Woord Van Het Jaar 2021

Lieve ouders en leerlingen, laten we even stilstaan bij een moment dat ons vorig jaar allemaal raakte: het Woord van het Jaar 2021. Het woord, gekozen door het publiek, vertelt vaak veel over de tijd waarin we leven. Laten we samen duiken in wat dit woord betekende en hoe we het kunnen gebruiken om onszelf en onze kinderen beter te begrijpen.

Prioriteren, het Woord van het Jaar 2021. Het is een woord dat zo simpel lijkt, maar zo'n diepe betekenis heeft. Het reflecteert een periode waarin we allemaal gedwongen werden om na te denken over wat echt belangrijk is. De pandemie gooide onze routines overhoop en dwong ons tot het maken van keuzes: wat is essentieel en wat kan even wachten?

Waarom 'Prioriteren'?

Het Instituut voor de Nederlandse Taal (INT) organiseert jaarlijks de verkiezing van het Woord van het Jaar. De keuze wordt bepaald door het publiek, wat betekent dat het woord een breed gedragen gevoel weergeeft. In 2021 was dat dus 'prioriteren'.

Maar waarom juist dit woord? De pandemie had ons geleerd dat we niet alles tegelijk kunnen doen. Werk, school, sociaal leven, hobby's – alles moest opnieuw gewogen worden. We moesten leren kiezen wat onze aandacht verdiende. Dit was niet altijd makkelijk, en veroorzaakte vaak stress en onzekerheid.

De Impact op Kinderen en Jongeren

Voor onze kinderen en jongeren was deze periode extra uitdagend. Het wegvallen van routine, het online onderwijs, het missen van vrienden – het vroeg veel aanpassingsvermogen. En hoewel ze misschien nog niet bewust bezig waren met het woord 'prioriteren', ervoeren ze de betekenis ervan des te meer.

"Ik merkte dat leerlingen het lastig vonden om zich te concentreren op hun schoolwerk als er thuis veel afleiding was," vertelt een lerares uit het basisonderwijs. "Het was belangrijk om ze te helpen bij het maken van keuzes: wat is nu het allerbelangrijkste? En hoe kunnen we de rest van de taken later oppakken?"

Prioriteren betekende voor hen:

• Het leren onderscheiden van belangrijk en minder belangrijk.
• Het omgaan met uitstelgedrag.
• Het vragen om hulp als iets te veel werd.
• Het accepteren dat niet alles perfect hoeft te zijn.

Prioriteren in de Praktijk: Oefeningen en Tips

Hoe kunnen we 'prioriteren' nu concreet toepassen in ons dagelijks leven, zowel voor onszelf als voor onze kinderen?

1. De Eisenhower Matrix: De Dringend/Belangrijk Methode

Deze methode, ook wel bekend als de Eisenhower Matrix, helpt om taken te categoriseren op basis van hun urgentie en belangrijkheid. Maak een tabel met vier kwadranten:

• Dringend en Belangrijk: Doe het nu! (bijv. een deadline voor school, een ziek kind)
• Niet Dringend, wel Belangrijk: Plan het in! (bijv. sporten, tijd doorbrengen met familie)
• Dringend, niet Belangrijk: Delegeer het! (bijv. sommige e-mails, kleine huishoudelijke taken)
• Niet Dringend, niet Belangrijk: Elimineer het! (bijv. doelloos scrollen op sociale media)

Oefening: Ga samen met je kind zitten en maak een lijst van alle taken en verplichtingen die op jullie bordje liggen. Plaats ze vervolgens in de Eisenhower Matrix. Dit geeft direct inzicht in wat de hoogste prioriteit heeft.

2. De 'Top 3' Regel: Elke Dag de Belangrijkste Taken Kiezen

Deze simpele regel helpt om overweldiging te voorkomen. Elke dag kies je maximaal drie taken die je absoluut wilt afronden. Focus je op deze taken en laat je niet afleiden door andere, minder belangrijke zaken.

Tip: Begin de dag met de moeilijkste taak. Dit geeft een gevoel van voldoening en maakt de rest van de dag makkelijker.

3. Grenzen Stellen: 'Nee' Zeggen

Prioriteren betekent ook nee durven zeggen tegen dingen die niet essentieel zijn of die te veel van je tijd en energie vragen. Dit is vaak moeilijk, maar cruciaal voor het behouden van een gezonde balans.

Voorbeeld: Als je kind gevraagd wordt om mee te doen aan te veel activiteiten na school, help hem of haar dan om keuzes te maken. Leg uit dat het oké is om nee te zeggen en dat het belangrijk is om tijd over te houden voor ontspanning en rust.

4. Tijd voor Ontspanning: Het Belang van Plezier

Prioriteren is niet alleen maar hard werken en taken afvinken. Het is ook belangrijk om tijd te maken voor ontspanning, plezier en activiteiten die je energie geven. Dit is essentieel voor je welzijn en helpt je om gemotiveerd te blijven.

Activiteit: Plan elke week minstens één activiteit in waar je echt van geniet. Dit kan van alles zijn: een wandeling in de natuur, een boek lezen, een spelletje spelen, koken, knutselen – wat je maar leuk vindt.

Motivatie en Aanmoediging

Het is niet altijd makkelijk om te prioriteren. Er zijn dagen dat je overweldigd bent en het liefst alles tegelijk wilt doen. Op die momenten is het belangrijk om mild te zijn voor jezelf en je eraan te herinneren waarom je deze keuzes maakt.

Onthoud:

• Perfectie is niet het doel: Het is oké om fouten te maken en dingen niet perfect te doen.
• Elke kleine stap telt: Zelfs als je maar één kleine taak afrondt, heb je iets bereikt.
• Je bent niet alleen: Praat met anderen over je uitdagingen en zoek steun bij vrienden, familie of professionals.

Aanmoediging voor ouders: Geef het goede voorbeeld! Laat je kinderen zien hoe je zelf prioriteiten stelt en hoe je omgaat met stress en uitdagingen. Dit is een waardevolle les die ze de rest van hun leven zullen meenemen.

Aanmoediging voor leerlingen: Je bent sterk en veerkrachtig! Je hebt al zoveel overwonnen. Geloof in jezelf en weet dat je de tools hebt om je doelen te bereiken. Vraag om hulp als je het nodig hebt en wees trots op elke stap die je zet.

De Blijvende Waarde van 'Prioriteren'

Hoewel 'prioriteren' het Woord van het Jaar 2021 was, is de betekenis ervan nog steeds relevant. In een wereld die steeds sneller en complexer wordt, is het essentieel om te weten wat echt belangrijk is en hoe we onze tijd en energie effectief kunnen besteden.

Laten we 'prioriteren' niet zien als een last, maar als een krachtig hulpmiddel om een evenwichtig en zinvol leven te leiden. Door bewuste keuzes te maken en te focussen op wat er echt toe doet, kunnen we meer voldoening ervaren en onze doelen bereiken.

Dus, lieve ouders en leerlingen, laten we samen de kunst van het prioriteren blijven oefenen. Laten we elkaar steunen en aanmoedigen om bewuste keuzes te maken en te focussen op wat echt belangrijk is. Want uiteindelijk is dat wat telt.