So Long And Thanks For The Fish

Hé joh, even over "So Long, and Thanks for All the Fish" babbelen. Ken je 'm? Zo niet, waar was je dan al die tijd? Serieus, dit is cultuurgoed!

Het is dus boek vier van Douglas Adams' The Hitchhiker's Guide to the Galaxy-trilogie. Ja, je leest het goed: trilogie. Met meer dan drie delen. Logica? Niet echt Adams' ding, hé?

Na het apocalyptische einde van Restaurant at the End of the Universe, waarin de aarde (weer eens) wordt vernietigd, vraag je je toch af: wat nu? Hoe ga je verder als je planeet, je huis, al je slechte gewoontes, pff, gewoon weg zijn? Dat is even slikken, toch?

Nou, Arthur Dent wordt wakker. Op aarde. Jep, op aarde. Compleet ongedeerd. Alsof de vernietiging... nooit is gebeurd. Huh? Hoe dan? Dat is dus het mysterie, snap je? En dat is dus waar het verhaal écht begint.

En Ford Prefect? Die is natuurlijk ook ergens. Altijd. Die kom je vanzelf wel weer tegen. Die kerel duikt overal op, net als je ex op plekken waar je 'm absoluut niet wilt zien.

Dit boek is anders, hè? Veel persoonlijker dan de vorige delen. Arthur is op zoek. Niet alleen naar antwoorden over hoe hij terug op aarde is gekomen, maar ook naar... liefde. Ja, serieus. De kosmische zwerver wordt sentimenteel. Wie had dat gedacht?

Hij ontmoet een vrouw. Fenella genaamd. En ze is... bijzonder. Om het zacht uit te drukken. Denk aan iemand met een nogal... eigenaardige kijk op het leven. Maar hey, wie zijn wij om te oordelen? Iedereen is wel een beetje gek, toch?

De Boodschap van de Dolfijnen

En die titel, "So Long, and Thanks for All the Fish"? Die is natuurlijk iconisch. Het is de boodschap die de dolfijnen achterlieten toen ze de aarde verlieten, vlak voordat 'ie werd opgeblazen. Slimme beesten, die dolfijnen. Wisten blijkbaar meer dan wij. Eigenlijk best triest als je erover nadenkt, hè?

Maar wat betekent het nou? Is het sarcasme? Oprechte dankbaarheid? Een combinatie van beide? Adams laat het lekker in het midden. Lekker vaag. Typisch hem, eigenlijk. Maar dat is ook wat zijn boeken zo leuk maakt, toch? Dat je er zelf over na kunt denken.

Er wordt vaak gesuggereerd dat de dolfijnen wisten van de op handen zijnde vernietiging en ons probeerden te waarschuwen. Alleen interpreteerden wij hun pogingen om te communiceren als... rare kunstjes en vrolijke geluidjes. Beetje dom, eigenlijk. Maar ja, zo zijn wij mensen soms, hé?

Arthur en de Alternatieve Aarde

Een groot deel van het boek draait om Arthurs pogingen om de 'nieuwe' aarde te begrijpen. Is het echt de aarde? Is het een illusie? Is het een gigantische practical joke van de Vogons? De antwoorden zijn... complex. En soms ronduit belachelijk. Zoals het hoort, natuurlijk.

Hij komt allerlei vreemde dingen tegen. Geheime boodschappen. Mysterieuze verdwijningen. En natuurlijk, heel veel thee. Want je kan de Brit uit de man halen, maar de thee... nooit!

Het boek is vol met de typische Adams-humor. Droog. Sarcastisch. En vaak compleet absurd. Je moet er wel van houden. Maar als je ervan houdt, dan ben je verkocht. Dan ben je voor altijd fan van de Hitchhiker's Guide.

Is het een goed boek?

Tja, dat is een goede vraag. Sommige fans vinden "So Long, and Thanks for All the Fish" minder sterk dan de eerste drie delen. Dat het wat afwijkt van de oorspronkelijke toon. Dat het teveel gefocust is op Arthur en zijn liefdesleven. Ik snap dat wel, ergens.

Maar ik vind het toch een waardevol deel van de serie. Het laat zien dat Adams meer kon dan alleen maar grappige science fiction schrijven. Het laat zien dat hij ook kon schrijven over... gevoelens. Over verlies. Over hoop. En over de zoektocht naar betekenis in een absurde wereld. Is dat geen pluspunt?

Bovendien, het zet je aan het denken. Over de rol van de mens in het universum. Over de impact van onze acties op de planeet. En over de vraag of we eigenlijk wel weten wat we aan het doen zijn. En dat is, denk ik, best belangrijk.

Een persoonlijke noot

Ik herinner me nog dat ik dit boek voor het eerst las. Ik was jong, naïef, en compleet gefascineerd door science fiction. En dit boek... blies me omver. Het was anders dan alles wat ik ooit had gelezen. Het was grappig, intelligent, en diep ontroerend. En ik ben er nog steeds dol op.

Dus, moet je dit boek lezen? Ja! Absoluut! Zelfs als je de andere delen al kent. Het is een uniek stukje literatuur dat je nog lang bij zal blijven. Beloofd.

En als je het niks vindt? Tja, dan heb je pech. Maar geef het in ieder geval een kans. Wie weet verras je jezelf nog wel. En als je het wel leuk vindt? Dan kunnen we er samen over babbelen. Met een kop thee. Of misschien wel... pan galactic gargle blaster. Wie weet?

Eind goed, al goed?

Het einde van het boek is... dubbelzinnig. Zoals bijna alles in Adams' werk. Arthur vindt wat hij zoekt. Misschien. Of misschien ook niet. Het hangt er maar net vanaf hoe je het bekijkt.

Maar dat is oké. Het leven is ook dubbelzinnig. En dat is juist wat het zo interessant maakt. Vind je ook niet? We moeten het ermee doen en proberen het beste ervan te maken, net als Arthur Dent.

Dus pak "So Long, and Thanks for All the Fish" op. Ga lekker zitten. En laat je meevoeren door de absurde wereld van Douglas Adams. Je zult er geen spijt van krijgen. Of misschien wel. Maar dat is dan jouw avontuur!

Oh, en vergeet je handdoek niet! Voor de zekerheid. Je weet nooit wanneer je 'm nodig hebt.