So Long And Thanks For All The Fish

Oké, luister eens. Ik zat dus laatst in een café, beetje koffie lurken, en ik hoorde twee gasten praten over…delfijnen. Delfijnen! En niet zomaar delfijnen, nee, delfijnen die een boodschap achterlieten. Dat bracht me dus op het idee om het even over “So Long, and Thanks for All the Fish” te hebben. Want wie heeft er nou niet gehoord van dat boek? Nou ja, misschien jij, maar dan ga je nu een hoop leren!

Laten we meteen maar met de deur in huis vallen: het is een boek, het is onderdeel van een serie, en het is geschreven door de onnavolgbare Douglas Adams. Je weet wel, die gozer die van droge humor een Olympische sport heeft gemaakt. Denk aan Monty Python, maar dan in boekvorm, en met heel veel ruimtereizen en theedoeken. Echt, theedoeken spelen een rol. Vertrouw me maar.

Waar gaat het allemaal over? (Spoilers, maar kom op, het is al oud!)

In essentie is “So Long, and Thanks for All the Fish” het vierde boek in de The Hitchhiker's Guide to the Galaxy-serie. Ja, je leest het goed, het vierde. Het begon allemaal met een radiohoorspel, toen werd het een boek, en toen een hele rits boeken. En eerlijk is eerlijk, de volgorde doet er soms niet eens toe. Het is meer een losse verzameling van hilarische gebeurtenissen.

Het verhaal gaat verder waar het derde boek, “Life, the Universe and Everything”, ophield (ongeveer, want tijdreizen en zo, je kent het wel). Arthur Dent, onze ietwat sullige maar oh zo menselijke hoofdpersoon, is plotseling weer terug op Aarde. En wat blijkt? De Aarde is niet opgeblazen! Huh? Hoe dan? Dat is nou precies waar dit boek om draait.

Kort samengevat:

• De Aarde is terug. Waarom? Niemand die het precies weet. Waarschijnlijk iets met Vogon-bureacratie en toevallige teleportatie.
• Arthur is confused. En gefrustreerd. En heeft waarschijnlijk nog steeds geen fatsoenlijke kop thee.
• Er zijn een heleboel dolfijnen. En ze zijn… mysterieus.
• Er is een meisje, Fenchurch, die net zo "out there" is als Arthur.

Dolfijnen, de echte sterren (naast Arthur, natuurlijk)

Oké, de titel. "So Long, and Thanks for All the Fish." Wie zei dat? Nou, de dolfijnen dus. Het blijkt dat dolfijnen niet zo dom zijn als ze soms lijken. Sterker nog, ze wisten dat de Aarde vernietigd zou worden. Ze probeerden de mensheid te waarschuwen (door rare geluiden te maken en te spelen met ballen, blijkbaar), maar niemand luisterde. Dus toen de Aarde opgeblazen werd, vertrokken ze. Maar niet zonder een afscheidsboodschap.

En hier komt het geniale: die boodschap interpreteerden de mensen als…dolfijnengedrag. "Oh, ze zijn gewoon aan het spelen!" Nee, sukkel! Ze namen afscheid! Het is een perfect voorbeeld van Adams’ satirische blik op de mensheid en onze neiging om alles te rationaliseren, zelfs als er een gigantisch ruimteschip voor onze neus staat.

Maar waarom bedankten ze ons voor de vis? Dat is de hamvraag. Misschien vonden ze het gewoon lekker. Misschien was het sarcastisch. Misschien was het een cryptische verwijzing naar iets diepzinnigs dat wij nooit zullen begrijpen. Douglas Adams kennende, waarschijnlijk een combinatie van dat alles.

Wist je dat…?

• Er zijn wetenschappelijke theorieën over dolfijnen die geavanceerder zijn dan wij denken! Er zijn bijvoorbeeld aanwijzingen dat ze complexe communicatiesystemen hebben, maar wij kunnen ze nog niet ontcijferen. Misschien proberen ze ons al die tijd te waarschuwen voor iets!
• Dolfijnen hebben namen voor elkaar! Onderzoekers hebben ontdekt dat dolfijnen unieke fluitsignalen gebruiken om elkaar te identificeren. Het is een soort dolfijn-roepnaam. Hoe cool is dat?!
• Sommige dolfijnen gebruiken gereedschap! In Shark Bay, Australië, gebruiken dolfijnen sponzen om hun snuit te beschermen tijdens het zoeken naar voedsel op de zeebodem. Slimme beesten!

Arthur en Fenchurch: Liefde in de Apocalyps (of daarna)

Naast de dolfijnen is er natuurlijk ook nog de liefde. Arthur ontmoet Fenchurch, een vrouw die net zo "out there" is als hij. Ze heeft een vergelijkbare ervaring gehad (in haar geval, door een bizarre gebeurtenis de letterlijke betekenis van dingen te begrijpen), en ze begrijpen elkaar op een manier die niemand anders kan. Ze zijn een perfecte match, twee buitenbeentjes die elkaar vinden in een wereld die volkomen absurd is.

Hun relatie is niet zonder problemen. Ze moeten navigeren door de (nieuwe) Aarde, de bizarre gebeurtenissen die hen overkomen, en de constante dreiging van de Vogons (die blijkbaar nog steeds een appeltje te schillen hebben met Arthur). Maar ze doen het samen, met een flinke dosis humor en een theedoek voor noodgevallen.

Waarom zou je het lezen? (Zelfs als je geen dolfijnenfan bent)

Oké, stel je voor: je zit vast op een planeet die opgeblazen is (of toch niet?), je bent bevriend met een intergalactische zwerver, en je probeert te begrijpen waarom handdoeken zo belangrijk zijn. Klinkt als een leuke week, toch? Dat is precies wat "So Long, and Thanks for All the Fish" (en de rest van de serie) biedt: een ontsnapping naar een wereld die tegelijkertijd absurd en herkenbaar is.

Je moet het lezen omdat:

• De humor onweerstaanbaar is. Adams’ schrijfstijl is droog, satirisch en ontzettend grappig. Je zult hardop lachen, gegarandeerd.
• Het je aan het denken zet. Onder al die humor zit een diepere laag van filosofische vragen over de mensheid, het universum en alles daartussenin.
• De personages onvergetelijk zijn. Arthur Dent, Ford Prefect, Zaphod Beeblebrox, Marvin the Paranoid Android… ze zijn allemaal iconisch en hebben elk hun eigen unieke charme.
• Je iets leert over dolfijnen (misschien). En anders leer je wel iets over het belang van een goede theedoek.

Dus, waar wacht je nog op? Ga naar de boekwinkel, leen het van de bieb, download het (legaal, natuurlijk!) en dompel jezelf onder in de wereld van The Hitchhiker's Guide to the Galaxy. En bedank de dolfijnen voor de vis. Misschien weten ze iets wat wij niet weten.

De conclusie? (Natuurlijk met een knipoog)

“So Long, and Thanks for All the Fish” is een boek dat je gelezen moet hebben. Het is een meesterwerk van humor, satire en sciencefiction. Het is een verhaal over liefde, verlies, en de zoektocht naar de zin van het leven in een universum dat volkomen idioot is. En het is een ode aan dolfijnen. Wat wil je nog meer?

En onthoud: Panic niet! En vergeet je theedoek niet.