Model Van Dahlgren En Whitehead

Herken je dat? Je zit midden in een les, probeert ingewikkelde theorieën uit te leggen, en ziet alleen maar glazige blikken. Het is een frustratie die veel docenten delen: hoe zorg je ervoor dat studenten echt begrijpen wat je ze probeert bij te brengen? Hoe maak je abstracte concepten tastbaar en relevant? Eén benadering die vaak over het hoofd wordt gezien, maar enorm krachtig kan zijn, is het Model Van Dahlgren En Whitehead. Laten we eens duiken in wat dit model inhoudt en hoe je het kunt gebruiken om je onderwijs te verbeteren.

Veel van ons zijn geneigd om te denken dat leren simpelweg het overdragen van kennis is. We geven informatie door en verwachten dat studenten het absorberen en reproduceren. Maar de realiteit is complexer. Leren is een actief proces van constructie, waarbij studenten hun eigen betekenis creëren. Het Model Van Dahlgren En Whitehead, ook wel bekend als het SOLO-taxonomie (Structure of the Observed Learning Outcome), biedt een kader om dit constructieve proces te begrijpen en te faciliteren.

Wat is het Model Van Dahlgren En Whitehead (SOLO-taxonomie)?

De SOLO-taxonomie is ontwikkeld door John Biggs en Kevin Collis, en later verder verfijnd door Ference Marton en Roger Säljö (Dahlgren & Whitehead zijn auteurs die vergelijkbare onderzoeken hebben gedaan naar kwalitatief leren). Het is een hiërarchisch systeem dat beschrijft de verschillende niveaus van complexiteit waarmee studenten een bepaald onderwerp kunnen begrijpen en beheersen. In plaats van te focussen op wat studenten leren, richt de SOLO-taxonomie zich op hoe ze leren.

Het model bestaat uit vijf niveaus:

• Prestructureel: De student begrijpt het onderwerp niet of ziet geen verbanden. Er is geen relevante kennis aanwezig.
• Unistructureel: De student kan één relevant aspect van het onderwerp identificeren. Ze kunnen bijvoorbeeld één feit noemen, maar begrijpen de context niet.
• Multistructureel: De student kan verschillende relevante aspecten van het onderwerp identificeren, maar ziet nog geen verbanden tussen deze aspecten. Ze kunnen bijvoorbeeld een lijst maken van verschillende feiten, maar ze niet integreren.
• Relationeel: De student kan de verschillende aspecten van het onderwerp integreren en begrijpt de verbanden tussen deze aspecten. Ze kunnen bijvoorbeeld een causaal verband uitleggen of een argument opbouwen.
• Extended Abstract: De student kan de geleerde concepten generaliseren naar nieuwe situaties en abstracte principes toepassen. Ze kunnen bijvoorbeeld een nieuw probleem oplossen met behulp van de geleerde theorieën, of de theorieën kritisch evalueren.

Het is belangrijk om te onthouden dat deze niveaus geen statische categorieën zijn, maar eerder stadia in een ontwikkelingsproces. Een student kan zich op verschillende momenten op verschillende niveaus bevinden, afhankelijk van het onderwerp en de leeractiviteiten.

Waarom is de SOLO-taxonomie nuttig?

De SOLO-taxonomie biedt verschillende voordelen voor docenten en studenten:

• Helderheid over leerdoelen: Het helpt docenten om duidelijke en specifieke leerdoelen te formuleren die zijn afgestemd op verschillende niveaus van begrip. In plaats van te zeggen: "Studenten moeten de theorie van relatieve armoede begrijpen," kun je zeggen: "Studenten moeten in staat zijn om de verschillende aspecten van relatieve armoede te identificeren (multistructureel), de verbanden tussen deze aspecten uit te leggen (relationeel), en relatieve armoede te onderscheiden van absolute armoede (extended abstract)."
• Gerichte feedback: Het biedt een kader voor het geven van gerichte en constructieve feedback. Je kunt de feedback afstemmen op het niveau van begrip van de student en suggesties geven voor hoe ze naar het volgende niveau kunnen groeien. Bijvoorbeeld, als een student op het unistructurele niveau zit, kun je hem aanmoedigen om meer relevante aspecten van het onderwerp te onderzoeken.
• Differentiatie van onderwijs: Het maakt het mogelijk om het onderwijs te differentiëren en aan te passen aan de behoeften van verschillende studenten. Je kunt verschillende leeractiviteiten en opdrachten ontwerpen die zijn afgestemd op verschillende niveaus van begrip.
• Zelfregulatie van leren: Het helpt studenten om hun eigen leerproces te monitoren en te reflecteren op hun eigen begrip. Door zich bewust te zijn van de verschillende niveaus van de SOLO-taxonomie, kunnen ze zichzelf uitdagen om naar een hoger niveau te groeien.

