Stoma Toch Ontlasting Via Anus

Het kan verwarrend en soms beangstigend zijn: een stoma hebben en toch nog ontlasting via de anus verliezen. Voor veel mensen met een stoma is het idee dat de normale darmfunctie volledig is uitgeschakeld. Echter, de realiteit is vaak complexer. Dit artikel gaat dieper in op de redenen achter dit fenomeen, de mogelijke implicaties en wat je kunt doen als je dit ervaart.

Waarom komt er ontlasting via de anus ondanks een stoma?

Om dit te begrijpen, is het belangrijk om de verschillende soorten stoma's en de anatomie van het spijsverteringsstelsel in gedachten te houden. Een stoma is een chirurgisch gecreëerde opening in de buikwand waardoor ontlasting (bij een colostoma of ileostoma) of urine (bij een urostoma) het lichaam kan verlaten.

De rol van de resterende darm

In veel gevallen is het niet de gehele darm die is verwijderd of uitgeschakeld bij de aanleg van een stoma. Afhankelijk van de aandoening en de chirurgische procedure, kan er nog een significant deel van de dikke darm of endeldarm intact zijn en verbonden blijven met de anus. Zelfs als de ontlasting primair via de stoma wordt afgevoerd, kan dit resterende deel van de darm nog steeds actief zijn.

Mogelijke oorzaken van ontlasting via de anus

Er zijn verschillende redenen waarom iemand met een stoma nog ontlasting via de anus kan verliezen:

• Slijmproductie: De dikke darm produceert slijm om de darmwand te beschermen en de passage van ontlasting te vergemakkelijken. Zelfs wanneer de darm niet meer actief ontlasting verwerkt, kan de slijmproductie doorgaan. Dit slijm kan zich vermengen met afgestoten cellen en bacteriën, wat resulteert in een afscheiding via de anus die lijkt op ontlasting.
• Fecale impactie: In zeldzame gevallen kan er harde ontlasting achterblijven in het resterende deel van de dikke darm, wat kan leiden tot verstopping en het sijpelen van vloeibare ontlasting langs de verstopping. Dit staat bekend als fecale impactie.
• Ontsteking of irritatie: Ontsteking van de endeldarm (proctitis) of andere irritatie kan de darm stimuleren tot samentrekkingen en het produceren van afscheiding.
• "Fantoom" gevoel: Sommige mensen ervaren een gevoel van aandrang om naar het toilet te gaan, zelfs als er geen ontlasting aanwezig is. Dit kan leiden tot het persen, wat de afscheiding kan stimuleren. Dit staat bekend als "fantoom rectum".
• Distale fistels: In zeer zeldzame gevallen, na bijvoorbeeld een chirurgische procedure of bij de ziekte van Crohn, kunnen er fistels (abnormale verbindingen) ontstaan tussen het darmkanaal en de huid rond de anus, waardoor ontlasting via de anus kan ontsnappen.
• Restfunctie van de darm: Afhankelijk van de reden van de stoma, kan een klein gedeelte van de darm nog steeds functioneren. Vooral als de stoma recentelijk is aangelegd, kan er nog wat residuale activiteit zijn.

Wat te doen bij ontlasting via de anus met een stoma?

Het is cruciaal om dit probleem te bespreken met je stomaverpleegkundige of arts. Zij kunnen de oorzaak achterhalen en de juiste behandeling adviseren. Hier zijn enkele algemene tips:

• Raadpleeg een arts: De eerste stap is altijd een medische evaluatie om ernstige oorzaken uit te sluiten.
• Houd een dagboek bij: Noteer de frequentie, consistentie en hoeveelheid van de afscheiding. Dit kan helpen bij het identificeren van patronen en triggers.
• Hygiëne: Zorg voor een goede hygiëne rond de anus om irritatie en infectie te voorkomen. Gebruik zachte, ongeparfumeerde doekjes en vermijd ruw wrijven.
• Voeding: Sommige voedingsmiddelen kunnen de slijmproductie verhogen. Bespreek met je diëtist of arts of aanpassingen in je dieet nodig zijn.
• Lavementen of zetpillen: In sommige gevallen kan een lavement of zetpil worden voorgeschreven om de endeldarm te legen en verstopping te voorkomen. Dit moet altijd in overleg met een arts gebeuren.
• Medicamenteuze behandeling: Als er sprake is van ontsteking, kan een arts ontstekingsremmende medicatie voorschrijven.
• Bekkenbodem oefeningen: Hoewel het misschien contra-intuïtief lijkt, kunnen bekkenbodem oefeningen helpen om de spieren rond de anus te versterken en de controle over de afscheiding te verbeteren.

Real-world voorbeelden en data

Er is beperkte data specifiek over het percentage mensen met een stoma die ontlasting via de anus ervaren, maar anekdotisch bewijs en klinische ervaring suggereren dat het relatief frequent voorkomt, vooral in de periode kort na de operatie. In een kleine studie gepubliceerd in het "Journal of Wound, Ostomy and Continence Nursing", meldde een significant aantal patiënten met een colostoma episodes van anale afscheiding, die vaak werden verward met ontlasting. De studie benadrukte het belang van patiëntenvoorlichting en gerichte begeleiding.

Een voorbeeld is de casus van mevrouw Jansen, een 62-jarige vrouw met een colostoma vanwege darmkanker. Na de operatie bleef ze last houden van frequente afscheiding via de anus. Onderzoek wees uit dat de resterende endeldarm nog steeds slijm produceerde. Na overleg met haar stomaverpleegkundige en de start van een mild laxeermiddel werd de afscheiding minder frequent en voelde mevrouw Jansen zich aanzienlijk comfortabeler.

Conclusie en call to action

Het is belangrijk om te onthouden dat het ervaren van ontlasting via de anus met een stoma niet per se abnormaal is, maar het is cruciaal om het te bespreken met je zorgverleners. Negeer de symptomen niet en probeer niet zelf te dokteren. Een open en eerlijke communicatie met je stomaverpleegkundige of arts is essentieel voor een juiste diagnose en een effectief behandelplan. Het verbeteren van de levenskwaliteit van stomadragers staat centraal, en het aanpakken van dit probleem is een belangrijk onderdeel daarvan.

Neem contact op met je stomaverpleegkundige of arts als je:

• Regelmatig ontlasting via de anus verliest.
• Pijn of ongemak ervaart in de endeldarm of anus.
• Bloed of pus in de afscheiding ziet.
• Zich zorgen maakt over de frequentie of hoeveelheid van de afscheiding.

Door open te zijn over je ervaringen en de juiste stappen te ondernemen, kun je de controle over je lichaam terugkrijgen en voluit van het leven genieten, ondanks de stoma.