Traumasporen Bessel Van Der Kolk

Hé jij daar! Even een momentje? Heb je ooit het gevoel gehad dat je vastzit in een herhaling van zetten, alsof je leven een soort van déjà vu is met een nare smaak? Of dat je lichaam ineens rare dingen doet, zoals hartkloppingen of zweten, zonder duidelijke reden? Dan ben je misschien, net als velen, aan het worstelen met de onzichtbare gevolgen van trauma. En dat is precies waar Bessel van der Kolk, een held in de psychologie, om de hoek komt kijken.

Klinkt eng, trauma? Niet per se! Denk er meer aan als een onverwerkt, ingekapseld stukje verleden dat nog steeds een beetje roet in het eten gooit. Een soort van "ghost in the machine", zoals ze in films zeggen. Van der Kolk, met zijn boek "The Body Keeps the Score" (in het Nederlands "Traumasporen"), heeft ons geleerd dat trauma niet alleen iets is wat in je hoofd zit, maar dat het zich letterlijk nestelt in je lichaam. Klinkt heftig, maar het biedt ook hoop!

Waarom zou je je er druk om maken?

Nou, simpelweg omdat het je hele leven beïnvloedt. Van je relaties tot je werk, van je gezondheid tot je humeur. Stel je voor: je hebt een kleine aanvaring gehad met je baas. Iets onbenulligs, maar ineens voel je je helemaal klein en waardeloos. Je reactie is buiten proportie. Dat kan komen doordat die aanvaring onbewust een oude, pijnlijke herinnering triggert. Een herinnering die misschien al heel lang onder het oppervlak sluimert.

Of, een ander voorbeeld: je bent constant op zoek naar bevestiging in je relaties. Je klampt je vast aan je partner en bent doodsbang om verlaten te worden. Dat kan een teken zijn van een onverwerkt gevoel van verlating uit je kindertijd. Het is alsof je innerlijke kind nog steeds schreeuwt om geruststelling.

Van der Kolk legt uit dat trauma impact heeft op de manier waarop je hersenen werken. Het kan bijvoorbeeld de communicatie tussen verschillende hersengebieden verstoren, waardoor je moeite hebt met emoties reguleren, helder denken en ontspannen. Het is alsof er kortsluiting is in je brein, waardoor je steeds in een staat van verhoogde alertheid verkeert.

Trauma is meer dan alleen "enge dingen"

Vergeet de clichés van oorlogsveteranen en slachtoffers van zware misdrijven (hoewel dat zeker ook trauma is!). Trauma kan veel subtieler zijn. Denk aan:

• Pesten op school: Die vervelende opmerkingen en het buitengesloten voelen, kunnen diepe wonden achterlaten.
• Een scheiding van ouders: Voor een kind kan dat een enorme schok zijn, zelfs als de ouders "vriendelijk" uit elkaar gaan.
• Negeren of emotioneel afwezig zijn van een ouder: Een gebrek aan aandacht en steun kan een gevoel van onveiligheid en waardeloosheid creëren.
• Een auto-ongeluk: Zelfs een klein ongeluk kan een enorme impact hebben, zeker als je je machteloos voelde.
• Langdurige stress: Jarenlang onder hoge druk staan, kan je systeem overbelasten en traumatiseren.

Het gaat erom dat de gebeurtenis je overweldigd heeft, dat je je machteloos en doodsbang voelde, en dat je het gevoel had dat je er alleen voor stond.

Het goede nieuws: Je kunt er iets aan doen!

Van der Kolk is niet iemand die alleen maar de problemen schetst. Hij biedt ook concrete oplossingen. En het beste van alles? Die oplossingen zijn vaak verrassend simpel en toegankelijk.

Hij benadrukt het belang van lichaamsgerichte therapieën. Waarom? Omdat trauma zich in je lichaam nestelt, moet je het daar ook aanpakken. Denk aan:

• Yoga: Bewust bewegen, je ademhaling controleren en je lichaam voelen. Het klinkt misschien zweverig, maar het kan je helpen om je veiliger te voelen in je eigen vel.
• EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing): Een therapie waarbij je door middel van oogbewegingen traumatische herinneringen verwerkt. Het is alsof je je brein reset.
• Neurofeedback: Je hersenactiviteit in real-time bekijken en leren om je hersengolven te reguleren. Het is alsof je je eigen brein-DJ bent.
• Sensorimotor Psychotherapy: Helpt je om de fysieke sensaties die aan trauma verbonden zijn te herkennen en te verwerken. Het gaat om voelen en bewegen.

Maar ook creatieve expressie kan helend zijn. Denk aan:

• Muziek maken: Je emoties uiten via muziek. Het is alsof je je ziel laat zingen.
• Dansen: Je lichaam vrij bewegen en je emoties eruit schudden. Het is alsof je je zorgen weg danst.
• Schilderen of tekenen: Je innerlijke wereld visualiseren. Het is alsof je je gevoelens op doek zet.
• Schrijven: Je gedachten en gevoelens op papier zetten. Het is alsof je je hart lucht.

Het gaat erom dat je weer in contact komt met je lichaam en je emoties. Dat je leert om jezelf te kalmeren en te reguleren. Dat je weer grip krijgt op je leven.

Oké, en nu?

Laat je niet intimideren door het woord "trauma". Zie het als een uitnodiging om dieper naar jezelf te kijken. Om te begrijpen waarom je doet wat je doet. Om te ontdekken waar je pijn zit en hoe je die kunt helen.

Begin klein. Probeer eens een mindfulness-oefening. Ga wandelen in de natuur. Luister naar je favoriete muziek. Doe iets waar je van geniet en waar je je goed bij voelt. Geef jezelf de aandacht en de liefde die je verdient.

En als je merkt dat je er niet alleen uitkomt, zoek dan professionele hulp. Een therapeut kan je helpen om je trauma te verwerken en om nieuwe manieren te leren om met je emoties om te gaan.

Van der Kolk heeft ons geleerd dat genezing mogelijk is. Dat je niet vast hoeft te zitten in je verleden. Dat je een vol en betekenisvol leven kunt leiden, zelfs na trauma. En dat is een boodschap die ons allemaal hoop kan geven. Dus, adem in, adem uit, en onthoud: je bent sterker dan je denkt!

Dus, wie is Bessel van der Kolk? Een soort van trauma-fluisteraar, een gids die je helpt de weg terug te vinden naar jezelf. Iemand die je eraan herinnert dat je niet alleen bent en dat er hoop is. En dat is de reden waarom je je er druk om zou moeten maken. Omdat het jouw leven, en dat van de mensen om je heen, ten goede kan veranderen.