Nominal Scale And Ordinal In Spss
Ik herinner me nog goed de keer dat ik op de markt was. De groenteboer vroeg me welke maat eieren ik wilde: klein, middel, of groot. Het leek een simpele vraag, maar het zette me aan het denken. Er zit een ordening in, maar het verschil tussen 'klein' en 'middel' is niet per se even groot als tussen 'middel' en 'groot'. Dat is precies waar we het over gaan hebben, de ordinale schaal, en de nog simpelere nominale schaal, en hoe je ze gebruikt in SPSS.
Nominale Schaal: Namen zijn Alles
Stel je voor, je doet een onderzoek naar de favoriete sporten van je medestudenten. Je hebt opties als voetbal, hockey, tennis en zwemmen. Elke sport is een categorie, een naam. De nominale schaal draait om categoriseren zonder enige vorm van rangorde. Voetbal is niet 'beter' of 'hoger' dan tennis, het is gewoon anders. In SPSS geef je elke categorie een nummer, bijvoorbeeld 1 voor voetbal, 2 voor hockey, en zo verder. Maar die nummers zijn puur labels, ze betekenen niets meer dan dat.
Denk aan het invullen van je nationaliteit op een formulier. Nederlands, Belgisch, Duits, het zijn allemaal categorieën zonder inherente rangorde. Dat is nominaal in de puurste vorm.
Must Read
Hoe gebruik je het in SPSS?
In SPSS definieer je een variabele als 'nominaal' onder 'Measure'. Je kunt vervolgens frequentietabellen en staafdiagrammen maken om te zien hoe vaak elke categorie voorkomt. Je kunt ook kruistabellen maken om te zien of er een verband is tussen twee nominale variabelen, bijvoorbeeld tussen geslacht en favoriete sport.
Ordinale Schaal: De Juiste Volgorde
Terug naar de eieren van de groenteboer. Klein, middel, groot. Er zit een volgorde in, een rangorde. Maar het verschil tussen klein en middel is niet precies hetzelfde als het verschil tussen middel en groot. Dat is het kenmerk van de ordinale schaal.
Een ander voorbeeld is opleidingsniveau: basisschool, middelbare school, hoger onderwijs. Er is duidelijk een stijgende lijn, maar je kunt niet zeggen dat het verschil tussen basisschool en middelbare school precies hetzelfde is als het verschil tussen middelbare school en hoger onderwijs.
Of denk aan enquêtes waarbij je moet aangeven hoe tevreden je bent: zeer ontevreden, ontevreden, neutraal, tevreden, zeer tevreden. Ook hier is sprake van een rangorde, maar de afstand tussen de antwoordopties is subjectief.
Hoe gebruik je het in SPSS?
Net als bij de nominale schaal, geef je elke categorie een nummer. Maar in tegenstelling tot de nominale schaal, is de volgorde van de nummers nu belangrijk. 1 kan staan voor 'zeer ontevreden', 2 voor 'ontevreden', enzovoort. In SPSS definieer je de variabele als 'ordinaal' onder 'Measure'. Je kunt dan frequentietabellen, staafdiagrammen en mediaan berekenen. De gemiddelde berekenen is discutabel, omdat de afstanden tussen de categorieën niet gelijk hoeven te zijn.
Belangrijk: Onthoud dat je met ordinale data geen wiskundige bewerkingen kunt uitvoeren zoals optellen en aftrekken, omdat de afstanden tussen de categorieën niet gelijk zijn.
Op de universiteit had ik eens een project waarbij we studenten vroegen hun politieke voorkeur aan te geven: links, centrum, rechts. Ik dacht dat het simpel was, maar de data-analyse was lastiger dan verwacht. Het bleek dat veel studenten moeite hadden met het interpreteren van de 'centrum' optie, wat de betrouwbaarheid van de resultaten beïnvloedde. Les geleerd: wees altijd kritisch op de data, en denk na over de betekenis van de categorieën.
Zowel de nominale als de ordinale schaal zijn basisconcepten in de statistiek en essentieel voor het correct analyseren van data in SPSS. Het begrijpen van het verschil tussen deze schalen helpt je bij het kiezen van de juiste analysemethoden en het interpreteren van de resultaten.
De marktkoopman met zijn eieren leerde me een belangrijke les: Achter elke simpele vraag kan een complexiteit schuilen. Zo is het ook met je studie. Elke les, elke opdracht, biedt de kans om je kennis te verdiepen en je vaardigheden te verbeteren. Durf kritisch te zijn, vragen te stellen en te blijven leren. Je bent tenslotte zelf de architect van je eigen succes.
