Klimt Portrait Adele Bloch Bauer

Oké, laten we het even hebben over een schilderij dat zo iconisch is dat het bijna een meme is geworden: Gustav Klimt's portret van Adele Bloch-Bauer I. Ja, die gouden dame. Je weet wel, die je vast wel eens op een mok, een tas, of misschien zelfs op een wc-bril hebt gezien. Geen grap, ik heb het ooit op een wc-bril gezien! Maar laten we eerlijk zijn, achter al dat goud zit een verhaal dat minstens zo glimmend is.

Het is net als die ene vriendin die altijd perfect gekleed is. Je weet dat er uren (of misschien dagen) voorbereiding in zitten, maar ze laat het er zo moeiteloos uitzien. Nou, dit schilderij is de ultieme "effortless" look, maar dan in de kunstwereld. En geloof me, de chaos en het drama achter de schermen waren allesbehalve relaxed.

Wie was Adele eigenlijk?

Adele Bloch-Bauer. Klinkt chique, toch? Nou, dat was ze ook. Ze was een Weense salonnière, de vrouw van een rijke industrieel (Ferdinand Bloch-Bauer) en een echte trendsetter. Stel je haar voor als de influencer van de vroege 20e eeuw, maar dan zonder Instagram. Ze was intellectueel, spraakmakend, en blijkbaar de muze van Klimt. Er gingen geruchten over een affaire, maar laten we eerlijk zijn, wie zou niet verliefd worden op Klimt? (Oké, misschien niet als je zijn vrouw was.)

Ferdinand, haar man, was zo gek op Adele dat hij Klimt de opdracht gaf haar te portretteren. En niet één keer, nee, twee keer! De eerste keer was dus die gouden, iconische versie. De tweede keer... die laten we even voor wat het is. Focus nu even op het goud!

Het goud, het goud!

Klimt stond bekend om zijn gebruik van goud. Denk aan duizenden minuscule blaadjes goud die hij nauwgezet aanbracht op het doek. Het is bijna alsof hij probeerde te compenseren voor iets. Misschien was het de onrust in zijn privéleven, misschien was het gewoon zijn artistieke visie. Wie zal het zeggen? Maar het resultaat is in ieder geval verblindend.

Het is alsof je naar een menselijke kerstboom kijkt, maar dan een kerstboom die miljoenen waard is. Elk detail, van de geometrische vormen tot de bijna hypnotiserende patronen, is doordacht en uitgevoerd met een precisie waar je U tegen zegt.

Maar waarom zoveel goud?

Goede vraag! Sommigen zeggen dat het een verwijzing is naar de Byzantijnse mozaïeken die Klimt in Ravenna had gezien. Anderen beweren dat het een symbool is van rijkdom en macht. Weer anderen denken dat het gewoon cool stond. Waarschijnlijk een beetje van alles. Het goud geeft het schilderij een aura van onsterfelijkheid en heiligheid. Alsof Adele geen mens van vlees en bloed is, maar een godin.

De roof en de teruggave

En nu komt het sappige deel. Na de annexatie van Oostenrijk door nazi-Duitsland in 1938 werd het schilderij gestolen van de familie Bloch-Bauer. De nazi's confisqueerden al hun bezittingen, inclusief de kunstcollectie. Het schilderij belandde uiteindelijk in het bezit van de Oostenrijkse staat.

Na decennia van juridische strijd, en dankzij de vasthoudendheid van Maria Altmann, Adele's nichtje, werd het schilderij in 2006 teruggegeven aan de erfgenamen. Dit was een gigantische overwinning, niet alleen voor de familie Bloch-Bauer, maar ook voor de rechtvaardigheid. Het is alsof je eindelijk de loterij wint nadat je al je hele leven loten hebt gekocht.

En wat gebeurde er met het schilderij nadat het terug was? Het werd voor 135 miljoen dollar verkocht aan Ronald Lauder, de erfgenaam van het Estée Lauder imperium, en is nu te bewonderen in de Neue Galerie in New York. Dus als je ooit in New York bent, ga dan even langs om Adele gedag te zeggen. Ze zal je bedanken!

Waarom is dit schilderij nog steeds relevant?

Naast het feit dat het er fantastisch uitziet, vertegenwoordigt het schilderij meer dan alleen een mooi gezicht in goud. Het staat symbool voor de strijd om rechtvaardigheid, de waarde van kunst, en de complexiteit van menselijke relaties. Het is een herinnering aan een donkere periode in de geschiedenis en een bewijs van de veerkracht van de menselijke geest.

Het is alsof je naar een levend geschiedenisboek kijkt. Elk penseelstreek, elke glinsterende steen vertelt een verhaal. En hoewel Adele al lang niet meer onder ons is, leeft haar beeld voort in dit iconische schilderij. En laten we eerlijk zijn, wie zou er niet willen dat zijn portret zo onvergetelijk is?

Dus, de volgende keer dat je dat gouden gezicht op een mok of een tas ziet, denk dan even aan het verhaal achter het schilderij. Denk aan Adele, denk aan Klimt, denk aan de strijd, en denk aan het goud. Heel veel goud. En glimlach. Want uiteindelijk is kunst er om ons te raken, te inspireren en af en toe een beetje te verblinden. Net als Adele Bloch-Bauer I.

En wie weet, misschien laat jij je erdoor inspireren om vandaag nog iets buitengewoons te doen!