Thirteen Reasons Why Jay Asher

Oké, even een confession: Ik was dus laatst aan het opruimen, en vond onder een stapel oude schoolboeken... jawel, Thirteen Reasons Why. Die iconische blauwe cover, compleet met de tape-cassette-nostalgie. Serieus, wie had toen nog een cassetterecorder? (Oké, ik misschien stiekem wel...). Het bracht me terug naar een tijd waarin we allemaal geobsedeerd waren door Hannah Baker en haar verhalen. Maar de vraag is: wat hebben we er eigenlijk van geleerd? En hoe staat Jay Asher's boek er nu voor, jaren later, met al die controverse?

Laten we er eens induiken, want dit is best een interessante trip down memory lane. En ja, ik ga het hebben over de dingen die we misschien liever vermijden: de kritiek, de impact, en alles wat er is gebeurd nadat dat boek (en die Netflix-serie) onze levens binnenkwamen. Ready?

De Opkomst van Thirteen Reasons Why

Toen Thirteen Reasons Why in 2007 uitkwam, was het boem. Een instant bestseller. Iedereen las het. Of ze deden alsof. (Geen oordeel, ik ken het). Jay Asher raakte een gevoelige snaar met zijn verhaal over Hannah Baker, een tiener die zelfmoord pleegt en dertien mensen de schuld geeft in dertien opgenomen cassettes. Het concept was briljant en tegelijkertijd behoorlijk confronterend.

• Unieke Vertelstijl: De cassettes waren een slimme manier om het verhaal vanuit verschillende perspectieven te vertellen. Het hield je geboeid en maakte je nieuwsgierig naar de volgende reden.
• Taboe Doorbreken: Het boek durfde moeilijke onderwerpen aan te snijden: zelfmoord, pesten, seksueel geweld, depressie. Het zette gesprekken op gang, al waren die niet altijd makkelijk.
• Young Adult Sensatie: Het was een boek voor jongvolwassenen, over jongvolwassenen, met de problemen van jongvolwassenen. Herkenbaarheid, you know.

Maar die herkenbaarheid was meteen ook het probleem. Want hoe realistisch was het nou écht? En wat voor impact had het op de lezers, vooral degenen die zelf al met soortgelijke problemen worstelden?

De Controverse: Een Storm van Kritiek

Here comes the rain, zong ze dan. En de regen kwam, in de vorm van kritiek. Want hoewel Thirteen Reasons Why veel lof oogstte, werd het al snel bekritiseerd voor de manier waarop het zelfmoord portretteerde.

De Bezwaren op een Rijtje:

• Verheerlijking van Zelfmoord: Critici vonden dat het boek (en later de serie) zelfmoord romantiseerde, alsof het een manier was om wraak te nemen of om aandacht te krijgen.
• Grafische Beschrijvingen: De details van Hannah's zelfmoord werden als te expliciet en triggerend beschouwd. Er waren zorgen dat het een blauwdruk zou kunnen bieden aan kwetsbare jongeren.
• Verantwoordelijkheid: De manier waarop de dertien mensen verantwoordelijk werden gesteld, werd als simplistisch en onrealistisch gezien. Schuld is zelden zo zwart-wit.
• Gebrek aan Hulpbronnen: Er was kritiek op het gebrek aan duidelijke informatie over waar je terecht kunt als je zelf in de problemen zit.

De discussie laaide hoog op. Moest het boek verboden worden? Moesten scholen het uit de leeslijsten halen? Was het überhaupt wel verantwoord om zo'n verhaal te vertellen? Het waren moeilijke vragen, en er was geen makkelijk antwoord. (En is er dat eigenlijk ooit?).

Jay Asher: Wat Vond Hij Er Zelf Van?

Je zou bijna vergeten dat er ook nog een auteur achter dit alles zit. Hoe reageerde Jay Asher op al die controverse? Hij heeft er zich altijd van bewust geweest. Tijdens interviews heeft hij herhaaldelijk benadrukt dat hij de intentie had om een realistisch en eerlijk verhaal te vertellen over de gevolgen van pesten en de impact van woorden en daden. Hij hoopte een gesprek op gang te brengen, en dat is zeker gelukt.

Maar het moet voor hem ook best heftig geweest zijn. Stel je voor: je schrijft een boek, in de hoop iets te betekenen, en plotseling wordt het beschouwd als een gevaarlijke bron van inspiratie voor zelfmoord. Het is een zware last om te dragen. (Ik hoop dat hij oké is, eerlijk gezegd.)

De Netflix-Serie: Een Nieuwe Golf van Discussie

En toen kwam Netflix. In 2017 brachten ze Thirteen Reasons Why tot leven als een serie. En bam, de discussie begon opnieuw, maar dan tien keer zo hard. (Streamingdiensten, hè? Een zegen en een vloek tegelijk.)

De serie werd nog grafischer en gedetailleerder dan het boek. Scènes van seksueel geweld en zelfmoord werden expliciet in beeld gebracht. De kritiek was dan ook niet van de lucht. Veel professionals in de geestelijke gezondheidszorg waarschuwden voor de potentieel schadelijke effecten van de serie, vooral voor kwetsbare jongeren. Netflix heeft later scènes verwijderd, maar de schade was al aangericht.

Thirteen Reasons Why Vandaag de Dag: Wat Hebben We Geleerd?

Waar staan we nu, jaren later? Heeft Thirteen Reasons Why iets positiefs gebracht? Is het alleen maar schadelijk geweest? Ik denk dat het antwoord, zoals zo vaak, ergens in het midden ligt.

Positieve Aspecten:

• Bewustwording Vergroten: Het heeft zeker de aandacht gevestigd op belangrijke onderwerpen als pesten, zelfmoord en seksueel geweld. Het heeft mensen aan het praten gekregen, en dat is belangrijk.
• Gesprekken Op Gang Brengen: Ouders, leraren en jongeren gingen in gesprek over moeilijke thema's. Het taboe werd (iets) doorbroken.
• Hulp Zoeken Promoten: Hoewel het in eerste instantie ontbrak, zorgden de discussies ervoor dat er meer aandacht kwam voor het belang van hulpbronnen en steun.

Negatieve Aspecten:

• Risico op Copycat Gedrag: Er is bewijs dat de serie heeft geleid tot een toename van zelfmoordpogingen onder jongeren. Dat is natuurlijk verschrikkelijk.
• Simplificatie van Complexe Problemen: Het boek en de serie hebben de complexiteit van zelfmoord soms te veel vereenvoudigd. Schuld is zelden zo duidelijk.
• Potentieel Triggerend: Voor mensen die al worstelen met psychische problemen kan het verhaal erg triggerend zijn en hun situatie verergeren.

Dus, terug naar die stapel oude schoolboeken. Is Thirteen Reasons Why nog steeds relevant? Ik denk van wel. Maar we moeten het wel met een kritische blik bekijken. Het is belangrijk om te erkennen dat het een fictief verhaal is, met zijn sterke en zwakke punten. Het is geen handleiding voor het leven, en zeker geen rechtvaardiging voor zelfmoord.

So, what's the verdict? Moeten we Thirteen Reasons Why vergeten? Nee. Maar we moeten er wel van leren. We moeten blijven praten over moeilijke onderwerpen, we moeten hulp zoeken als we het nodig hebben, en we moeten onthouden dat woorden en daden consequenties hebben. That's the tea. En misschien is dat wel de belangrijkste reden waarom Thirteen Reasons Why, ondanks alle controverse, nog steeds belangrijk is.

Think about it. En laat me weten wat jij ervan vindt!