With God On Our Side

Okay, dus daar zitten we dan, in het café, met een grote kop koffie (of thee, als je zo bent), en we gaan het hebben over een onderwerp dat net zo ingewikkeld is als proberen een Ikea-kast zonder handleiding in elkaar te zetten: "With God On Our Side." Oftewel, "Met God aan Onze Zijde." Klinkt episch, toch? Alsof je een superkracht hebt! Maar geloof me, het is een stuk gecompliceerder dan dat.

Stel je voor: je zit in de kroeg en iemand roept: "God is met ons!" Dan is het eerste wat je je afvraagt waarschijnlijk: "Wie is 'ons' precies?" En: "Waarom heeft God specifiek voor die mensen gekozen?" Het hele idee dat God een kant kiest in menselijke conflicten is namelijk… nou ja, laten we zeggen dat het een bron van eindeloze discussie is, al eeuwenlang. En als je denkt dat discussies op Twitter verhit zijn, probeer dan eens een theologische discussie op een 16e-eeuwse brandstapel mee te maken. Dat is pas vuurwerk!

Het Oude Testament: God als Veldmaarschalk

In het Oude Testament zie je God vaak een nogal… directe rol spelen in oorlogsvoering. De Israëlieten geloofden oprecht dat God hen hielp hun vijanden te verslaan. Denk aan Jozua die de muren van Jericho liet instorten door simpelweg met een stel mensen rond de stad te marcheren en op trompetten te blazen. Stel je dat voor: je staat op je balkon, een dutje te doen, en plotseling stort je hele stad in elkaar omdat Jozua en zijn band een beetje luidruchtig zijn. Heftig!

Natuurlijk, je kunt het interpreteren als een metafoor voor geloof en vastberadenheid, maar laten we eerlijk zijn, het verhaal klinkt alsof God een gigantische sloopkogel bediende. En laten we vooral David en Goliath niet vergeten. Een kleine herdersjongen die een reus verslaat met een steen en een slinger. Het voelde als een goddelijke intervention, een perfect verhaal van underdog vs. machtig, maar het leverde David waarschijnlijk chronische rugproblemen op door die reuzenhoofd rond te zeulen.

Maar Wacht, Er is Meer! (Namelijk Problemen…)

Het probleem met dit idee, dat God actief partij kiest in oorlogen, is dat het al snel leidt tot… euhm… ongemakkelijke situaties. Zoals:

• Wie beslist wie Gods 'favoriet' is? Is het de groep die het hardst bidt? De groep die het meeste geld doneert aan de kerk? De groep die de coolste outfits draagt? Het is niet alsof God een officiële 'Favoriete Mensen' lijst publiceert, toch?
• Wat als beide partijen denken dat God aan hun kant staat? Dat is pas een recept voor een langdurige en bloedige oorlog! Stel je voor dat twee rivaliserende voetbalteams allebei beweren dat God voor hen juicht. Er zouden meer ellebogen uitgedeeld worden dan bij een Black Friday sale in Amerika.
• En wat als… (kijk even weg als je gevoelig bent)… de 'goede' kant verliest? Betekent dat dan dat God toch niet zo'n fan was? Of had Hij gewoon een slechte dag? Is God net als de Rode Duivels, af en toe eens verlies lijden? Het is lastig uit te leggen aan de verliezers dat God gewoon een "strategische pauze" nam.

Het Nieuwe Testament: God als Liefdevolle Hippie?

Het Nieuwe Testament gooit het over een iets andere boeg. Jezus predikte liefde, vergeving en pacifisme. "Heb uw vijanden lief," zei Hij, wat nogal lastig is als ze net je huis in de fik hebben gestoken. Het idee van een oorlogszuchtige God lijkt hier ineens een stuk minder relevant. Nu hebben we plotseling een God die meer weg heeft van een hippie dan van een generaal.

Maar zelfs hier zijn er interpretaties. Sommigen geloven dat Jezus' boodschap vooral een oproep is tot innerlijke vrede en vergeving, niet per se een verbod op alle vormen van geweld. Anderen geloven dat het een radicaal pacifistisch statement is dat we allemaal moeten nastreven, ook al is het in de praktijk bijna onmogelijk om uit te voeren. Ik bedoel, probeer maar eens een gesprek te voeren met iemand die je net in de file heeft afgesneden… met liefde. Succes!

De Dubbelzinnigheid Voorbij

Het probleem is de constante dubbelzinnigheid. Enerzijds een Oude Testament vol actie en een God die rechtstreeks ingrijpt. Anderzijds een Nieuwe Testament dat zachtmoedigheid predikt. Het zorgt voor veel ruimte voor interpretatie.

"With God On Our Side" in de Praktijk: Een Recept voor Chaos?

Door de geschiedenis heen is de claim "With God On Our Side" gebruikt om allerlei soorten oorlogen en conflicten te rechtvaardigen. Kruistochten? Check. God wilde Jeruzalem terug! De Dertigjarige Oorlog? Check. God wilde dat iedereen dezelfde religie had! De Tweede Wereldoorlog? Uh… check? Nou ja, de nazi's hadden "Gott mit uns" op hun riemgespen staan, wat hopelijk een illustratie is van hoe je religie niet moet gebruiken.

De Amerikaanse Burgeroorlog is ook een interessant voorbeeld. Zowel de Noordelijke als de Zuidelijke staten beweerden dat God aan hun kant stond. Stel je voor: God die in tweeën gespleten is, als een slechte split persoonlijkheid, waarbij de ene helft slavernij steunt en de andere helft ertegen is. Een beetje verwarrend, toch? Het bewijst dat mensen God blijkbaar kunnen gebruiken om bijna elke beslissing te rechtvaardigen, zelfs verschrikkelijke.

Dus, Wie Heeft Nu Echt God Aan Zijn Zijde?

Het korte antwoord? Waarschijnlijk niemand. Of misschien iedereen. Het hangt er echt van af hoe je het bekijkt. Het is bijna alsof God een soort blanco cheque is die iedereen kan invullen met zijn eigen waarden en overtuigingen.

Het is belangrijk om kritisch te blijven en niet zomaar te accepteren dat iemand "God aan zijn kant" heeft. Vraag jezelf af:

• Wordt religie gebruikt om haat te zaaien of om liefde te verspreiden?
• Wordt religie gebruikt om macht te rechtvaardigen of om de zwakkeren te beschermen?
• Wordt religie gebruikt om mensen te verenigen of om ze te verdelen?

Uiteindelijk is het geloof in "God aan onze zijde" gevaarlijk als het leidt tot arrogantie, blindheid en onverdraagzaamheid. Het is pas waardevol als het inspireert tot nederigheid, empathie en rechtvaardigheid. Misschien, heel misschien, is God dan inderdaad een beetje meer aan onze zijde. Of in ieder geval niet té boos op ons.

En nu, excuseer me even, ik ga een poging wagen om die Ikea-kast in elkaar te zetten. Misschien kan ik God vragen om even te helpen. Al betwijfel ik of Hij een inbussleutel bij zich heeft.

Dus, de volgende keer dat iemand roept: "God is met ons!", vraag dan even door. En bestel nog een kop koffie. Je hebt 'm nodig!