Schema Ik Ben Niet Goed Genoeg

Oké, laten we eerlijk zijn. Wie heeft er niet af en toe last van het 'Ik-Ben-Niet-Goed-Genoeg'-syndroom? Het is net zoiets als een slechte haardag, maar dan eentje die dieper zit dan de oppervlakte van je coupe. Het is alsof er een klein stemmetje in je hoofd zit dat constant fluistert: "Nee, dat kan jij nooit", of "Waarom zou jij daar nou goed in zijn?".

Het is een schema, noemen psychologen dat. Een diepgeworteld patroon van denken en voelen over jezelf. En geloof me, het is vervelender dan een sok die constant afzakt in je schoen.

Het 'Ik-Ben-Niet-Goed-Genoeg'-Schema in het Dagelijks Leven

Je herkent het vast wel. Je staat op het punt een nieuwe hobby te beginnen. Salsa dansen, bijvoorbeeld. Fantastisch! Maar dan komt dat stemmetje weer: "Salsa? Serieus? Jij hebt twee linker voeten! Je maakt jezelf voor schut!". En bam, de droom om een graceful salsa god(in) te worden verdwijnt sneller dan ijs in de zon.

Of neem je werk. Je hebt een geweldig idee tijdens een brainstormsessie. Je wilt het zo graag delen, want je weet dat het goud waard is. Maar dan denk je: "Nee joh, mijn idee is vast dom. Iedereen zal me uitlachen." Dus zwijg je. En achteraf baal je als een stekker dat je je mond niet opengetrokken hebt. Klinkt bekend?

En dan de liefde! Oh, de liefde… misschien wel het ultieme testveld voor dit schema. Je bent smoorverliefd op iemand. Ze zijn grappig, slim, knap… perfect! Maar in plaats van op date te gaan, zit je thuis te piekeren. "Waarom zouden zij mij leuk vinden? Ik ben niet knap/slim/grappig genoeg voor hen". En voilà, je kans op de liefde van je leven vliegt voorbij, net als die ene Pokémon die je echt wilde vangen.

Waar Komt Het Vandaan?

Het 'Ik-Ben-Niet-Goed-Genoeg'-schema is zelden iets dat plotseling uit de lucht komt vallen. Het is vaak een resultaat van je opvoeding, je ervaringen in je jeugd, en de boodschappen die je toen hebt meegekregen. Misschien had je ouders die erg kritisch waren. Misschien werd je gepest op school. Misschien heb je simpelweg te vaak gehoord dat je 'niet je best deed' of 'beter kon'.

Het gevolg is dat je die negatieve boodschappen bent gaan geloven. Ze zijn onderdeel geworden van je identiteit. En dat is best kut, sorry voor mijn Frans.

Denk bijvoorbeeld aan een kind dat constant te horen krijgt dat het niet goed genoeg is op school. Dat kind gaat geloven dat het dom is. En dat geloof beïnvloedt vervolgens alles wat het doet, van het maken van huiswerk tot het aangaan van nieuwe uitdagingen. Het is een vicieuze cirkel.

Hoe Kun Je Dit Schema Doorbreken?

Goed nieuws! Je bent niet veroordeeld tot een leven lang zelfsabotage. Je kunt dit schema doorbreken! Het is hard werken, dat is zeker, maar het is zeker de moeite waard.

Hier zijn een paar tips:

• Herken het schema. Dit is de eerste en misschien wel de belangrijkste stap. Leer de signalen herkennen. Wanneer komt dat stemmetje opzetten? In welke situaties? Welke gedachten gaan er door je hoofd? Zodra je het schema herkent, kun je er afstand van nemen.
• Daag je gedachten uit. Dat stemmetje is een leugenaar! Serieus. Vraag je af: is wat ik denk echt waar? Is er bewijs dat het tegendeel bewijst? Vaak zul je merken dat je gedachten gebaseerd zijn op aannames en niet op feiten. Bijvoorbeeld, "Ik ben niet goed genoeg voor die baan." -> "Waarom denk ik dat? Wat zijn mijn kwaliteiten? Wat heb ik al bereikt?"
• Wees lief voor jezelf. Behandel jezelf met dezelfde compassie die je zou tonen aan een goede vriend. Zou je tegen een vriend zeggen: "Je bent echt een loser!"? Waarschijnlijk niet. Dus waarom zou je dat wel tegen jezelf zeggen?
• Focus op je successen. Maak een lijst van al je successen, hoe klein ze ook zijn. Heb je die presentatie goed gegeven? Heb je je deadline gehaald? Heb je een heerlijke maaltijd gekookt? Schrijf het allemaal op! Dit helpt je om je eigenwaarde te vergroten.
• Zoek professionele hulp. Soms is het moeilijk om dit schema in je eentje te doorbreken. Een therapeut kan je helpen om de oorzaak van het schema te achterhalen en je tools te geven om ermee om te gaan. Het is geen teken van zwakte om hulp te zoeken, maar juist een teken van kracht!

Oefening Baart Kunst (En Zelfvertrouwen)

Het doorbreken van het 'Ik-Ben-Niet-Goed-Genoeg'-schema is een proces. Het gaat niet van de ene op de andere dag. Er zullen momenten zijn waarop je terugvalt in oude patronen. Dat is oké! Wees niet te hard voor jezelf. Pik jezelf weer op en ga door.

Begin klein. Daag jezelf uit om iets te doen wat je eng vindt. Geef je mening tijdens een vergadering. Praat met die leuke persoon in de supermarkt. Meld je aan voor die salsa dansles! Elke kleine overwinning zal je zelfvertrouwen vergroten en het stemmetje in je hoofd steeds stiller maken.

Onthoud: je bent meer dan goed genoeg. Je bent uniek, waardevol en je hebt iets te bieden. Geloof in jezelf en laat je niet langer tegenhouden door die vervelende stem in je hoofd. Je verdient het om te stralen!

En als je toch weer eens twijfelt, denk dan aan dit: zelfs Beyoncé heeft waarschijnlijk af en toe last van het 'Ik-Ben-Niet-Goed-Genoeg'-syndroom. Alleen kan ze het waarschijnlijk beter verbergen dan wij. Dus, kop op! Je bent in goed gezelschap!