Rime Of An Ancient Mariner

Oké, luister even allemaal! Stel je voor, je zit lekker aan je koffie, je koekje, en ik ga je een verhaal vertellen. Niet zomaar een verhaal, nee, een verhaal zo bizar, zo episch, dat je je cappuccino bijna uitspuugt. Het gaat over The Rime of the Ancient Mariner van Samuel Taylor Coleridge. Klinkt ingewikkeld? Geen paniek! We breken het af tot behapbare brokken, met een sausje van humor en absurde feiten.

Het begint allemaal met een bruiloft... en een gestoorde oude man

Het begint dus allemaal met een bruiloft. Je weet wel, zo’n romantisch gedoe met taart en een dronken oom die foute grappen maakt. Maar dan, BAM! Een oude zeeman grijpt een van de bruiloftsgasten vast. Die gast probeert zich nog los te wurmen, want hallo, gratis drank en dansen wachten! Maar de zeeman, die heeft een blik in z’n ogen alsof hij drie weken op water en brood heeft geleefd. En hij begint te vertellen...

Spoiler alert: hij gaat een enorm lang verhaal vertellen. De arme bruiloftsgast had net zo goed kunnen vertrekken en later een samenvatting op Wikipedia kunnen lezen, maar nee, hij blijft staan. (Misschien was de oom die foute grappen maakte echt heel vervelend.)

De zeereis begint

De zeeman begint over zijn jonge jaren, toen hij lekker vrolijk de zeeën bevoer. Alles ging prima, totdat... je raadt het al, er iets gruwelijk misgaat.

• Ze varen weg, blije gezichten, de wind in de zeilen. So far, so good.
• Maar dan, plot twist! Een storm. Niet zomaar een storm, maar een storm waar Poseidon zelf jaloers op zou zijn.
• Ze worden naar het zuiderlijke ijs geblazen. Ja, ijs! Wie gaat er nou vrijwillig naar ijs? Behalve pinguïns, dan.

Enter de albatros!

En dan, als een geschenk uit de hemel (of in dit geval, de ijskoude lucht), verschijnt er een albatros. Een grote, witte vogel, die blijkbaar de boot volgt. De bemanning is dolblij, want ze denken dat het beest geluk brengt. Ze voeren hem, ze aaien hem (waarschijnlijk niet letterlijk aaien, want die snavels zijn best intimiderend), en alles is weer koek en ei. De ijskoude hel verdwijnt en ze kunnen weer verder varen. Halleluja!

Maar dan, en dit is het moment waarop alles compleet de mist ingaat... de zeeman schiet de albatros dood.

Ja, je leest het goed. Zomaar, uit het niets, BOEM. Albatros down. Alsof je op een verjaardag bent en iemand de taart voor je neus wegkaapt. Maar dan erger. VEEL erger.

Waarom? Niemand weet het precies. Misschien had hij een slechte dag. Misschien was hij jaloers op de albatros omdat die kon vliegen. Misschien was hij gewoon een eikel. We zullen het nooit zeker weten.

De gevolgen

Oké, dus hij heeft een albatros gekilled. Wat is het ergste dat er kan gebeuren? Nou, ongeveer alles.

• De wind valt stil. De boot drijft vast op een bloedhete, verlaten zee.
• De zon brandt. De waterrantsoenen raken op. De bemanning begint te hallucineren.
• En dan, alsof dat nog niet erg genoeg is, komt de personificatie van de Dood langs, in de vorm van een spookschip.

De Dood speelt dobbelen

Ja, je leest het goed. De Dood. Op een schip. Met een skeletvrouw genaamd Life-in-Death. En ze spelen dobbelen om wie de bemanning krijgt. Het is zo bizar dat het bijna grappig is, ware het niet dat het om het leven van de zeemannen gaat.

Life-in-Death wint, en de bemanning sterft, één voor één. Behalve de zeeman zelf. Hij mag blijven leven, met de wetenschap dat hij al zijn vrienden de dood in heeft gejaagd. Gezellig.

En hier komt de symboliek om de hoek kijken! De albatros staat voor onschuld, respect voor de natuur, en al dat soort diepzinnige dingen. En de zeeman heeft dat allemaal overboord gegooid (letterlijk, waarschijnlijk). Nu zit hij opgescheept met een schuldgevoel zo groot als een walvis.

De vloek

De dode bemanningsleden blijven de zeeman aankijken met hun starende ogen. Serieus, Coleridge was een meester in het creëren van een ongemakkelijke sfeer. Alsof je op een verjaardag zit en je hebt per ongeluk de verjaardagstaart op je schoot laten vallen. De schaamte is ondraaglijk.

De zeeman lijdt enorm, hij kan niet slapen, hij kan niet bidden, hij kan alleen maar lijden. En als kers op de taart moet hij de dode bemanningsleden de hele tijd aanschouwen, ze vallen niet eens uit elkaar in de warme zon. Langzaam maar zeker accepteert hij de consequenties van zijn daad en hij begint de waterslangen die in de zee zwemmen te waarderen en te zegenen. Op dat moment valt de albatros van zijn nek en zinkt in de zee. Het is alsof je na een lange, stressvolle dag eindelijk je BH uitdoet. Bevrijdend!

De terugkeer

Uiteindelijk, na heel veel ellende, komt de zeeman terug naar zijn thuisland. Maar hij is voorgoed veranderd. Hij is een wandelend waarschuwingsverhaal. Hij is de gast op het feestje die je liever vermijdt, omdat hij gegarandeerd je avond verpest met een veel te lang en deprimerend verhaal.

En dat brengt ons terug bij de bruiloftsgast. De zeeman is klaar met zijn verhaal en de bruiloftsgast is compleet van slag. De bruiloft? Vergeten. De taart? Vergeten. De foute grappen van de oom? Klinken nu als poëzie vergeleken met dit lugubere verhaal.

De zeeman verdwijnt, en de bruiloftsgast gaat naar huis, “een droeviger en wijzer man”. Ik zou ook even een flinke borrel nemen als ik hem was.

De moraal van het verhaal

Dus, wat is de moraal van dit bizarre verhaal? Het is niet zo simpel als "schiet geen albatrossen dood". Het gaat over:

• Respect voor de natuur: behandel de natuur met respect, anders krijg je de rekening gepresenteerd.
• Verantwoordelijkheid nemen: je kunt niet wegkomen met slechte daden.
• Vergeving: zelfs als je de grootste fout van je leven hebt gemaakt, is er nog hoop op vergeving. (Maar verwacht geen applaus.)

Waarom je dit zou moeten lezen (of op z'n minst samenvattingen opzoeken)

Waarom zou je je überhaupt druk maken om een gedicht van meer dan 200 jaar oud over een zeeman en een albatros? Omdat het briljant is! Het is een meesterwerk van verbeelding, vol symboliek en prachtige taal. En bovendien, het is gewoon een goed verhaal. (Oké, een beetje langdradig, maar dat vergeven we Coleridge.)

Dus, de volgende keer dat je je verveelt, of gewoon zin hebt in een goed verhaal, duik in The Rime of the Ancient Mariner. Maar wees gewaarschuwd: je zult nooit meer op dezelfde manier naar een albatros kijken. (En je zult misschien twee keer nadenken voordat je op een boot stapt.)

En mocht je ooit een oude zeeman tegenkomen die je wil vertellen over een albatros... ren! Ren heel hard! Of bestel gewoon een extra grote cappuccino en luister beleefd. Je weet nooit wat je mist.

Dus, wat vond je ervan? Nog een koffie?