Wat Bepaalt De Datum Van Pasen

Oké, allemaal even opletten! Want we gaan het nu hebben over iets wat ingewikkelder is dan proberen IKEA-meubels in elkaar te zetten zonder handleiding. We gaan het hebben over Pasen. En dan niet de paaseieren en de chocoladehaas-versie (die snappen we allemaal), maar de vraag: wat bepaalt in vredesnaam die datum?

Want laten we eerlijk zijn, het is toch bizar? De kerstboom staat elk jaar stipt op dezelfde plek te shinen, Sinterklaas komt op zijn paard (of tegenwoordig in een verdwaalde speedboat, wie zal het zeggen) altijd op hetzelfde moment. Maar Pasen? Dat is een rondreizend circus. De ene keer struikel je erover in maart, de andere keer ben je al bijna je zonnebrandcrème aan het smeren in april. Waarom?

Het Eeuwige Gezoek naar de Eerste Lente Volle Maan

Bereid je voor, want hier komt de uitleg. Haal diep adem. Het is geen hogere wiskunde, maar het vereist wel even je volle aandacht. De datum van Pasen wordt bepaald door een combinatie van astronomie, religie en waarschijnlijk een klein beetje zwarte magie. De sleutel zit hem in de eerste volle maan na het begin van de lente.

Must Read

Ja, je leest het goed. We zijn afhankelijk van de maan. Dat ding dat ons al eeuwenlang fascineert, en nu ook nog eens bepaalt wanneer we massaal eieren gaan zoeken. Serieus, wie heeft dit bedacht? Was het een dronken astronoom? Een monnik met een rare hobby? We zullen het waarschijnlijk nooit weten.

Even terug naar het begin van de lente…

Oké, stap één: de lente. De astronomische lente, welteverstaan. Die begint rond 20 of 21 maart. Dat is het moment dat de zon loodrecht op de evenaar staat (of er heel dichtbij, laten we niet te pietluttig worden). Vanaf dat moment worden de dagen langer dan de nachten. Hoera! (Behalve als je een vampier bent, natuurlijk).

En dan… die verrekte volle maan

Stap twee: de eerste volle maan na die astronomische lente. Dus, stel, de lente begint op 20 maart, en er is een volle maan op 15 maart. Pech gehad! Die telt niet. We moeten wachten tot de volgende volle maan na 20 maart. Alsof Moeder Natuur een kalender volgt en expres gaat tegenwerken. Je zou bijna denken dat ze een hekel heeft aan paaseieren…

wat bepaald de datum van pasen | nstt.be

Wanneer die volle maan uiteindelijk verschijnt, heb je je uitgangspunt. Nu komt de laatste stap (en ja, het wordt nog een klein beetje ingewikkelder).

De Zondag Der Zondagen

Stap drie: de zondag die volgt op die eerste lente volle maan. Dat is Paaszondag! Dus, als de eerste lente volle maan op een woensdag is, dan is het Paaszondag op de zondag daarna. Als de volle maan op zaterdag is, dan is het Paaszondag de dag erna. En als die volle maan toevallig op een zondag valt… dan heb je de vroegst mogelijke Pasen (22 maart!).

Snapt u het nog? Mooi! Zo niet, geen probleem. Niemand snapt het helemaal. Behalve misschien die rare astronoom/monnik die dit ooit heeft bedacht. Maar die is waarschijnlijk al lang en breed in de paashaashemel.

Op welke dag is Pasen? Waarom verandert de datum van Pasen elk jaar?

Waarom deze ingewikkelde berekening?

Oké, nu vragen jullie je natuurlijk af: waarom al die moeite? Waarom niet gewoon elk jaar op dezelfde datum? Nou, dat heeft allemaal te maken met de Joodse kalender en het Paasfeest. Jezus werd gekruisigd rond het Joodse Paasfeest (Pesach), en de vroege christenen wilden Pasen vieren in relatie tot dat feest. En omdat de Joodse kalender een maankalender is… tada! Daar hebben we de maan weer.

Kortom: Pasen is een soort kosmische kalender-mix van religie, astronomie en geschiedenis. Een hele ingewikkelde cocktail, maar wel eentje die zorgt voor een lekker lang weekend vol chocolade en hopelijk goed weer (of op zijn minst droog weer, laten we niet te veel eisen stellen).

Enkele Leuke Feiten (en Overdrijvingen) over Pasen:

De vroegst mogelijke Pasen is 22 maart. Dit gebeurt niet vaak. Je moet echt een kosmische bingo winnen om dit mee te maken.
De laatst mogelijke Pasen is 25 april. Dat is bijna zomer! Je kunt dan bijna je paaseieren in je zwembad zoeken. (Niet doen, trouwens. Zonde van de chocolade).
De Grieks-orthodoxe kerken hanteren een andere berekening. Hierdoor vieren zij Pasen vaak later dan de westerse kerken. Dus, twee keer Pasen? Wie klaagt er?
Er zijn mensen die professioneel Pasen-datums berekenen. Serieus. Dat is een baan. Ik denk dat ze betaald worden in paaseieren.
Als je alle paaseieren die wereldwijd gegeten worden achter elkaar zou leggen… dan zouden ze waarschijnlijk de maan bereiken. En misschien wel terug.
Vroeger dachten mensen dat de paashaas eieren legde. Dat is natuurlijk onzin. Iedereen weet dat het de paaskip is! (Oké, grapje).

Dus, wat hebben we geleerd?

Pasen is ingewikkeld. Heel ingewikkeld. Maar het is ook een feest vol traditie, symboliek en heel veel chocolade. Dus, de volgende keer dat je je afvraagt waarom Pasen op een andere datum valt, denk dan aan de maan, de lente, de Joodse kalender en die dronken astronoom/monnik die dit allemaal heeft bedacht. En geniet vooral van je vrije dagen!