Stephen King Dark Tower Series

Oké, even eerlijk. Ik lag laatst op het strand, zonnetje op m'n bol, zand tussen m'n tenen. Heerlijk. Dacht ik. Totdat er zo'n irritante, maar dan ook echt irritante, vlieg de hele tijd om me heen begon te zoemen. Echt, je kent het wel. Ik sloeg ernaar, probeerde 'm weg te jagen, maar nee hoor. Dat beest bleef maar terugkomen. Op een gegeven moment, doodmoe en lichtelijk gefrustreerd, dacht ik: "Dit is precies hoe ik me voelde toen ik aan de Dark Tower begon!" Het was een lange, soms pijnlijke, maar uiteindelijk rewarding reis. Net als die vlieg, die je achtervolgt tot het einde.

En dat brengt me dus bij de Dark Tower serie van Stephen King. Een monumentaal werk, een magnum opus, een...tja, wat eigenlijk? Een western? Een fantasy epos? Een horror verhaal? Het is het allemaal, en tegelijkertijd ook weer niet. (Denk even over die cliffhanger na, hè?)

Wat is die Dark Tower nou eigenlijk?

Goed punt. De Dark Tower zelf is, in essentie, de spil van alle universums. Het is de structuur die alles bij elkaar houdt, en als de Toren valt, dan stort alles ineen. Serieus, alles. Kun je je voorstellen wat er op het spel staat? Er is geen "even een nieuwe Toren bouwen" of zo. Het is alles of niets.

Wie probeert die Toren kapot te maken?

Dat is waar de Crimson King om de hoek komt kijken. Een oeroude entiteit, een soort demonische god die erop uit is om de chaos te laten regeren. Hij wil de Toren vernietigen om zijn eigen macht te vergroten. Hij is echt geen aardige man. Geloof me. (Sterker nog, hij zou waarschijnlijk die vlieg op me af hebben gestuurd!) Hij heeft een heel leger aan volgelingen en monsters die hij gebruikt om zijn doel te bereiken.

Wie probeert de Toren te redden?

Hier komen onze helden in beeld. Onder leiding van Roland Deschain, de laatste Gunslinger van Gilead. Roland is...complext. Laten we het daar op houden. Hij is obsessief, vastberaden, en bereid alles op te offeren om de Toren te bereiken. Hij is een soort kruising tussen Clint Eastwood en een monnik met een serieuze midlife crisis. Maar hij is ook de enige hoop. Samen met zijn "ka-tet" - een soort lotsbestemde groep metgezellen - reist hij door allerlei bizarre en gevaarlijke werelden om de Crimson King te stoppen. Je vraagt je af: waarom hebben we allemaal zo'n messias figuur nodig?

Waarom zou je dit lezen? (En ja, het is een flinke commitment)

Oké, ik snap het. Acht dikke boeken? Dat is een berg leesvoer. Maar hier zijn een paar redenen waarom je er toch aan zou moeten beginnen:

• De wereldbouw: King heeft echt alles uit de kast getrokken. De wereld waarin de Dark Tower zich afspeelt is rijk, gedetailleerd, en vol met verwijzingen naar zijn andere boeken. Het is een soort King-universum avant la lettre. (Ja, ik spreek een beetje Frans.) Serieus, als je een fan bent van zijn werk, dan ga je hier zo veel easter eggs vinden.
• De personages: Roland is een fascinerende hoofdpersoon, hoe frustrerend hij soms ook is. Maar zijn ka-tet is minstens zo interessant. Eddie Dean, Susannah Dean, Jake Chambers, Oy...ze hebben allemaal hun eigen sterke en zwakke punten, en ze groeien enorm gedurende de serie. Je gaat ze echt leren kennen en om ze geven (of haten, in sommige gevallen).
• Het verhaal: Het verhaal is episch, avontuurlijk, en vol spanning. Er zijn gevechten, mysteries, en heel veel weirdness. King schuwt geen moeilijke thema's, en hij durft risico's te nemen. (Soms misschien te veel risico's, maar daar komen we zo nog op.)
• Het is gewoon anders: De Dark Tower is niet zoals andere fantasy series. Het is rauw, duister, en vaak onvoorspelbaar. King breekt met conventies en creëert iets unieks.

De kritiek (Want die is er ook)

Natuurlijk is de Dark Tower niet perfect. Er zijn een paar dingen waar veel lezers (inclusief ik) over struikelen:

• Het tempo: Soms slepen bepaalde delen zich voort. Het is niet altijd even spannend, en je vraagt je af of bepaalde hoofdstukken wel echt nodig zijn. Vooral in de latere boeken kan het tempo af en toe inzakken.
• De "meta" aspecten: In de latere boeken wordt King zelf een personage in het verhaal. Dit vonden sommige lezers briljant, anderen vonden het juist afleidend en zelfingenomen. Ik zit er een beetje tussenin. Aan de ene kant is het cool dat King zo openlijk reflecteert op zijn eigen schrijfproces, maar aan de andere kant haalt het je ook uit de immersion.
• Het einde: Het einde is...verdeeldheid zaaiend. Zonder te veel te spoilen, laten we zeggen dat het niet voor iedereen bevredigend is. Sommige mensen vinden het geniaal, anderen vinden het een anticlimax. Ik denk dat het vooral een kwestie van persoonlijke smaak is. (Persoonlijk vond ik het...interessant.)

De Dark Tower als onderdeel van het King-universum

Zoals ik al zei, de Dark Tower is als een spil waar al King's andere verhalen om draaien. Er zijn verwijzingen naar It, The Stand, Salem's Lot, en nog veel meer. Personages uit andere boeken duiken op, en gebeurtenissen uit andere boeken hebben invloed op het verhaal. Het is alsof King al zijn verhalen met elkaar heeft verbonden tot één groot, samenhangend universum. (Denk maar aan Marvel, maar dan met meer horror en minder superhelden.) Het is echt geweldig als je de connecties herkent! (En als je ze niet herkent, dan heb je nog een reden om al die andere King boeken te lezen!)

Conclusie (Of: Is die lange reis het waard?)

Ondanks de kritiek en de soms trage momenten, vind ik de Dark Tower een ongelooflijk indrukwekkende serie. Het is een ambitieus, complex, en uiteindelijk onvergetelijk verhaal. Het is een reis die je niet snel zult vergeten, en die je nog lang zal achtervolgen (net als die vlieg op het strand). Dus, ja, ik denk dat het de moeite waard is. Alleen al voor de wereldbouw, de personages, en de epische omvang van het verhaal.

Dus pak die boeken, zet je schrap, en bereid je voor op een lange reis naar de Dark Tower. Go then, there are other worlds than these. (En ja, dat is een quote uit de serie. Je bent nu officieel ingewijd.) En onthoud: Long days and pleasant nights.

P.S. Als je vragen hebt, of als je gewoon even wilt praten over de Dark Tower, laat dan een comment achter! Ik ben altijd in voor een goed gesprek over King's meesterwerk. (En misschien kan iemand me vertellen hoe ik van die irritante vliegen afkom.)