Recensie De Avond Is Ongemak

Oké, laten we eerlijk zijn. Literatuur, zeker literaire hoogstandjes, kan soms aanvoelen als… tja, als een tandartsbezoek. Je weet dat het goed voor je is, maar je stelt het liever uit tot het absolute laatste moment. Maar wat nou als ik je vertel dat er een boek is, "De Avond is Ongemak" van Marieke Lucas Rijneveld, dat wel de moeite waard is? En nee, ik ga je niet proberen wijs te maken dat het een luchtig strandboek is. Integendeel, het is soms behoorlijk zwaar. Maar juist die zwaarte maakt het zo… bijzonder.

Denk er eens over na: het leven is nou eenmaal niet altijd koek en ei. Er zijn momenten van verdriet, verlies, en gewoonweg ongemak. En precies dát vangt Rijneveld zo magistraal. Het is alsof je in het hoofd kruipt van Jas, een jong meisje dat opgroeit op een boerderij in een streng gelovig gezin, na de dood van haar broer. En trust me, het is geen vrolijk uitje.

Waarom zou je dit überhaupt willen lezen?

Goede vraag! Laten we het benaderen als een emotionele schoonmaak. We kennen het allemaal wel, toch? Die momenten waarop je je down voelt, een beetje verloren, en geen idee hebt hoe je verder moet. Nou, "De Avond is Ongemak" is als een spiegel. Het laat je zien dat je niet alleen bent met die gevoelens. Dat anderen ook worstelen, soms op manieren die je je niet eens kunt voorstellen.

Het boek is niet makkelijk. Het is soms confronterend, rauw, en zelfs een beetje bizar. Maar juist die eerlijkheid is wat het zo krachtig maakt. Het is alsof Rijneveld je hand pakt en zegt: "Hé, ik zie je. Ik begrijp je. Het is oké om je zo te voelen." En dat is, eerlijk gezegd, best wel een fijn gevoel.

Stel je voor: je hebt een lange dag gehad. Je bent moe, je voelt je een beetje down. Je ploft neer op de bank met een kop thee en je begint te lezen. In eerste instantie voel je misschien weerstand. "Waar ben ik aan begonnen?" Maar langzaam word je meegezogen in het verhaal. Je voelt de kou van de boerderij, de angst van Jas, de verstikkende sfeer van het gezin. En ergens, heel diep van binnen, voel je ook een soort opluchting. Omdat je weet dat je niet de enige bent die zich soms zo voelt.

De Schrijfstijl: Poëzie in Proza

Rijnevelds schrijfstijl is… tja, hoe leg ik dat uit? Het is alsof ze met woorden schildert. Haar zinnen zijn prachtig, beeldend, en soms ronduit poëtisch. Zelfs als ze over de meest gruwelijke dingen schrijft, is er een soort schoonheid in haar taalgebruik. Het is alsof ze van ellende iets moois maakt.

Denk aan een schilderij van een oude meester. Je ziet de rimpels op het gezicht van de oude man, de barsten in de verf, de donkere kleuren. Het is geen vrolijk tafereel, maar er is wel een bepaalde waardigheid, een bepaalde schoonheid. Zo is het ook met "De Avond is Ongemak".

Een voorbeeld: je loopt door het bos in de herfst. De bladeren zijn bruin en geel, de lucht is grijs, en het regent zachtjes. Het is geen stralende dag, maar er is wel een bepaalde sfeer, een bepaalde rust. De geur van natte aarde, het geluid van de regen, de kleuren van de bladeren. Het is anders dan een zomerse dag, maar het is net zo mooi, op zijn eigen manier. En dat is precies wat Rijneveld doet: ze laat je de schoonheid zien in het ongemak.

Het gaat niet alleen over verdriet

Hoewel de dood van de broer van Jas centraal staat, gaat het boek over veel meer dan alleen verdriet. Het gaat over geloof, over familie, over seksualiteit, over het zoeken naar je eigen identiteit. Het is een coming-of-age verhaal, maar dan wel een heel donkere.

Stel je voor: je zit aan de kerstdis met je familie. Je lacht, je praat, je eet. Maar onder de oppervlakte spelen allerlei spanningen. Oude ruzies, onuitgesproken verwachtingen, geheimen. Zo is het ook met het gezin van Jas. Ze proberen normaal te doen, maar de dood van hun zoon en broer heeft een diepe wond geslagen.

En Jas, ze probeert haar eigen weg te vinden in dit alles. Ze experimenteert met haar seksualiteit, ze rebelleert tegen haar ouders, ze zoekt naar antwoorden op vragen die niemand haar kan beantwoorden. Ze is een kind, maar ze wordt gedwongen om volwassen te worden. En dat is, zoals je je kunt voorstellen, geen makkelijke opgave.

Waarom het relevant is voor jou

Misschien denk je nu: "Leuk verhaal, maar wat heb ik eraan?" Nou, laten we het even praktisch maken. Iedereen heeft wel eens te maken met verlies, met verdriet, met ongemak. Het hoort bij het leven. En hoe je daarmee omgaat, dat bepaalt wie je bent.

"De Avond is Ongemak" biedt geen pasklare antwoorden, maar het biedt wel een perspectief. Het laat je zien dat je niet de enige bent die worstelt, dat het oké is om je kwetsbaar op te stellen, en dat er altijd hoop is, zelfs in de donkerste tijden.

Stel je voor: je hebt een conflict met een vriend of familielid. Je bent boos, gekwetst, en je weet niet hoe je het moet oplossen. Je leest "De Avond is Ongemak" en je realiseert je dat communicatie belangrijk is, dat je moet proberen om de ander te begrijpen, en dat je moet vergeven. Het lost het conflict niet meteen op, maar het geeft je wel een andere kijk op de situatie.

Geen happy end, maar wel…

Verwacht geen happy end. Dit is geen Disney-film. Het leven is niet altijd rozengeur en maneschijn, en dat geldt ook voor het verhaal van Jas. Maar er is wel iets anders: er is een soort catharsis. Je voelt de pijn van Jas, je deelt haar verdriet, en aan het einde van het boek voel je je… lichter. Omdat je weet dat je niet alleen bent. Omdat je weet dat er altijd hoop is. Omdat je weet dat het leven, ondanks alles, de moeite waard is.

Dus, moet je "De Avond is Ongemak" lezen? Dat is aan jou. Maar als je op zoek bent naar een boek dat je raakt, dat je aan het denken zet, en dat je een spiegel voorhoudt, dan is dit zeker een aanrader. Het is geen makkelijk boek, maar het is wel een boek dat je bijblijft. En dat is, eerlijk gezegd, het beste compliment dat je een boek kunt geven.

Het is een beetje als een goede vriend die je troost als je je down voelt. Hij zegt niet dat alles goed komt, maar hij luistert wel, hij begrijpt je, en hij is er voor je. En soms is dat alles wat je nodig hebt.

Durf het ongemak aan te gaan.