Raven By Edgar Allan Poe

Oké, laten we het even hebben over "The Raven" van Edgar Allan Poe. Ken je dat moment, wanneer je superdepri bent? Zo'n dag waarop álles tegenzit. Je sokken glijden in je schoenen, de koffie is aangebrand en dan krijg je ook nog een melding dat je favoriete serie is geannuleerd. Ja, dat gevoel. Poe heeft dat gevoel dus in een gedicht van epische proporties gegoten.

Het is alsof hij de ultieme soundtrack heeft gemaakt voor een eenzame pizza-avond op de bank, compleet met een donderende soundtrack en een personage dat net zo lekker in zijn ellende wentelt als jij in een bad vol Nutella.

En wat dit gedicht zo relateerbaar maakt, is dat we allemaal wel eens dat gevoel kennen. Het gevoel van verlies. Het gevoel van spijt. Het gevoel dat je vastzit in een neerwaartse spiraal van somberheid, met een zwarte kraai die je constant herinnert aan je eigen miserabele toestand. Alsof je eigen geweten een verenkleed heeft en de hele tijd "Nooit Meer!" kraait.

Denk er maar eens over na. Heb je ooit een obsessie gehad met iets? Iets wat je kwelde, waar je maar niet vanaf kon komen? Misschien een ex die je stalkt op Facebook, of die ene vervelende commercial die steeds weer terugkomt, hoe hard je ook probeert hem te negeren. "The Raven" is dat gevoel, maar dan verpakt in literaire hoogstandjes. In plaats van een irritante jingle krijg je rijmschema's die je hersenen in een kramp laten schieten.

De setting: Het is laat, het is koud, en er spookt iets…

De setting is natuurlijk al perfect voor een goede dosis melancholie. Midden in de nacht, in een donkere kamer. Het regent, het waait, je bent moe, en je probeert wanhopig een boek te lezen (waar je je toch niet op kunt concentreren, want je gedachten dwalen af naar... vul zelf maar in, waarschijnlijk iets deprimerends). Klinkt bekend, toch? Alsof het geschreven is na een avond bingewatching van horrorfilms met een kapotte lamp.

En dan komt daar die kraai. Niet zomaar een kraai, nee, een spraakzame kraai. Alsof je na een nacht slecht slapen de volgende ochtend opeens een gesprek met je broodrooster begint. Het slaat nergens op, maar het gebeurt gewoon.

De Kraai: Een gefedereerde meme van verdriet

Deze kraai is meer dan alleen een vogel. Hij is een symbool. Hij is een representatie van alles wat mis is in het leven van de verteller. Hij is de personificatie van wanhoop, gehuld in veren en een ietwat enge snavel. Je zou bijna denken dat hij rechtstreeks uit een slechte horrorfilm is ontsnapt.

Het is alsof je een innerlijke criticus hebt die de hele tijd naast je staat te kraaien (pun intended!) over al je fouten en tekortkomingen. Die criticus die je constant vertelt dat je niet goed genoeg bent, dat je nooit je doelen zult bereiken, en dat je sowieso gedoemd bent om alleen en ongelukkig te sterven. Lekker dan!

En wat maakt het nog erger? Die stomme kraai zegt steeds hetzelfde: "Nooit Meer!" Alsof hij een gebroken record is, of een politicus die zijn beloften niet nakomt. Het is frustrerend, het is irritant, en het draagt alleen maar bij aan de algehele sfeer van hopeloosheid. Stel je voor, je hebt net een heel weekend hard gewerkt en dan zegt iemand doodleuk: "Nooit Meer krijg je dit voor elkaar!" Brrrr.

De verteller probeert met de kraai te redeneren, hem vragen te stellen over de verloren liefde Lenore, maar de kraai blijft stoïcijns hetzelfde antwoord geven. Alsof je met een chatbot probeert te discussiëren over de zin van het leven. Het is nutteloos. Het is zinloos. Het is "Nooit Meer" leuk.

Waarom "The Raven" blijft hangen

Maar ondanks al die somberheid en wanhoop is "The Raven" een meesterwerk. Het is een gedicht dat onder je huid kruipt en daar blijft zitten, als een hardnekkige splinter. Het is een gedicht dat je aan het denken zet over je eigen verlies, je eigen verdriet, je eigen innerlijke demonen. Poe heeft iets universeels aangeraakt.

Misschien is het de prachtige taal, de rijke beelden, de perfecte ritme. Of misschien is het gewoon het feit dat we allemaal wel eens een beetje gek zijn, en dat we allemaal wel eens een kraai op ons hoofd hebben zitten die ons de hele tijd deprimerende dingen influistert. Wie zal het zeggen?

Het is alsof Poe een spiegel voorhoudt, een donkere spiegel welteverstaan, waarin we onze eigen angsten en onzekerheden weerspiegeld zien. En hoewel het geen prettig gezicht is, is het wel een eerlijk gezicht. Het is de realiteit, recht in je gezicht. En soms, heel soms, is het belangrijk om die realiteit onder ogen te zien.

Dus, de volgende keer dat je je down voelt, denk dan eens aan "The Raven." Denk aan de eenzame man in de donkere kamer, de sprekende kraai, en het eeuwige "Nooit Meer!" Misschien voel je je er niet direct beter door, maar je weet in ieder geval dat je niet alleen bent. Er zijn miljoenen mensen voor je geweest, en er zullen er nog miljoenen na je komen, die allemaal wel eens worstelen met hun eigen innerlijke kraaien.

En misschien, heel misschien, kun je er zelfs een beetje van genieten. Want laten we eerlijk zijn, er is iets onweerstaanbaar fascinerends aan de donkere kant van de menselijke ziel. En Poe was een meester in het verkennen van die duisternis.

Dus pak een kop thee (of een glas wijn, afhankelijk van je stemming), steek een kaars aan (of zet de lamp uit, als je echt in de stemming wilt komen), en lees "The Raven." Laat je meeslepen door de melancholie, de wanhoop, en de poëtische pracht. En wie weet, misschien leer je er zelfs iets over jezelf.

Alleen... pas op dat er geen kraai voor je raam komt zitten. Je weet maar nooit, toch?

En onthoud: zelfs in de diepste duisternis is er altijd een sprankje licht. Of, nou ja, op zijn minst de herinnering aan een sprankje licht. En dat is soms al genoeg om door de nacht te komen. Of om een heel lang, deprimerend gedicht te overleven.

"Quoth the Raven, 'Nevermore.'" En daar laten we het bij. Voorlopig.