Michael E Gerber The E Myth

Oké, even eerlijk. Heb je ooit gedroomd van je eigen zaak? Lekker je eigen ding doen, baas over je eigen tijd… klinkt als een reclame voor een of ander piramidespel, toch? Maar even serieus, de meesten van ons hebben dat wel eens gefantaseerd. Ik ook. En ik wed dat je, net als ik, een beetje bent afgeknapt toen je hoorde dat het hard werken is. Maar wat als ik je vertel dat het probleem niet zozeer het harde werken is, maar hoe je het harde werken aanpakt? Dat is waar Michael E. Gerber om de hoek komt kijken met zijn boek "The E-Myth Revisited". Klinkt spannender dan het is, geloof me.

Stel je voor: je bent de beste pizzabakker van de stad. Je maakt pizza's die zo lekker zijn, dat zelfs pizza-haters er een tweede stuk van willen. Je droomt ervan om je eigen pizzeria te openen. Logisch, toch? Je bent een technicus, iemand die geweldig is in het doen van de specifieke vaardigheid. Je ziet jezelf al, met je handen in het deeg, de lekkerste creaties maken. Succes gegarandeerd!

En dan... de realiteit. Je opent je pizzeria, en plotseling ben je niet alleen pizzabakker, maar ook schoonmaker, boekhouder, marketing expert, personeelsmanager, en toiletontstopper. Kortom: je bent overal en nergens tegelijk. Je droom verandert in een nachtmerrie van lange dagen, stress, en pizza's die minder lekker zijn dan eerst, omdat je simpelweg geen tijd meer hebt om je volledig op het bakken te concentreren. Herkenbaar? Dat is de E-Myth in actie.

Wat is die E-Myth dan precies?

De 'E' staat voor Entrepreneur (ondernemer). De mythe is de verkeerde aanname dat iemand die goed is in het technische aspect van een bedrijf, automatisch ook goed is in het leiden van dat bedrijf. Gerber stelt dat de meeste kleine ondernemers geen echte ondernemers zijn, maar eigenlijk technici met ondernemingskoorts. Ze zijn fantastisch in het werk, maar niet in het bedrijf.

Denk aan die fantastische kapper die besluit een salon te openen. Ze is de beste in knippen en kleuren, maar heeft geen flauw idee van marketing, planning, of het runnen van een team. Of de klusser die zo goed is in timmeren, dat hij een eigen bedrijf begint, maar vervolgens worstelt met offertes maken en facturen versturen. Het resultaat? Stress, frustratie en een bedrijf dat niet groeit, of zelfs failliet gaat.

Het probleem is, dat de technicus (jij, de pizzabakker, de kapper, de klusser) zich focust op werken IN het bedrijf, in plaats van werken AAN het bedrijf. Ze zien zichzelf als de belangrijkste schakel, degene die alles zelf moet doen, want anders wordt het niet goed gedaan. Herkenbaar? Hand omhoog!

De drie petten die je moet dragen (en de valkuilen)

Volgens Gerber draagt elke ondernemer eigenlijk drie verschillende petten:

1. De Technicus:

Dit ben jij als de pizzabakker die de lekkerste pizza's maakt. De programmeur die de mooiste code schrijft. De tekstschrijver die de meest pakkende teksten produceert. Je bent goed in het doen van het werk. Het probleem is dat de meeste ondernemers alleen maar deze pet willen dragen. Het is comfortabel, je bent er goed in, en je weet precies wat je moet doen. Maar je kunt niet alles zelf doen. Op een gegeven moment zit je vast.

2. De Manager:

De manager is de stem van de rede en de structuur. Hij plant, organiseert, en controleert. Hij zorgt ervoor dat alles soepel verloopt en dat de regels worden nageleefd. Denk aan de manager als de control freak in je hoofd. Diegene die lijsten maakt en deadlines stelt. Een goede manager is essentieel voor een georganiseerd bedrijf, maar teveel manager kan leiden tot starheid en gebrek aan creativiteit. Stel je voor: je pizzabakker die zo bezig is met roosters maken en inventaris bijhouden, dat hij vergeet om nieuwe pizza's te bedenken.

