The Green Mile Stephen King

Oké, luister even. Ik was laatst bij m’n ouders, en m’n moeder had alweer een film opgezet. Ik zucht, want meestal is het een of andere romantische komedie met Hugh Grant (sorry, Hugh, niks persoonlijks). Maar nee, dit keer: The Green Mile. En ik, als semi-King-hater (sorry, Stephen!), was sceptisch. Maar damn, binnen een half uur zat ik gekluisterd.

Want, laten we eerlijk zijn, The Green Mile is meer dan een gewoon verhaal over een gevangenis. Het gaat over menselijkheid, hoop, en ja, zelfs een beetje magie op een plek waar je het absoluut niet zou verwachten. En dat is precies wat King zo goed kan, toch?

Waarom The Green Mile nog steeds indruk maakt

Goed, voor de mensen die écht onder een steen hebben gelegen (geen oordeel, hoor!), een korte samenvatting. Het verhaal speelt zich af in de jaren '30 in een gevangenis in Louisiana. Paul Edgecomb, hoofd van de dodencel (de beruchte “Green Mile”), ontmoet John Coffey, een enorme, zwarte man die ter dood is veroordeeld voor de moord op twee jonge meisjes.

Alleen, John Coffey is anders. Heel anders. Hij is zachtaardig, angstig, en heeft... nou ja, laten we zeggen, speciale gaven. Hij kan genezen, pijn wegnemen, en lijkt een soort intuïtieve kennis van de wereld te hebben. Zonder spoilen, de rest van het verhaal gaat over Paul en de andere bewakers die worstelen met hun geweten, met het onrecht, en met het feit dat ze misschien een onschuldige man gaan executeren. Die echt onschuldig is. En die misschien wel een heilige is. Denk daar maar eens over na.

De kracht van het onverwachte

Wat The Green Mile zo krachtig maakt, is de combinatie van het bizarre en het realistische. King plaatst een bovennatuurlijk element in een rauwe, harde omgeving. Denk aan die scene met Mr. Jingles, de muis. Een muis! In een dodencel! En John Coffey maakt 'm beter. Het is zo absurd en toch zo ontroerend. Of die scène met Melinda Moores, de vrouw van de gevangenisdirecteur. De spanning, de hoop, de magie... Het is meesterlijk.

Het is de clash tussen het alledaagse en het buitengewone die de lezer (of kijker) in z'n greep houdt. Het is alsof King zegt: "Zelfs in de donkerste hoeken van de wereld, kan er nog steeds hoop zijn. Zelfs de meest verschrikkelijke mensen kunnen nog een sprankje goedheid in zich hebben."

Personages die je bijblijven (ook de rotzakken)

Natuurlijk, een goed verhaal staat of valt met z’n personages. En The Green Mile zit bomvol memorabele figuren.

• Paul Edgecomb: De rechtvaardige gevangenisbewaarder, die worstelt met zijn geloof in het systeem. Hij is de morele kompas van het verhaal. (En Tom Hanks speelt 'm geweldig, laten we eerlijk zijn!)
• John Coffey: De goedaardige reus met de gave. Hij is de personificatie van onschuld en compassie.
• Percy Wetmore: De sadistische bewaker, die je het liefst persoonlijk een tik zou geven. (Serieus, wat een rotzak!)
• Brutal Howell: De loyale, sterke en rechtvaardige bewaker. Een rots in de branding.
• Delacroix: De veroordeelde crimineel die een bijzondere band opbouwt met Mr. Jingles.

Zelfs Percy Wetmore, de meest onsympathieke van het stel, draagt bij aan de dynamiek van het verhaal. Hij is de katalysator voor veel van de ellende, maar hij is ook een product van zijn omgeving en zijn eigen zwakheden. King laat zien dat zelfs de slechtste mensen complex zijn. (Oké, misschien is Percy iets minder complex, maar toch...).

