Rudolf Hoess Commandant Of Auschwitz

Oké, steek je kop er maar even bij. Ik ga je nu een verhaal vertellen. Niet zomaar een verhaal, nee, een verhaal over een kerel waar je niet bepaald mee op vakantie zou willen. Een verhaal over Rudolf Höss, en geloof me, als ik zeg dat die naam niet op je ‘Leukste Mensen Ooit’ lijst staat, dan overdrijf ik niet.

Wie was Rudolf Höss? (Spoiler: Niet je nieuwe beste vriend)

Rudolf Höss, niet te verwarren met Rudolf het Rendier (al had deze Rudolf waarschijnlijk ook een rood hoofd, maar dan van woede en waarschijnlijk ook schaamte als hij de kans kreeg om terug te kijken), was de commandant van Auschwitz. Ja, Auschwitz. Die. Precies die waar je meteen aan denkt bij gruwel en verschrikking. Je kan dus wel zeggen dat hij geen heldendaad op zijn conto heeft staan. Hij was, om het zacht uit te drukken, een beetje, nou ja, een grote boeman.

Even wat achtergrondinfo (omdat 'ie niet uit de lucht kwam vallen)

Höss werd in 1900 geboren, in Baden-Baden, Duitsland. Baden-Baden, een chique kuuroord. Nou, de ironie druipt er vanaf, nietwaar? Zijn vader, een devote katholiek, had hoge verwachtingen. Die werden allemaal in de prullenbak gegooid. Höss kwam uit een nogal streng gezin. Hij werd geacht priester te worden, maar toen overleed zijn vader en besloot hij in het leger te gaan. Wat een ommekeer, hè? Van priester naar… tja, laten we zeggen dat hij een andere ‘heilige’ rol op zich nam, eentje die allesbehalve heilig was.

Na de Eerste Wereldoorlog (waar hij te jong voor was, maar toch probeerde mee te doen), raakte hij betrokken bij de Freikorps, paramilitaire groepen die na de oorlog actief waren. Klinkt al gezellig, toch? Daar leerde hij al vroeg hoe je… laten we zeggen… ‘dingen gedaan’ krijgt. En niet op een fijne manier.

Höss en de Nazi's: Een killer combinatie (letterlijk!)

In 1922 sloot Höss zich aan bij de NSDAP, de Nazi partij. Bingo! Vanaf dat moment ging het hard, of eigenlijk, heel hard de verkeerde kant op. Hij klom gestaag op in de rangen van de SS, de Schutzstaffel, zeg maar de security-afdeling van de Nazi's. Beetje alsof je promotie maakt bij een bedrijf dat mensenrechten schendt. Geen goede move.

De Carrière van een Monster: Van kampbewaker tot 'architect van de dood'

Voordat hij commandant van Auschwitz werd, werkte Höss in andere concentratiekampen, zoals Dachau. Hij leerde het vak, zo gezegd. Het vak van terreur, onderdrukking en massamoord. Hij was blijkbaar een snelle leerling. In 1940 werd hij Kommandant van Auschwitz, en toen begon de hel pas echt.

Auschwitz was oorspronkelijk bedoeld als een werkkamp, maar Höss, met behulp van andere Nazi-kopstukken, transformeerde het in het grootste en meest efficiënte vernietigingskamp ooit. Efficiënt? Ja, helaas wel. Alsof ze bij de Nazi’s een cursus ‘Efficiëntie in Massamoord’ hadden gevolgd. Dat is natuurlijk krankzinnig, maar het is wel de grimmige waarheid.

Wat deed Höss precies? Simpel gezegd, hij was verantwoordelijk voor alles wat in Auschwitz gebeurde. Van de selectie van gevangenen tot de gaskamers, van de crematoria tot de administratie van de dood. Hij was de man die de knoppen bediende (figuurlijk, maar het komt wel op hetzelfde neer).

Een paar ijzingwekkende feiten over Höss' rol in Auschwitz:

• Hij was verantwoordelijk voor de implementatie van Zyklon B, het gifgas dat werd gebruikt om miljoenen mensen te vermoorden. Een soort 'nieuw' ongediertebestrijdingsmiddel, maar dan voor mensen. Brrr.
• Hij perfectioneerde de methode om massamoord op industriële schaal te plegen. Een soort lopende band, maar dan met mensen in plaats van auto's.
• Hij woonde met zijn gezin vlakbij het kamp, in een villa. Stel je voor, je kinderen spelen in de tuin terwijl er een paar meter verderop mensen worden vergast. Pure horror.

Na de Oorlog: Een Gevangenis, een Bekentenis, en de Gerechtigheid

Na de oorlog vluchtte Höss, onder de valse naam Franz Lang. Hij werkte een tijdje als boer (!). Ironisch, hè? De man die verantwoordelijk was voor de dood van miljoenen mensen, ploegde vreedzaam de akker. Maar ja, de gerechtigheid laat zich niet foppen.

In 1946 werd hij herkend en gearresteerd. Tijdens zijn gevangenschap schreef hij zijn autobiografie, Kommandant in Auschwitz. Een bizar boek, waarin hij probeerde zijn daden te rationaliseren. Hij gaf alles toe en beschreef de verschrikkingen van Auschwitz in detail. Hij probeerde zich voor te doen als een radertje in een machine, maar dat ging er natuurlijk niet in. Je kan niet zeggen: "Sorry hoor, ik deed alleen maar wat me werd opgedragen", als je de leider bent van de meest verschrikkelijke plek op aarde.

In 1947 werd Rudolf Höss ter dood veroordeeld door een Pools tribunaal. Hij werd opgehangen in Auschwitz, vlakbij het crematorium waar hij zoveel onschuldige mensen naar de dood had gestuurd. Karma's a b*tch, zeggen ze dan. Een bittere, maar terechte afloop.

De Les van Höss (Want ja, er zit een les in)

Het verhaal van Rudolf Höss is natuurlijk geen lachertje. Het is een waarschuwing. Een waarschuwing voor de gevaren van ideologie, van blindelingse gehoorzaamheid, van haat en discriminatie. Het laat zien dat gewone mensen in staat zijn tot de meest verschrikkelijke daden. En dat is eng.

Wat kunnen we ervan leren?

• Denk zelf na. Stel vragen. Wees kritisch.
• Verzet je tegen onrecht. Zelfs als het moeilijk is.
• Wees aardig voor elkaar. Respecteer elkaars verschillen.
• Vergeet nooit wat er is gebeurd. Zodat het nooit meer gebeurt.

Dus, de volgende keer dat je een koffie drinkt in een café, denk dan even aan Rudolf Höss. Niet om hem te eren, maar om te onthouden. Om te onthouden dat we waakzaam moeten blijven, en dat we alles moeten doen om te voorkomen dat er ooit nog zo’n monster opstaat. En onthoud: Als je ooit in een situatie komt waarin je iets moet doen wat niet goed voelt, vertrouw dan op je intuïtie. En zeg nee.