My Brilliant Friend Elena Ferrante

Hé jij daar, ken je dat gevoel? Dat je een boek oppakt en het is alsof je terugkeert naar een verloren gewaande jeugd, alsof je de geur van de straten ruikt, de ruzies hoort en de heimelijke dromen deelt? Dat is precies wat Elena Ferrante met haar Napolitaanse romans doet. En geloof me, zelfs als je nog nooit een voet in Napels hebt gezet, voelt het alsof je er opgegroeid bent. Het is alsof ze een stukje van je ziel herkent.

Waarom zou je je druk maken om twee meisjes uit Napels?

Misschien denk je nu: "Twee meisjes die opgroeien in Napels? Klinkt niet echt als mijn kop thee." Maar wacht even! Dit is geen doorsnee chicklit of een saai historisch drama. Het is een rauw, eerlijk, en oh-zo-herkenbaar verhaal over vriendschap, ambitie, armoede, en de zoektocht naar een eigen identiteit. En eerlijk, wie van ons heeft die zoektocht niet meegemaakt?

Denk eens terug aan je eigen jeugd. Die ene vriend(in) waarmee je alles deelde, die je uitdaagde, irriteerde en inspireerde tegelijk. Die vriendschap die soms voelde als een achtbaanrit. Dat is de kern van Ferrantes verhaal: de intense, ingewikkelde band tussen Elena (Lenù) en Raffaella (Lila). Soms zijn ze elkaars beste vriendinnen, soms elkaars grootste rivalen. Net als in het echte leven dus! Het is die echtheid die het zo verslavend maakt.

Het verhaal in een notendop (zonder spoilers!)

De romans volgen Lenù en Lila vanaf hun kindertijd in een arme wijk in Napels in de jaren '50. We zien ze worstelen met de beperkingen van hun milieu, hun families, en de verwachtingen die aan hen worden opgelegd. Lenù is de rustige, hardwerkende leerling die probeert te ontsnappen door te studeren. Lila is de briljante, onvoorspelbare rebel die haar eigen weg zoekt, vaak buiten de gebaande paden.

Hun vriendschap is de rode draad, maar de verhalen gaan over veel meer dan dat. Het gaat over de kracht van onderwijs, de complexiteit van liefde, de impact van sociale klasse en de rol van vrouwen in een mannenwereld. Het zijn thema's die nog steeds relevant zijn, toch? Denk bijvoorbeeld aan de discussies over kansenongelijkheid. Ferrante laat zien dat die problemen niet nieuw zijn, en dat ze generaties lang doorwerken. Ze doet dit alleen niet met saaie statistieken, maar met verhalen die je recht in het hart raken.

Waarom je er verslaafd aan raakt (net als ik!)

Oké, toegegeven, toen ik aan het eerste boek begon, was ik een beetje sceptisch. Napels in de jaren '50, klinkt dat niet wat stoffig? Maar binnen de kortste keren zat ik er helemaal in. Ferrante heeft een manier om personages tot leven te wekken, met al hun fouten en eigenaardigheden. Je voelt hun angsten, hun dromen, hun jaloezie. Je lacht met ze, je huilt met ze, je vloekt op ze. Het is net alsof je zelf in die wijk woont.

En wat ik ook zo waardeer, is de eerlijkheid waarmee Ferrante over vriendschap schrijft. Vriendschap is niet altijd rozengeur en maneschijn. Er zijn momenten van afgunst, van misverstanden, van pijn. Maar er is ook onvoorwaardelijke liefde, steun en een diepe verbondenheid. Dat herken je vast wel. Denk aan die ene keer dat je ruzie had met je beste vriendin over een stomme jongen, of die keer dat je samen tot 's ochtends vroeg hebt gekletst over je grootste angsten. Ferrante laat zien dat vriendschap soms een slagveld kan zijn, maar ook een reddingsboei.

En dan heb je nog de geheimzinnigheid rondom Elena Ferrante zelf. Niemand weet wie ze echt is. Ze schrijft onder een pseudoniem en geeft geen interviews. Dat maakt het allemaal nog mysterieuzer en intrigerender. Is het een man? Een vrouw? Een collectief van schrijvers? Het maakt eigenlijk niet uit. Het gaat om de boeken, en die spreken voor zich. Het is alsof je naar een goede goochelaar kijkt: je wilt weten hoe de truc werkt, maar tegelijkertijd wil je de magie niet verliezen.

Tips voor de beginnende Ferrante-fan

Klaar om je te laten meeslepen door de Napolitaanse romans? Hier zijn een paar tips om je op weg te helpen:

• Begin bij het begin: De eerste roman, Mijn geniale vriendin, is de perfecte introductie tot de wereld van Lenù en Lila.
• Neem de tijd: De boeken zijn niet om even snel doorheen te lezen. Laat de sfeer, de personages en de thema's op je inwerken. Het is net als het drinken van een goede espresso: je wilt er van genieten!
• Maak aantekeningen: Er zijn veel personages en wendingen in het verhaal. Een lijstje met namen en relaties kan handig zijn. Of bekijk de stambomen die je online kunt vinden.
• Praat erover: Deel je leeservaringen met vrienden, familie of in een leesclub. Het is leuk om je gedachten en interpretaties te delen. Net als bij die ene geweldige film die je gezien hebt en waar je uren over kunt napraten.
• Kijk de serie: Er is een prachtige HBO-serie gebaseerd op de romans. De serie is trouw aan de boeken en geeft een extra dimensie aan het verhaal. Maar lees eerst de boeken!

En het allerbelangrijkste: laat je meevoeren! Vergeet even je dagelijkse beslommeringen en duik in de wereld van Lenù en Lila. Je zult er geen spijt van krijgen. Het is een literair avontuur dat je nog lang bij zal blijven. Het is alsof je een nieuwe beste vriendin hebt gevonden (nou ja, eigenlijk twee!).

Meer dan alleen entertainment

Maar waarom is Ferrante nu zo belangrijk? Waarom zou je je tijd besteden aan deze boeken in plaats van aan Netflix of een ander luchtig vermaak? Omdat Ferrante ons dwingt om na te denken. Ze stelt vragen over de rol van vrouwen, de impact van armoede en de betekenis van vriendschap die verder reiken dan het verhaal zelf. Ze laat zien dat de problemen van Lenù en Lila nog steeds actueel zijn, en dat we er nog steeds mee worstelen.

Ze doet dit niet op een belerende manier, maar door ons te laten voelen. Door ons te laten lachen en huilen met haar personages. Door ons te laten nadenken over onze eigen keuzes en de invloed die we hebben op de mensen om ons heen. Dat is de kracht van goede literatuur.

Dus, waar wacht je nog op? Pak dat boek, zoek een comfortabele stoel en laat je meeslepen door de wereld van Elena Ferrante. Je zult er geen spijt van krijgen. En wie weet, misschien ontdek je wel iets nieuws over jezelf. Net als Lenù en Lila, die hun hele leven lang naar zichzelf blijven zoeken. Een zoektocht die we allemaal herkennen.