man die foute keuzes heeft gemaakt, een man die zich heeft laten verleiden door een ideologie die onvoorstelbaar veel leed heeft veroorzaakt. En dat maakt het lastig. Heel lastig.

Een Puzzelstukje in de Geschiedenis

Dus, wie was Pierre Drieu La Rochelle? Hij was een schrijver, een dandy, een rebel, een fascist, een collaborateur, en een zelfmoordenaar. Hij was een complex figuur, een product van zijn tijd, en een waarschuwing voor de gevaren van extremisme. Hij is een stukje van de geschiedenis, een puzzelstukje dat je niet zomaar kunt negeren, ook al is het een lelijk stukje.

Het is alsof je een oude fotoalbum vindt op zolder. Je bladert er doorheen en ziet foto's van mensen die je kent, maar ook van mensen die je niet kent. Je ziet lachende gezichten, maar je weet ook dat er achter die gezichten verdriet en pijn schuilgaat. Zo is het ook met Drieu. Hij is een onderdeel van ons verleden, een verleden dat we niet mogen vergeten.

Dus de volgende keer dat je weer op een verjaardag zit en je oom begint over politiek, denk dan even aan Pierre Drieu La Rochelle. En bedenk je dat de wereld niet altijd zo zwart-wit is als ze soms lijkt. En dat zelfs de meest intelligente mensen soms de verkeerde keuzes kunnen maken. En dat een obscuur wijntje soms nog beter te verteren is dan de waarheid.

Uiteindelijk is het aan jou om te beslissen wat je met die informatie doet. Of je zijn boeken leest, of je hem negeert, of je hem veroordeelt, dat is helemaal aan jou. Maar vergeet hem niet. Want hij is een herinnering aan de donkere kant van de geschiedenis, een kant die we nooit mogen vergeten. Ook al is het niet leuk.