Wat mij vooral opvalt is de nuance in de karakters. Niemand is perfect goed, niemand is perfect slecht. Zelfs de mensen op Death Row zijn niet allemaal monsterlijke figuren. En dat maakt het zo aangrijpend. Je voelt de menselijkheid, zelfs op een plek waar die zo ver te zoeken is.

De controverse en de kritiek

Natuurlijk is The Green Mile niet zonder controverse. Sommige critici vinden het verhaal te sentimenteel, te melodramatisch, of zelfs racistisch (vanwege de manier waarop John Coffey wordt neergezet). En ja, er zitten zeker melodramatische momenten in. Maar is dat per se slecht? Ik denk het niet. Het is King's stijl, toch?

En de kritiek op de weergave van John Coffey is begrijpelijk. Het beeld van de "noble savage" (de nobele wilde) kan problematisch zijn. Maar ik denk dat het belangrijk is om het verhaal in de context van de tijd te plaatsen waarin het speelt. En om te kijken naar de intentie van King. Ik denk dat hij Coffey juist wilde neerzetten als een figuur van onschuld en goedheid, in een wereld vol corruptie en onrecht.

Daarbij is het belangrijk om te onthouden dat King een verhalenverteller is. Hij creëert een fictieve wereld en gebruikt archetypes om een bepaald punt te maken. Of dat punt nu geslaagd is of niet, is aan de lezer om te oordelen. Maar ik vind het te makkelijk om het verhaal af te doen als "racistisch" zonder de complexiteit ervan te erkennen.

The Green Mile en de vraag naar rechtvaardigheid

Een van de belangrijkste thema’s van The Green Mile is rechtvaardigheid. Of beter gezegd, het gebrek daaraan. Het verhaal stelt de vraag of de doodstraf ooit gerechtvaardigd kan zijn. En of het moreel juist is om een leven te nemen, zelfs als die persoon een verschrikkelijke misdaad heeft begaan.

Het is een complexe vraag, en King biedt geen eenvoudige antwoorden. Maar hij laat wel zien hoe het systeem gefaald heeft in het geval van John Coffey. En hoe de bewakers worstelen met hun rol in het executeren van een man die misschien wel een heilige is. Dat zet je toch aan het denken, niet?

Het verhaal gaat ook over de onvoorspelbaarheid van het leven en het onvermogen van mensen om alles te begrijpen. John Coffey's vermogens zijn mysterieus en onverklaarbaar, en de bewakers moeten accepteren dat er dingen zijn die ze niet kunnen begrijpen. Dit thema van het onverklaarbare draagt bij aan de algemene sfeer van mysterie en verwondering in het verhaal.

Waarom je (misschien) toch The Green Mile moet lezen (of kijken)

Dus, ondanks de controverse en de kritiek, waarom zou je The Green Mile (nog) moeten lezen of kijken?

• Omdat het een krachtig verhaal is over menselijkheid, hoop, en rechtvaardigheid.
• Omdat de personages je bijblijven, zelfs de rotzakken.
• Omdat het je aan het denken zet over de doodstraf en de moraliteit van het systeem.
• Omdat het een perfecte combinatie is van het bizarre en het realistische.
• Omdat Tom Hanks in de film zit. (Serieus, hij is geweldig!)

En ja, het is misschien een beetje sentimenteel. Maar soms is een beetje sentiment nou net wat je nodig hebt, toch? Dus pak een zakdoek (of tien), zet de film op, of duik in het boek, en laat je meeslepen door The Green Mile. Je zult er geen spijt van krijgen.

En als je er niks aan vindt? Tja, dan heb je het in ieder geval geprobeerd. Maar ik denk dat je net als ik, verrast zult zijn door de kracht van dit verhaal. En misschien zelfs een beetje ontroerd. Wie weet.

Dus, wat vind jij van The Green Mile? Ben ik te enthousiast? Of ben je het met me eens? Laat het me weten in de comments!