Long Day S Journey Into Night

Oké, luister. Ik zat laatst op een verjaardag, je kent het wel. Iedereen is gezellig aan het doen, maar onder de oppervlakte borrelt er van alles. Tante Truus die stiekem loopt te roddelen over de nieuwe vriendin van haar zoon, opa die de hele avond zwijgt en naar een punt in de verte staart… Het leek verdacht veel op een toneelstuk van Eugene O'Neill. Serieus. Dat bracht me weer op Long Day's Journey Into Night. En, toegegeven, ik heb weer eens de hele mikmak gelezen. Want ja, soms heb je gewoon een dosis depressie op z'n Amerikaans nodig, toch?

Long Day's Journey Into Night is dus zo'n toneelstuk waar je achteraf een beetje naar van wordt. Maar wel op een goede manier, snap je? Het is alsof je een kijkje krijgt in de meest pijnlijke en privé momenten van een gezin, zonder dat ze doorhebben dat je meekijkt. (Alsof je via een geheime camera bij iemand in de woonkamer zit, maar dan véél intenser!) En dat is best wel fascinerend.

De Familie Tyrone: Een Introductie

Het verhaal draait om de familie Tyrone: James, Mary, Jamie en Edmund. Een doodnormale familie, zou je denken. Maar dan… niet. James is een succesvolle acteur, maar hij is ook obsessief zuinig en achtervolgd door de angst om arm te sterven. (Alsof hij elk dubbeltje drie keer omdraait. Je kent het type wel.) Mary, zijn vrouw, worstelt met een morfineverslaving. Jamie, de oudste zoon, is een cynische drinker die zijn jongere broer Edmund saboteert. En Edmund? Die is tuberculosis aan het overwinnen. Kortom, een gezellig boeltje.

Zie je? Een cocktail van ellende, verpakt in een ogenschijnlijk normaal gezin. O'Neill heeft hier echt zijn eigen familie op de korrel genomen, wat het nog eens extra pijnlijk maakt.

Waarom dit toneelstuk zo raak is…

Waarom blijft Long Day's Journey Into Night nou zo boeien? Er zijn een paar redenen:

• De eerlijkheid: O'Neill schreef dit stuk pas na de dood van zijn broer en moeder, als een soort catharsis. Het is brutaal eerlijk over de tekortkomingen en geheimen van zijn eigen familie.
• De herkenbaarheid: Ondanks de specifieke omstandigheden van de familie Tyrone, zijn de thema's universeel. Denk aan verslaving, spijt, schuld, en de onmogelijkheid om te ontsnappen aan je verleden. Wie heeft daar nou niet mee te maken?
• De complexiteit van de personages: Geen van de personages is helemaal goed of slecht. Ze zijn allemaal gebrekkig en maken fouten, maar je begrijpt vaak wel waar hun gedrag vandaan komt. (Je voelt bijna medelijden, zelfs voor de meest vervelende personages.)
• De taal: O'Neill gebruikt een prachtige, poëtische taal om de emoties van de personages te beschrijven. Ook al is het soms zwaar op de maag, de dialogen zijn echt meesterlijk.

Thema's: De diepte in duiken

Laten we eens wat dieper ingaan op een paar belangrijke thema's:

Verslaving en Ontkenning

Mary's morfineverslaving is een centraal thema in het stuk. Ze vlucht in de drugs om de pijn van haar verleden te verdoven en om te ontsnappen aan de realiteit van haar huwelijk en haar falen als moeder. Wat het extra wrang maakt, is dat iedereen in het gezin het weet, maar ze ontkennen het of proberen het te minimaliseren. (Alsof ze een olifant in de kamer negeren!) Dit leidt tot frustratie en wantrouwen.

Het Verleden en de Schuld

Het verleden achtervolgt de familie Tyrone. James zit vast in zijn herinneringen aan zijn armoedige jeugd en zijn succes als acteur, waardoor hij obsessief zuinig is. Mary blijft dromen over haar tijd als jong meisje in het klooster en klaagt over wat het leven haar heeft ontnomen. Jamie voelt zich schuldig over zijn rivaliteit met Edmund en zijn eigen mislukkingen. Elk personage is gevangen in zijn eigen verleden en kan er niet aan ontsnappen.

Illusies en Realiteit

De familie Tyrone leeft in een wereld van illusies. Ze proberen de waarheid te ontkennen en elkaar voor de gek te houden. Mary gelooft dat ze haar verslaving onder controle heeft, James gelooft dat hij een goede vader is, en Jamie gelooft dat hij Edmund helpt. Maar naarmate de dag vordert, brokkelen de illusies af en komt de harde realiteit aan het licht. (Het is alsof de pleister langzaam van de wond wordt getrokken, au!) Dit leidt tot confrontaties en bittere bekentenissen.

Liefde en Haat

Ondanks alle ellende is er ook nog een soort van liefde tussen de familieleden. Het is een verdraaide, pijnlijke liefde, vermengd met haat, spijt en teleurstelling. Ze kwetsen elkaar keer op keer, maar ze blijven ook aan elkaar vastklampen. (Alsof ze weten dat ze elkaar nodig hebben, hoe destructief dat ook is.) Deze ambivalentie maakt het stuk zo complex en realistisch.

Waarom je dit zou moeten lezen (of zien)

Oké, ik geef toe, Long Day's Journey Into Night is geen vrolijk stuk. Maar het is wel een ontzettend krachtig en indrukwekkend toneelstuk. Het laat zien hoe complex menselijke relaties kunnen zijn en hoe moeilijk het is om aan je verleden te ontsnappen. Het is een pijnlijk, maar eerlijk portret van een gezin dat worstelt met verslaving, spijt en de zoektocht naar liefde. (En wie weet herken je er wel iets van jezelf of je eigen familie in. Niet dat ik iets wil suggereren…)

Dus, als je zin hebt in een avondje diepzinnig nadenken en je wilt je even helemaal onderdompelen in de ellende van een ander, dan is Long Day's Journey Into Night zeker een aanrader. Lees het, bekijk het in het theater, of luister naar een audioboek. Je zult er in ieder geval niet onverschillig onder blijven.

En onthoud: na regen komt zonneschijn… of in ieder geval, een iets minder deprimerend toneelstuk!