Duurste Schilderij Kunst En Kitsch

Hé hallo! Zin in een kop koffie en een beetje geklets over dure kunst en... nou ja, de rest? Ik had het er laatst met een vriend over, en jeetje mina, wat een bizarre wereld is dat zeg.

Weet je, het is soms net alsof je naar een goochelshow kijkt. "Kijk dames en heren! Voor de lieve som van honderd miljoen verdwijnt al uw gezond verstand!" Of zoiets. Maar goed, waar hadden we het over? O ja, dure schilderijen en, eh... de minder dure varianten.

De absolute top: Waanzinnig dure kunst

Laten we beginnen met de absolute crème de la crème, de kunstwerken waar je een heel klein land van kunt kopen. Schilderijen die letterlijk miljoenen waard zijn. We hebben het dan over namen als Leonardo da Vinci (Salvator Mundi, iemand?), Picasso, Van Gogh... noem maar op! Ken je ze? Natuurlijk ken je ze!

Die Salvator Mundi, man man man. Voor meer dan 450 miljoen dollar geveild. 450 MILJOEN! Ik bedoel, wat kun je daar allemaal wel niet mee doen? Een weeshuis bouwen, al je schulden aflossen, een levenslange voorraad stroopwafels inslaan... keuzes, keuzes! Maar goed, kennelijk is het bezitten van een schilderij van Da Vinci (al dan niet helemaal authentiek, fluister fluister) nóg aantrekkelijker.

Waaróm dan zo duur?

Tja, goede vraag! Het is een combinatie van dingen, denk ik. Zeldzaamheid is een belangrijke factor. Er zijn nou eenmaal niet zo gek veel Da Vinci's meer. Dan heb je de geschiedenis. Het is niet zomaar een schilderij, het is een Da Vinci. Dat klinkt toch anders, niet? En dan de status natuurlijk. Als jij zo'n ding in je woonkamer hebt hangen, dan weet iedereen dat je héél diepe zakken hebt. En waarschijnlijk ook een uitstekende inboedelverzekering.

Plus, en dit is misschien een beetje cynisch, speculatie. Kunst is een investering. Mensen kopen het in de hoop dat het over een paar jaar nóg meer waard is. Dus de prijs wordt ook opgedreven door de verwachting van toekomstige winst. Een beetje als met tulpenbollen in de Gouden Eeuw, maar dan met olieverf.

En dan zijn er natuurlijk nog de emotionele waarde en de esthetische waarde. Voor sommigen is het gewoon écht mooi en de moeite waard. Maar goed, ik denk dat de meeste mensen met een 'normaal' inkomen dat toch een beetje moeilijk kunnen bevatten.

De andere kant van de medaille: Kitsch en prullaria

Oké, genoeg over die absurde bedragen! Laten we het nu over de andere kant hebben: kitsch. Oftewel, kunst (met aanhalingstekens) die bedoeld is om te behagen, om te amuseren, om... nou ja, om leuk te zijn. Denk aan tuinkabouters, kitscherige schilderijen van zonsondergangen, beeldjes van dansende ballerina's... je kent het wel. Heb je er zelf misschien eentje in huis? Geen schaamte, hoor!

Kitsch is vaak massaal geproduceerd en goedkoop. Het is het tegenovergestelde van die exclusieve, dure kunst. Maar dat betekent niet dat het geen waarde kan hebben! Het kan nostalgie oproepen, het kan een glimlach op je gezicht toveren, en het kan je huis een persoonlijk tintje geven. En laten we eerlijk zijn, soms is het gewoon ontzettend grappig.

Waarom is kitsch zo populair?

Ik denk dat kitsch zo populair is omdat het toegankelijk is. Iedereen kan het begrijpen, iedereen kan het waarderen (of er in ieder geval om lachen), en iedereen kan het betalen. Het is niet elitair, het is niet pretentieus. Het is gewoon... leuk. En in een wereld vol serieuze zaken, is dat soms precies wat we nodig hebben, toch?

Bovendien is kitsch vaak een reactie op de "serieuze" kunstwereld. Het is een knipoog, een beetje rebellie. "Jullie denken dat kunst ingewikkeld en intellectueel moet zijn? Nou, wij laten zien dat het ook gewoon leuk en onschuldig kan zijn!" En dat vind ik eigenlijk wel mooi.

En laten we niet vergeten dat smaak subjectief is! Wat de één kitsch vindt, vindt de ander misschien prachtig. Dus wie zijn wij om te oordelen? Behalve dat tuinkabouters...nou ja, misschien zijn die toch een beetje guilty pleasure. Geef toe!

De grijze zone: Wanneer is iets kunst en wanneer kitsch?

Oké, nu wordt het interessant. Want waar ligt de grens? Wanneer is een schilderij een meesterwerk en wanneer is het gewoon een lelijk ding dat iemand veel te duur heeft gekocht? En wanneer is iets kitsch en wanneer is het... eh... "camp"? Het is een grijs gebied, zeker weten!

Er zijn kunstcritici die hun hele leven wijden aan het beantwoorden van die vraag. Ze schrijven dikke boeken, geven lezingen, en bezoeken tentoonstellingen. En uiteindelijk is het nog steeds een kwestie van mening.

Mijn persoonlijke mening? Kunst is wat je er zelf van maakt. Als jij blij wordt van een schilderij van een huilende clown, dan is dat voor jou kunst. Als jij een tuinkabouter een mooi plekje in je tuin geeft, dan is dat voor jou kunst. Het gaat erom wat het met je doet, niet om wat iemand anders er van vindt.

En misschien is er wel een beetje kitsch in elk meesterwerk, en een beetje meesterwerk in elk stukje kitsch. Denk daar maar eens over na!

Het leuke is dat ook kitsch kan omslaan in kunst! Denk maar aan de werken van Jeff Koons. In eerste instantie werd dat door velen afgedaan als kitsch, maar ondertussen worden zijn werken voor gigantische bedragen verkocht en hangen ze in de belangrijkste musea ter wereld. Bizar, toch?

Conclusie: Wat moeten we hier nou mee?

Tja, goede vraag! Wat moeten we met al deze informatie? Moeten we nu allemaal massaal dure schilderijen gaan kopen? Of juist onze huizen volzetten met tuinkabouters? Natuurlijk niet! (Tenzij je dat heel graag wilt, dan moet je vooral je gang gaan!)

Het punt is denk ik dat kunst en kitsch allebei een rol spelen in onze cultuur. Ze dagen ons uit, ze amuseren ons, ze laten ons nadenken. En ze laten ons zien dat er verschillende manieren zijn om naar de wereld te kijken.

Dus de volgende keer dat je in een museum staat te gapen naar een schilderij van 100 miljoen, of de volgende keer dat je een tuinkabouter in een tuincentrum ziet staan, sta dan even stil en denk erover na. Wat vind je er zelf van? Wat doet het met je? En misschien ontdek je wel dat er meer is dan je in eerste instantie dacht.

En onthoud: smaak is subjectief. Dus geniet van wat je mooi vindt, en laat je niet gek maken door wat anderen ervan vinden! Proost! Op de kunst, de kitsch, en alles daartussenin! En nu...nog een kop koffie?