The Body Keeps The Score

Oké, even eerlijk. Laatst zat ik op een verjaardag, gezellig, iedereen aan de taart. Totdat iemand een vage opmerking maakte over mijn nieuwe baan. Boem! Uit het niets voelde ik een knoop in mijn maag, mijn hartslag ging omhoog en ik kreeg het bloedheet. Echt compleet out of nowhere. Herkenbaar? Ja? Mooi, dan ben ik niet de enige gek. En zo niet, lees dan toch maar even verder. Misschien steek je er nog wat van op. ;)

Die plotselinge, intense reactie? Daar gaat het dus over in The Body Keeps the Score, van Bessel van der Kolk. Het boek wordt de hemel in geprezen, en terecht! Het is een dikke pil, ja, maar oh zo waardevol. Het gaat over trauma, hoe het ons beïnvloedt en – nog belangrijker – hoe we ervan kunnen herstellen.

Wat is trauma eigenlijk, really?

We denken vaak aan trauma als iets dat gebeurt na een enorme gebeurtenis: een auto-ongeluk, oorlog, misbruik. En dat klopt, dat is zeker trauma. Maar Van der Kolk laat zien dat trauma veel breder kan zijn. Het kan ook ontstaan door chronische stress, verwaarlozing in de kindertijd, of zelfs door micro-agressies. Ja, die kleine irritante dingen die mensen soms zeggen of doen. Je weet wel, de dingen waarvan je denkt: "Moet ik me hier nou druk om maken, of is het gewoon mijn verbeelding?".

The Body Keeps the Score benadrukt dat trauma niet alleen een psychologisch probleem is, maar ook een fysiek probleem. Het verandert de manier waarop onze hersenen en ons lichaam werken. Denk aan die verjaardag van daarnet. Mijn brein koppelde die opmerking (bewust of onbewust) aan een eerdere ervaring, waardoor mijn lichaam in alarmstand ging. Fight, flight or freeze! Alsof er een beer in de woonkamer stond. (Spoiler: die was er niet. Behalve misschien tante Gerda die wel een erg harige trui droeg... sorry tante Gerda!)

Hoe het brein reageert op trauma

Van der Kolk legt uit hoe trauma invloed heeft op drie belangrijke delen van de hersenen:

• De prefrontale cortex: Dit is het 'denkende' deel van je hersenen. Trauma kan ervoor zorgen dat dit deel minder actief wordt, waardoor je moeite kunt hebben met plannen, organiseren en rationeel denken. Eigenlijk alles wat je nodig hebt om een normale dag door te komen, dus.
• De amygdala: Dit is het alarmcentrum van je hersenen. Bij trauma kan de amygdala hyperactief worden, waardoor je sneller angstig of bang bent. En ja, dat verklaart dus waarom je soms uit het niets compleet over de rooie gaat.
• De hippocampus: Dit deel van je hersenen is belangrijk voor het opslaan van herinneringen. Trauma kan de werking van de hippocampus verstoren, waardoor herinneringen fragmentarisch en emotioneel geladen kunnen zijn. Alsof je een film in stukjes bekijkt, waarbij de meest heftige scènes steeds terugkomen.

Het resultaat? Je lichaam zit vol spanning, je bent constant alert en je reageert overdreven op prikkels. Klinkt gezellig, hè? Niet echt. Maar er is hoop!

De score vereffenen: herstel is mogelijk!

Het goede nieuws is dat je kunt herstellen van trauma. The Body Keeps the Score beschrijft verschillende manieren om dat te doen. En nee, het is geen quick fix. Het is hard werken, maar het is de moeite waard. Echt waar.

Mogelijke behandelmethoden volgens Van der Kolk:

• EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing): Een therapie waarbij je de traumatische herinnering herbeleeft terwijl je je ogen beweegt of andere vormen van stimulatie ondergaat. Klinkt misschien zweverig, maar het is wetenschappelijk bewezen effectief. (En ja, ik ben er ook sceptisch over geweest. Maar ik ken mensen die er écht baat bij hebben gehad!)
• Neurofeedback: Een techniek waarbij je leert om je hersengolven te reguleren. Klinkt futuristisch, maar het kan helpen om je zenuwstelsel te kalmeren.
• Yoga en mindfulness: Deze methoden helpen je om je lichaam beter te voelen en je bewust te worden van je emoties. Mindfulness is tegenwoordig een modewoord, maar het werkt echt. Even stilzitten en ademhalen kan wonderen doen. Zelfs als je het maar 5 minuten per dag doet.
• Trauma-sensitieve therapie: Een vorm van therapie die specifiek is gericht op het behandelen van trauma. Zoek een therapeut die hierin gespecialiseerd is. Het is belangrijk dat je je veilig en begrepen voelt.
• Creatieve therapie: Expressie door middel van kunst, muziek of dans. Kan helpen om emoties te verwerken die je moeilijk onder woorden kunt brengen. Lekker schilderen, zingen of dansen, zonder oordeel. Gewoon doen!

Belangrijk is dat je een methode vindt die bij jou past. Niet iedereen reageert hetzelfde op een bepaalde therapie. En het is oké als je verschillende dingen uitprobeert voordat je iets vindt dat werkt. Don't give up!

Conclusie: luister naar je lichaam!

The Body Keeps the Score is een eye-opener. Het laat zien hoe trauma ons diepgaand beïnvloedt en hoe belangrijk het is om naar ons lichaam te luisteren. Die knoop in je maag, die plotselinge angstaanval, die onverklaarbare vermoeidheid... het zijn allemaal signalen van je lichaam dat er iets niet in orde is.

Dus, stop met het negeren van die signalen. Zoek hulp, praat erover, lees erover. Je bent niet alleen. En er is hoop op herstel. Want jouw lichaam verdient het om zich veilig en ontspannen te voelen. En jij ook!

Ga dat boek lezen! En als je erdoorheen bent, laat me dan weten wat je ervan vond! Ik ben benieuwd naar je ervaringen.