The Mirror And The Light

Oké, even eerlijk. Wie van ons heeft er niet een boek in huis liggen dat ontzettend hoog aangeschreven staat, waar iedereen laaiend enthousiast over is, en dat je… tsja… nog steeds aan het uitstellen bent?

Het is een beetje alsof je een dure fles wijn hebt gekregen. Je weet dat je ‘m moet bewaren voor een speciale gelegenheid, maar die gelegenheid komt nooit. En ondertussen staat die fles daar maar, je aan te staren vanaf de plank. Wel, voor mij was “The Mirror and the Light” van Hilary Mantel zo’n fles wijn – een magnumfles, welteverstaan. Een literaire Bordeaux, zullen we maar zeggen.

De hype, de held, de historische worsteling

We kennen het verhaal: Hilary Mantel’s Thomas Cromwell trilogie. Boeken zo dik dat je er iemand mee knock-out kunt slaan (niet aan te raden, overigens). Boeken die prestigieuze prijzen hebben gewonnen. Boeken waar iedereen het over heeft. En terecht, want het zijn meesterwerken. Maar "The Mirror and the Light," de laatste in de reeks, voelde toch… anders.

Het is het slotakkoord. De grande finale. Het moment waarop we afscheid moeten nemen van Thomas Cromwell, de meestermanipulator, de man achter de troon, de rags-to-riches story avant la lettre. En dat afscheid… dat is niet makkelijk.

Denk er maar eens over na. Je hebt jarenlang een personage gevolgd. Je bent getuige geweest van zijn triomfen en zijn tegenslagen. Je hebt hem leren kennen, begrijpen (misschien zelfs liefhebben, ondanks zijn soms dubieuze praktijken). En nu… nu gaat hij dood. Spoiler alert, maar hé, het is geschiedenis. We weten allemaal hoe het afloopt. Maar hoe het afloopt, dát is waar Mantel’s magie om de hoek komt kijken.

Het voelt een beetje alsof je een favoriete serie hebt uitgekeken. Je weet dat er geen nieuwe afleveringen meer komen. Er is een leegte. Een Cromwell-vormige leegte in je hart. En dat is best wel… pijnlijk.

Waarom "The Mirror and the Light" anders voelt

De eerste twee boeken, "Wolf Hall" en "Bring Up the Bodies," waren al indrukwekkend, maar "The Mirror and the Light" gaat nog een stapje verder. Het is alsof Mantel niet alleen een verhaal vertelt, maar je ook meeneemt in de geest van Cromwell. Je ziet de wereld door zijn ogen. Je voelt zijn ambitie, zijn angsten, zijn twijfels.

Het is alsof je een virtual reality headset opzet en plotseling in de 16e eeuw bent beland. Je ruikt de stank van Londen, je hoort het gekletter van de paardenhoeven, je voelt de koude wind door de gangen van Hampton Court Palace. Alleen dan zonder de virtuele misselijkheid (meestal dan).

Maar er is meer. In dit boek voel je de naderende dood. Het is als een donkere wolk die boven Cromwell’s hoofd hangt. Je weet dat hij het einde niet gaat halen, maar je blijft hopen dat er een wonder gebeurt. Dat hij weet te ontsnappen aan zijn noodlot. Dat hij nog één keer zijn genialiteit kan gebruiken om zichzelf te redden. Maar helaas… zo werkt het leven (en de geschiedenis) niet.

De complexiteit van Cromwell

Cromwell is geen heilige. Laten we dat duidelijk stellen. Hij is een man van vlees en bloed, met al zijn gebreken en zwakheden. Hij is ambitieus, meedogenloos, en soms ronduit bruut. Maar hij is ook intelligent, charmant en loyaal. Hij is een man van contrasten. En dat maakt hem zo fascinerend.

Denk aan die collega op je werk. Je weet wel, diegene die ontzettend goed is in zijn werk, maar die ook een beetje een eikel kan zijn. Je respecteert hem voor zijn talent, maar je vindt hem soms ook onuitstaanbaar. Wel, Cromwell is die collega, maar dan in de Tudor-tijd.

Mantel weet die complexiteit perfect over te brengen. Ze laat je zien dat Cromwell geen eendimensionaal personage is. Hij is een product van zijn tijd, van zijn omstandigheden, van zijn eigen ambities. En dat maakt hem zo menselijk, zo herkenbaar (ondanks het feit dat hij al eeuwen dood is).

De taal, de sfeer, de Mantel-magie

Het is moeilijk om de magie van Hilary Mantel te beschrijven. Het is iets dat je moet ervaren. Haar taal is rijk, beeldend en doordrenkt met historische details. Ze weet de sfeer van de Tudor-tijd perfect te vangen. Je voelt de spanning, de intriges, de angst voor de koning (en terecht, want Henry VIII was geen lieverdje).

Het is alsof je een tijdmachine instapt en in de 16e eeuw belandt. Je hoort de gesprekken, je ziet de kleding, je ruikt de geuren (of je neus moet verstopt zitten). Het is een totale onderdompeling in een andere wereld.

En dan is er nog de humor. Ja, echt waar! Mantel weet humor op een subtiele manier in haar boeken te verwerken. Het is geen slapstick, maar meer ironie, sarcasme, en observaties over de menselijke natuur. Het is humor die je aan het denken zet, die je laat glimlachen, die je soms laat grinniken (stiekem, want je zit natuurlijk in de bibliotheek).

Het is alsof je naar een stand-up comedian kijkt die grappen maakt over de geschiedenis. Alleen dan zonder de microfoon en het spotlight.

De conclusie: Moet je "The Mirror and the Light" lezen?

Het antwoord is een volmondig JA! Maar… wees gewaarschuwd. Het is geen boek dat je even tussendoor leest. Het vereist aandacht, concentratie en een beetje doorzettingsvermogen. Het is een marathon, geen sprint.

Maar als je eenmaal de smaak te pakken hebt, dan wil je niet meer stoppen. Dan wil je alles weten over Thomas Cromwell, over Henry VIII, over de Tudor-tijd. Dan wil je jezelf verliezen in de pagina’s en de realiteit even vergeten.

Dus, pak die "dure fles wijn" van de plank, ontkurk ‘m, schenk jezelf een glas in en neem de tijd om te genieten. "The Mirror and the Light" is een boek dat je moet proeven, niet haasten. Het is een boek dat je bijblijft, lang nadat je de laatste pagina hebt omgeslagen.

En ja, het afscheid van Cromwell is moeilijk. Maar het is ook een mooie, ontroerende en indrukwekkende ervaring. Het is alsof je afscheid neemt van een goede vriend. Een vriend die je veel heeft geleerd, die je heeft vermaakt, en die je voor altijd zal bijblijven.

En als je het boek uit hebt? Dan kun je jezelf trakteren op een echte fles wijn. Je hebt het verdiend!