Hoe kun je de SOLO-taxonomie toepassen in de praktijk?

De SOLO-taxonomie is geen magische formule, maar een hulpmiddel om bewuster te reflecteren op je onderwijs en het leerproces van je studenten. Hier zijn enkele praktische tips voor het toepassen van de SOLO-taxonomie in je lespraktijk:

1. Formuleer duidelijke leerdoelen

Begin met het definiëren van de leerdoelen voor je les of cursus. Gebruik de SOLO-taxonomie als een kader om te bepalen welk niveau van begrip je van je studenten verwacht. Vraag jezelf af: wat moeten studenten kunnen doen als ze het onderwerp op het relationele of extended abstract niveau beheersen?

Voorbeeld: In plaats van "Studenten moeten het concept duurzaamheid begrijpen," formuleer het als "Studenten moeten in staat zijn om verschillende voorbeelden van duurzame praktijken te identificeren (multistructureel), de impact van deze praktijken op het milieu en de economie te analyseren (relationeel), en zelf duurzame oplossingen voor lokale problemen te bedenken (extended abstract)."

2. Ontwerp leeractiviteiten die verschillende niveaus van begrip stimuleren

Creëer verschillende leeractiviteiten die zijn afgestemd op de verschillende niveaus van de SOLO-taxonomie. Zorg ervoor dat studenten de kans krijgen om zich te ontwikkelen van het unistructurele niveau naar het relationele en extended abstract niveau.

Voorbeeld:

• Unistructureel: Vraag studenten om een lijst te maken van definities van belangrijke concepten.
• Multistructureel: Laat studenten verschillende voorbeelden van een concept identificeren en beschrijven.
• Relationeel: Laat studenten een verband uitleggen tussen verschillende concepten of voorbeelden.
• Extended Abstract: Laat studenten een probleem oplossen door de geleerde concepten toe te passen, of een kritische analyse schrijven van een artikel.

3. Geef gerichte feedback

Gebruik de SOLO-taxonomie als een kader voor het geven van gerichte feedback. Identificeer op welk niveau van begrip de student zich bevindt en geef suggesties voor hoe ze naar het volgende niveau kunnen groeien. Wees specifiek en constructief.

Voorbeeld: In plaats van te zeggen "Goed werk," zeg je "Je hebt de verschillende aspecten van de theorie goed geïdentificeerd (multistructureel), maar je mist nog de verbanden tussen deze aspecten. Probeer te analyseren hoe ze elkaar beïnvloeden."

4. Moedig zelfreflectie aan

Laat studenten reflecteren op hun eigen leerproces. Vraag hen om te identificeren op welk niveau van begrip ze zich bevinden en wat ze nodig hebben om naar het volgende niveau te groeien.

Voorbeeld: Vraag studenten om een zelfreflectie te schrijven over hun leerproces. Laat hen de volgende vragen beantwoorden:

• Wat heb ik geleerd?
• Op welk niveau van de SOLO-taxonomie bevind ik me nu?
• Wat moet ik doen om naar het volgende niveau te groeien?

5. Gebruik visuele hulpmiddelen

Visuele hulpmiddelen kunnen helpen om de SOLO-taxonomie tastbaarder te maken voor studenten. Maak bijvoorbeeld een visuele representatie van de verschillende niveaus, of gebruik metaforen om de concepten te verduidelijken.

Voorbeeld: Gebruik een trap als metafoor voor de SOLO-taxonomie. Elke trede staat voor een niveau. Om naar het volgende niveau te klimmen, moet je bepaalde stappen zetten.

Conclusie

Het Model Van Dahlgren En Whitehead, de SOLO-taxonomie, biedt een waardevol kader om het leerproces van studenten te begrijpen en te faciliteren. Door de leerdoelen, leeractiviteiten en feedback af te stemmen op de verschillende niveaus van begrip, kun je studenten helpen om dieper in de materie te duiken en een meer betekenisvolle leerervaring te creëren. Het is geen snelle oplossing, maar een investering in een effectiever en boeiender onderwijs. Dus, de volgende keer dat je voor de klas staat, denk dan eens na over de SOLO-taxonomie en hoe je deze kunt gebruiken om je studenten naar een hoger niveau te tillen. Durf te experimenteren, reflecteer op je aanpak en zie hoe je studenten opbloeien!