Jan Fabre Searching For Utopia

Zoeken naar Utopia, da's toch iets wat we allemaal wel eens doen, nietwaar? Alsof je je sleutels kwijt bent, maar dan op een existentiëler niveau. En als er iemand is die dat zoeken tot een kunst heeft verheven, dan is het Jan Fabre wel. Niet dat hij de sleutels ooit vindt, maar de reis… die is legendarisch.

Ken je dat gevoel? Dat alles net iets perfecter zou kunnen zijn? Dat je net die ene vakantie nodig hebt, die ene nieuwe bank, die ene perfecte cappuccino die je leven compleet maakt? Wel, Fabre voelt dat ook, maar dan 1000 keer sterker. En in plaats van een nieuwe bank te kopen, bouwt hij een hele installatie met kevers en botten. Net wat je nodig hebt, toch?

De keverman en het oneindige zoeken

Als je aan Jan Fabre denkt, denk je waarschijnlijk aan kevers. Massa’s kevers. Alsof hij een deal heeft gesloten met de Duivel om alle kevers ter wereld in zijn atelier te verzamelen. Waarom kevers? Tja, waarom niet? Ze zijn glimmend, ze zijn mysterieus, en ze zijn... tja, talrijk. Net als de dingen waar we naar zoeken in het leven.

Het bizarre is, dat je eigenlijk een beetje sympathie gaat voelen voor die arme kevers. Alsof ze ook een soort utopie zoeken, maar dan in een gigantisch kunstwerk. Of misschien zoeken ze gewoon een plek om te chillen, wie zal het zeggen?

Utopie: Een persoonlijke kwestie

Wat is utopie eigenlijk? Voor de een is het een wereld zonder files, voor de ander een huis met een inloopkast zo groot als een voetbalveld. Voor Fabre lijkt het iets… ingewikkelder. Iets met schoonheid, geweld, en een vleugje surrealisme. Alsof hij de perfecte cocktail probeert te mixen, maar dan met rare ingrediënten als tranen en zweet.

En laten we eerlijk zijn, dat is toch ook hoe het echte leven werkt? Je zoekt naar perfectie, maar je krijgt er altijd wel iets onverwachts bij. Zoals die keer dat je een nieuwe jurk kocht en hem bij de eerste gelegenheid meteen onderkalkte met tomatensaus. Utopie is overrated, misschien is dat Fabre’s geheime boodschap wel. (Of misschien ben ik gewoon cynisch, kan ook.)

Denk aan "The Man Who Measures The Clouds," bijvoorbeeld. Een man die continu de wolken probeert te meten. Een onmogelijke taak! Maar het is de obsessie, het verlangen naar begrip en controle, dat zo herkenbaar is. Net als die keer dat je probeerde om een IKEA kast in elkaar te zetten zonder handleiding. Het is te doen, maar je bent er wel een paar uur zoet mee en je vloekt meer dan dat je lief is.

Meer dan alleen kevers: Fabre's veelzijdigheid

Natuurlijk is Fabre meer dan alleen de "keverman." Hij doet ook theater, sculpturen, tekeningen… alsof hij zich verveelt als hij niet constant iets nieuws creëert. Alsof zijn brein een soort perpetuum mobile is, altijd draaiende en altijd nieuwe ideeën uitspugend.

En dat theater… dat is vaak net zo verontrustend als fascinerend. Naakte lichamen, bizarre rituelen, en teksten die je aan het denken zetten (of je in ieder geval laten krabben achter je oren). Alsof hij wil zeggen: "Kijk, dit is de mens! Complex, raar, en een beetje eng." Lekker makkelijk, toch?

Zijn tekeningen, vaak met bloed, zijn ook niet voor gevoelige kijkers. Maar er zit wel een bepaalde rauwe eerlijkheid in. Alsof hij zijn ziel blootlegt op papier, zonder filter. Alsof hij wil zeggen: "Dit ben ik! Neem het of laat het." Geen photoshop, geen filters, gewoon de pure, onversneden Fabre.

De controverse: Een vast onderdeel van de show

En dan is er natuurlijk de controverse. Want een kunstenaar die niet af en toe opschudding veroorzaakt, is geen echte kunstenaar, toch? Van dierenleed tot grensoverschrijdend gedrag, Fabre heeft het allemaal wel eens aan zijn broek gehad.

Het is alsof hij met opzet de grenzen aftast, om te kijken hoe ver hij kan gaan. Alsof hij wil zeggen: "Mag dit? Kan dit? Wat is eigenlijk de norm?" En vaak is het antwoord: "Euh… geen idee!" En dat is misschien wel precies wat hij wil bereiken.

Maar laten we eerlijk zijn, de controverse maakt zijn kunst wel interessanter. Alsof er een soort spanning in de lucht hangt. Alsof je weet dat er elk moment iets onverwachts kan gebeuren. Het is een beetje als het kijken van een spannende film, maar dan zonder popcorn (tenzij je de kevers op wilt eten, maar dat raad ik niet aan).

En nu? Nog steeds op zoek!

Waar staat Fabre nu? Waarschijnlijk nog steeds zoekende. Naar nieuwe manieren om ons te choqueren, te fascineren, en aan het denken te zetten. Naar nieuwe utopieën, hoe onbereikbaar ze ook mogen zijn.

En dat is eigenlijk best inspirerend. Want het laat zien dat het oké is om te zoeken, om te falen, om te experimenteren. Dat het oké is om niet perfect te zijn. Dat het oké is om een beetje raar te zijn. (En kevers te verzamelen, als dat je ding is.)

Dus de volgende keer dat je je verloren voelt, of het gevoel hebt dat je iets mist in je leven, denk dan aan Jan Fabre. De keverman die nooit opgeeft. Die altijd blijft zoeken naar de perfecte imperfectie. En wie weet, misschien vind je op een dag wel je eigen utopie. Of op zijn minst een glimmende kever.

En als je het dan nog niet snapt? Ach, dan hebben we in ieder geval gelachen. En dat is ook wat waard, toch? Want wie weet, is lachen wel de ultieme utopie. (Maar dat is weer een heel ander verhaal.)

Dus, ga kijken! Ga naar een tentoonstelling, lees een boek, duik in zijn bizarre wereld. Misschien vind je er je eigen innerlijke kever wel terug. Of op z'n minst een nieuwe reden om je wenkbrauwen te fronsen en te denken: "Wat ís dit?!" Maar dan met een glimlach, natuurlijk. Want dat is Fabre: verwarrend, fascinerend, en onvergetelijk. Net als het leven zelf, eigenlijk.