Death Of The Author Okorafor

Oké, stel je voor: je zit aan een tafeltje in een café, zo eentje met van die wiebelige stoeltjes en koffie die of goddelijk is, of smaakt naar afwaswater (geen middenweg!). En je vriend begint over... de dood. Niet de dood dood, snap je? Maar de dood van de auteur. Van Okorafor! Ik zie je al kijken. "Okorafor? Wie ís dat nou weer?"

Nnedi Okorafor, mijn beste! Een briljante sciencefiction- en fantasy-schrijfster. Denk aan Afro-futurisme vermengd met Nigeriaanse mythologie. Denk aan Binti, denk aan Who Fears Death. Denk aan boeken die je hersenen een massage geven. Maar wacht even, wat heeft haar schrijverschap nou te maken met de dood? Nou, dat is precies waar de "Death of the Author" theorie om de hoek komt kijken, een idee dat door de Franse criticus Roland Barthes beroemd werd.

De Grote Auteur-Exit: Wat is dat precies?

Even in Jip-en-Janneke taal (want ingewikkelde theorieën zijn leuk, maar we zitten hier voor de gezelligheid, niet voor een academisch symposium). Stel, je leest een boek. Je vindt het geweldig, raakt geïntrigeerd door de symboliek, gaat er helemaal in op. Je wilt alles weten over de intentie van de auteur! Wat bedoelde Okorafor nou echt met die pratende insecten? Was het een metafoor voor kolonialisme? Of had ze gewoon een slechte dag en veel overlast van muggen?

Barthes zou zeggen: boehoe! (Niet letterlijk, want Barthes is al écht dood. RIP). Zijn punt is: zodra een boek gepubliceerd is, is de auteur er eigenlijk niet meer. Het werk staat op zichzelf. De auteur kan wel wat geroepen hebben tijdens interviews, maar dat is niet meer bepalend dan jouw interpretatie als lezer. Het is alsof de auteur een ballon loslaat: die zweeft weg en vliegt z'n eigen richting uit, ongeacht of de ballonhouder nog "linksaf!" roept.

Kernpunten van het idee:

• De lezer staat centraal: Jouw interpretatie doet er toe! Meer dan de mening van de schrijver, zelfs.
• Context is koning: Culturele achtergrond, persoonlijke ervaringen, alles kleurt je lezing van het boek.
• Geen 'foute' antwoorden: Er is geen één correcte interpretatie van een tekst. Behalve misschien als je denkt dat Harry Potter een handleiding is voor hekserij. Dan ben je misschien toch een beetje verkeerd bezig.

Okorafor in de Theorie-Mixer

Hoe past Nnedi Okorafor hier nu in? Nou, laten we eerlijk zijn, haar boeken zijn gelaagd als een bruidstaart. Er zitten zoveel thema's in verstopt! Identiteit, kolonialisme, technologie, de kracht van vrouwen... En dan nog al die fantastische wezens! Je kunt je voorstellen dat er duizenden verschillende manieren zijn om haar verhalen te interpreteren. Iedereen haalt er wel iets anders uit. Misschien zie jij er een aanklacht tegen klimaatverandering in, terwijl je buurvrouw er juist een inspirerend verhaal over persoonlijke groei in ziet. En raad eens? Jullie hebben allebei gelijk!

Het is natuurlijk verleidelijk om te denken: "Maar Okorafor heeft vast een bedoeling gehad!" Tuurlijk. Maar volgens de 'Death of the Author' maakt dat niet uit. Nadat het verhaal de wereld in is, is het van ons. We kunnen het in stukjes hakken, er nieuwe betekenissen aan geven, er fanfictie over schrijven waarin Binti trouwt met Frodo Baggins (waarom niet?), noem maar op. Het staat vrij. Alsof je een zak confetti leeggooit over de betekenis van het boek.

De voordelen van 'Dood':

• Creativiteit: Het moedigt aan om buiten de gebaande paden te denken en je eigen interpretaties te vormen.
• Empowerment: Je voelt je minder dom als je iets anders ziet dan de 'officiële' uitleg. Want er is geen officiële uitleg!
• Gesprek: Het opent de deur voor interessante discussies en verschillende perspectieven.

Maar is dit niet oneerlijk tegenover Okorafor?

Goed punt! Sommigen vinden dat de 'Death of the Author' respectloos is tegenover het harde werk en de visie van de auteur. Het is een beetje alsof je een kunstenaar vraagt om een meesterwerk te schilderen en dan zegt: "Leuk hoor, maar ik ga er nu een snor op tekenen." Er zit zeker wat in.

Maar, en dit is een grote maar: de 'Death of the Author' betekent niet dat we de auteur helemaal moeten vergeten. We kunnen haar biografie nog steeds lezen, interviews bekijken, en meer over haar inspiraties leren. Het gaat erom dat we niet uitsluitend op die informatie moeten vertrouwen om een verhaal te begrijpen. Het is een extra laag, een stukje context, maar niet de enige context.

Het is een beetje alsof je een taart bakt. Je kunt het recept van je oma volgen (de 'auteur'), maar je kunt er ook je eigen draai aan geven. Meer kaneel, minder suiker, een andere topping. Uiteindelijk is het jouw taart, ook al is het geïnspireerd door oma's recept.

En trouwens, Okorafor zelf lijkt me iemand die dit concept wel zou waarderen. Haar werk is zo rijk en complex dat het bijna smeekt om verschillende interpretaties. Ze creëert werelden die openstaan voor verbeelding, voor verandering, voor nieuwe verhalen. Ze nodigt ons uit om mee te doen, om onze eigen stempel te drukken op haar creaties.

De Conclusie: Laat Okorafor niet echt sterven!

Dus, de volgende keer dat je een boek van Nnedi Okorafor leest (of welk boek dan ook, trouwens), onthoud dan de 'Death of the Author'. Laat je niet tegenhouden door wat je denkt dat de auteur bedoelde. Laat je verbeelding de vrije loop! Denk na over wat het verhaal voor jou betekent. En wees niet bang om het er oneens mee te zijn, om te discussiëren, om te speculeren.

Want uiteindelijk is lezen een dialoog. Het is een gesprek tussen de auteur, het verhaal, en... jou. En dat gesprek kan alleen maar rijker en interessanter worden als we openstaan voor verschillende perspectieven. Zelfs als dat betekent dat we de auteur af en toe symbolisch moeten vermoorden. (Niet letterlijk, natuurlijk! We houden van Nnedi Okorafor!). En nu ga ik een nieuwe koffie bestellen. Wie doet er mee?