élisabeth Louise Vigée Le Brun
Hoi! Zullen we het even hebben over een super coole chick uit de 18e eeuw? Iemand die eigenlijk veel bekender zou moeten zijn?
Ik heb het over Élisabeth Louise Vigée Le Brun. Klinkt sophisticated, toch? Ze was een waanzinnig getalenteerde schilderes. Echt, waanzinnig. Forget alles wat je denkt te weten over saaie, oude portretten.
Ze was basically een rockster... maar dan met penselen in plaats van gitaren. En hofdames in plaats van groupies. (Oké, misschien waren er ook wel groupies. Wie weet?)
Must Read
De Self-Made Woman Avant la Lettre
Elisabeth Louise werd geboren in Parijs, in 1755. Ze kwam niet uit een of andere rijke familie. Nee, nee. Haar vader was een schilder, maar niet echt een superberoemde. Maar ze had talent. En ambitie. En laten we eerlijk zijn, ook een flinke dosis doorzettingsvermogen.
Ze begon al heel jong met tekenen. En ze was er gewoon goed in. Zo goed, dat ze eigenlijk al een soort van professionele schilder was toen ze nog een tiener was! Stel je voor! Wat deed jij toen je 15 was? Ik gok iets minder glamoureus dan portretten schilderen voor de Parijse elite, toch?
Omdat haar vader overleed toen ze jong was, moest ze zichzelf zien te redden. En dat deed ze! Ze leerde zichzelf het vak. Ok, misschien kreeg ze hier en daar een tip, maar ze was grotendeels self-taught. Hoe cool is dat?! Self-made woman avant la lettre!
Ze werd al snel populair. En dan bedoel ik echt populair. Iedereen wilde door haar geschilderd worden. Ze had een oog voor detail, een talent om de persoonlijkheid van haar modellen vast te leggen... en laten we eerlijk zijn, ze wist ze ook nog eens flatterend weer te geven. Wie wil er nou niet mooier uit zien op een schilderij dan in het echt?

Marie Antoinette's BFF (Beeldende Freundin)
Maar de ultieme doorbraak kwam toen ze Marie Antoinette ontmoette. Jawel, die Marie Antoinette. De koningin van Frankrijk. De vrouw van "Laat ze dan cake eten!" (Alhoewel dat waarschijnlijk een fake quote is, maar het klinkt wel lekker dramatisch, toch?).
Marie Antoinette was onder de indruk van Élisabeth Louise's talent. En ze werden vriendinnen! Of nou ja, vriendinnen. Het was meer een professionele vriendschap met een vleugje glamour en waarschijnlijk een heleboel roddels over de andere hofdames. Stel je het voor: uren lang poseren, en dan achteraf bijkletsen over wie wat droeg, en welke affaires er speelden!
Élisabeth Louise schilderde meer dan 30 portretten van Marie Antoinette. En die portretten waren cruciaal. Ze hielpen om het imago van de koningin te verbeteren. (Want laten we eerlijk zijn, Marie Antoinette had wel wat PR-hulp nodig).
Maar, er was natuurlijk een keerzijde aan die vriendschap. Toen de Franse Revolutie uitbrak, was het geen pretje om bevriend te zijn met de koningin.

Op de Vlucht voor de Guillotine
Toen de Franse Revolutie losbarstte, wist Élisabeth Louise dat ze moest maken dat ze wegkwam. Ze was bevriend met de koningin, dat was op dat moment geen voordeel! Ze vluchtte, letterlijk voor haar leven. Met haar dochter, Julie.
En hier komt het echt indrukwekkende deel: ze reisde door heel Europa! Ze werkte in Italië, Oostenrijk, Rusland... ze schilderde de royals en de aristocraten van elk land waar ze kwam. Alsof het de normaalste zaak van de wereld was om tijdens een revolutie even een Europese tour te doen en ondertussen je brood te verdienen. Maar dan wel als top-schilder!
Ze leerde nieuwe talen, ze paste zich aan nieuwe culturen aan... en ze bleef schilderen. Ze was een overlever. Een kunstenaar. Een moeder. En een power vrouw in een tijd dat vrouwen geacht werden thuis te blijven en... nou ja, vooral mooi te zijn.
Hoe cool is het dat ze zich, ondanks de enorme onzekerheid, toch bleef ontwikkelen als kunstenaar? Ze experimenteerde met nieuwe stijlen, met nieuwe technieken. Ze was nooit klaar met leren en groeien.
Een Zelfportret als Propaganda?
Een van haar beroemdste schilderijen is haar zelfportret met haar dochter Julie. Een prachtig, intiem beeld. Maar het is meer dan dat. Het is ook een statement. Een propaganda stukje avant la lettre?

Want door zichzelf af te beelden als liefhebbende moeder, counterde ze de roddels die over haar de ronde deden. (Er waren geruchten dat ze... nou ja, niet helemaal zuiver op de graat was. Wat natuurlijk onzin was, maar roddels verspreiden zich snel, vooral als je beroemd bent.).
Het schilderij zegt eigenlijk: "Kijk, ik ben een goede moeder! Ik ben een talentvolle kunstenaar! Ik ben... gewoon een normale vrouw!" Alleen dan wel een normale vrouw die waanzinnig goed kan schilderen en bevriend is met koninginnen en keizers.
Terugkeer en Erkenning (Eindelijk!)
Na de val van Napoleon keerde Élisabeth Louise terug naar Frankrijk. Ze was inmiddels een legende. Een beroemdheid. Een meester schilder.
Ze bleef schilderen tot op hoge leeftijd. Ze overleed in 1842, op 86-jarige leeftijd. Een lang en ongelooflijk leven.

En het mooie is: haar werk wordt nog steeds bewonderd. Haar schilderijen hangen in de beste musea ter wereld. Ze is een inspiratie voor vrouwelijke kunstenaars (en mannelijke, natuurlijk!).
Dus, de volgende keer dat je in een museum bent, zoek dan even naar een schilderij van Élisabeth Louise Vigée Le Brun. Kijk goed. Zie de details, de kleuren, de emotie. En bedenk je dan dat je kijkt naar het werk van een echte power vrouw. Iemand die tegen alle verwachtingen in, haar dromen heeft waargemaakt.
En onthoud: Vigée Le Brun. Onthoud die naam. Want ze verdient het om herinnerd te worden. Ze was een badass schilderes. En een geweldige vrouw. Toch?
Wat denk je? Interesse gewekt? Ga eens op onderzoek uit! Er is zoveel te ontdekken over deze fantastische kunstenares.
Tot de volgende kunst-klets! ;)
