Philip Pullman His Dark Materials

Oké, even eerlijk, wie heeft er niet eens gefantaseerd over een betere versie van zichzelf? Iemand die net iets slimmer is, misschien wat dapperder, of gewoonweg altijd het juiste antwoord weet? Nou, stel je voor dat die "betere jij" geen product is van eindeloos mediteren (laten we eerlijk zijn, dat duurt meestal 3 minuten voordat je weer aan pizza denkt), maar een dier. Een harig, gevederd, geschubd...ding. En die is altijd bij je. Dat is ongeveer het idee achter Philip Pullmans His Dark Materials.

Denk aan je eigen huisdier (of het huisdier dat je zou willen hebben). Die kat die je stiekem beter begrijpt dan je partner, die hond die je unconditionally aanbidt, zelfs nadat je hem per ongeluk op z'n staart bent gaan staan... Stel je nu voor dat die band nog sterker is, onbreekbaar, en dat hij letterlijk een deel van je ziel vertegenwoordigt. Klinkt intens? Dat is het ook, maar op een goeie manier.

Stof, Daemons en alternatieve realiteiten: Wat de heck is er aan de hand?

Goed, laten we de basics even doornemen, zonder dat het klinkt als een Wikipedia-artikel. In His Dark Materials is het hoofdpersonage Lyra Belacqua. Ze woont in een Oxford dat net niet het Oxford is dat wij kennen. Het lijkt erop, maar er zijn subtiele (en minder subtiele) verschillen. Bijvoorbeeld: iedereen heeft een daemon.

Een daemon is, zoals ik al zei, een soort fysieke representatie van je ziel. In je kindertijd kan je daemon nog van vorm veranderen. Denk aan een soort emotionele mood ring, maar dan een dier. De daemon van Lyra is bijvoorbeeld Pantalaimon (Pan voor vrienden), en hij kan veranderen in een mot, een hermelijn, een vogel... whatever hij (of Lyra) op dat moment nodig heeft. Als je volwassen wordt, nestelt je daemon zich in één vorm. Stel je voor dat je daemon eeuwig een teckel blijft. Of een zilvervisje. De druk!

Maar er is meer! Er is namelijk ook "Stof". Ja, gewoon... Stof. Klinkt niet zo spannend, toch? Maar dit is geen normaal stof. Dit is een soort mysterieuze, kosmische substantie die blijkbaar alles met bewustzijn, vrije wil en de zin van het leven te maken heeft. Een beetje zoals dat ene kruimeltje in je broekzak dat je per ongeluk opeet en waardoor je plotseling alles begrijpt (of tenminste, dat denk je dan). De kerk (een nogal duistere en machtige organisatie in Lyra's wereld) is ervan overtuigd dat Stof slecht is en probeert het koste wat kost te vernietigen. Big mistake.

En dan zijn er nog de alternatieve realiteiten. Of parallelle universums. Net zoals je die ene droom had waarin je kon vliegen en pizza's opstuurde naar de maan (of was dat alleen ik?), zo zijn er in His Dark Materials dus complete andere werelden, bereikbaar via magische portalen. Denk aan een soort Stranger Things, maar dan met beren in harnassen en zwevende heksen.

Waarom zou je het lezen (of herlezen)?

Los van het feit dat het gewoon een mega spannend avontuur is, zijn er een aantal redenen waarom His Dark Materials nog steeds, jaren na publicatie, zo relevant is:

• De thema's: Vrije wil versus determinisme, goed versus kwaad, de macht van de kerk versus de kracht van individualisme... Het zijn allemaal grote vragen, maar Pullman behandelt ze op een manier die zowel toegankelijk als diepgaand is. Het is alsof je filosofieles krijgt, maar dan met een goed verhaal eromheen.
• De personages: Lyra is niet zomaar een braaf heldinnetje. Ze is slim, koppig, en soms ronduit onbeschoft. Maar je kunt niet anders dan van haar houden. En Will Parry, de jongen uit onze wereld die ook een cruciale rol speelt, is de ultieme down-to-earth held. Geen superkrachten, geen toverstok... gewoon een goed hart en een flinke dosis moed. En dan heb je nog Iorek Byrnison, de berenkoning. Een berenkoning! Need I say more?
• De originaliteit: Pullmans wereld is zo uniek en gedetailleerd dat je er meteen in gezogen wordt. De combinatie van steampunk-achtige technologie, middeleeuwse tradities en de magie van de daemons maakt het tot een onvergetelijke leeservaring. Het is alsof je een cocktail drinkt van fantasy, science fiction en een beetje historische fictie. Lekker!

En laten we eerlijk zijn, het is ook gewoon leuk. Wie wil er niet meevliegen op de rug van een heks? Of een geheim ontrafelen met behulp van een alethiometer (een soort waarheidsverteller)? Of gewoon rondhangen met een berenkoning?

Anecdote tijd! Ik herinner me nog dat ik het eerste boek las toen ik een jaar of 14 was. Ik was zo geobsedeerd dat ik een keer 's nachts stiekem mijn kamer uit sloop om de hemel te bekijken. Ik was ervan overtuigd dat ik ergens een portaal naar een andere wereld zou vinden. (Spoiler alert: dat is niet gebeurd. Ik heb alleen een heleboel muggenbeten opgelopen.) Maar dat is het punt! His Dark Materials inspireert je om te dromen, om verder te kijken dan je neus lang is, en om te geloven in de kracht van je eigen verbeelding.

Waar te beginnen?

Het is simpel: begin bij het begin! De trilogie bestaat uit: Het gouden kompas (Northern Lights), Het mes van de werelden (The Subtle Knife) en De amberkleurige kijker (The Amber Spyglass). Je kunt ze overal vinden: in de boekhandel, in de bibliotheek, online... zelfs misschien nog wel in de stoffige hoek van je oma's zolder (zoek wel even naar Stof!). En als je dan helemaal verkocht bent (en dat ben je!), kun je ook nog de vervolgboeken lezen, zoals Het stof der sterren (La Belle Sauvage) en Het geheim van het Woud (The Secret Commonwealth).

Tip: lees ze hardop voor aan je kat. Of je hamster. Wie weet, misschien ontdek je wel dat ze ook een daemon hebben... (Oké, waarschijnlijk niet. Maar je kunt het altijd proberen!)

Dus, waar wacht je nog op? Pak een kop thee, kruip onder een dekentje, en duik in de wonderlijke wereld van His Dark Materials. Het is een reis die je nooit meer zult vergeten. En wie weet, misschien inspireert het je zelfs om je eigen "Stof" te vinden. Of in ieder geval om je huisdier net iets anders te bekijken...

Veel leesplezier! En pas op voor beren in harnassen!