3. De Ondernemer:

Dit is de visionair, de dromer, degene die het grote plaatje ziet. De ondernemer is niet bezig met de dagelijkse rompslomp, maar met de toekomst van het bedrijf. Hij stelt doelen, bedenkt nieuwe strategieën, en neemt risico's. De ondernemer is de innovator, degene die het bedrijf naar nieuwe hoogten stuwt. Maar teveel ondernemer zonder manager en technicus kan leiden tot chaos en onrealistische plannen. Stel je voor: de pizzabakker die 10 nieuwe vestigingen wil openen zonder te weten hoe hij zijn huidige pizzeria draaiende moet houden.

De kunst is om deze drie petten in balans te houden. Je moet weten wanneer je welke pet opzet, en hoe je de verschillende rollen kunt integreren. Makkelijker gezegd dan gedaan, natuurlijk.

De oplossing: Het Franchise Prototype

Gerber's oplossing klinkt misschien contra-intuïtief: behandel je bedrijf alsof je het wilt franchisen, zelfs als je dat nooit van plan bent. Wat betekent dat? Het betekent dat je systemen moet creëren die onafhankelijk van jou werken.

Denk aan McDonald's. De hamburgers zijn overal ter wereld hetzelfde, toch? Dat komt omdat ze een gedetailleerd systeem hebben voor elke stap van het proces, van het bakken van de burgers tot het schoonmaken van de tafels. Iedereen kan het, zelfs een tiener met weinig ervaring. Dat is de kracht van een franchise prototype.

Hoe pas je dit toe op jouw pizzabakkerij? Je creëert duidelijke procedures voor alles: hoe het deeg wordt gemaakt, hoe de pizza's worden belegd, hoe de kassa wordt bediend, hoe klachten worden behandeld. Je documenteert alles, zodat elke medewerker precies weet wat hij moet doen. Zo ben je niet meer de enige die de perfecte pizza kan bakken. Iedereen kan het, volgens jouw systeem.

Het doel is niet om jezelf onmisbaar te maken, maar om jezelf overbodig te maken. Klinkt gek, hè? Maar het idee is dat je je bedrijf zo inricht dat het zelfstandig kan draaien, ook als jij er niet bent. Dit geeft je de vrijheid om te focussen op de ondernemersrol: het bedenken van nieuwe ideeën, het uitbreiden van je bedrijf, of gewoon… vakantie!

Belangrijke punten om te onthouden bij het creëren van je Franchise Prototype:

• Consistentie: Zorg ervoor dat elk aspect van je bedrijf consistent is, ongeacht wie het uitvoert.
• Documentatie: Schrijf alles op. Maak handleidingen, trainingen, en checklists.
• Training: Zorg ervoor dat je medewerkers grondig zijn opgeleid in het systeem.
• Automatisering: Automatiseer zoveel mogelijk taken. Gebruik software om je te helpen.
• Meten en verbeteren: Houd bij hoe goed je systemen werken en zoek naar manieren om ze te verbeteren.

Conclusie: Stop met werken IN je bedrijf, start met werken AAN je bedrijf.

Dus, wat is de moraal van dit verhaal? "The E-Myth Revisited" is eigenlijk een pleidooi om bewuster te worden van de verschillende rollen die je als ondernemer vervult. Het is een herinnering dat je niet alleen een technicus bent, maar ook een manager en een ondernemer. En het is een praktisch stappenplan om je bedrijf zo te organiseren dat het voor jou werkt, in plaats van dat jij voor je bedrijf werkt.

Het is niet makkelijk, ik geef het toe. Het vergt discipline, planning, en de moed om taken uit handen te geven. Maar als je het goed aanpakt, kan het je de vrijheid en voldoening geven waar je van droomde toen je aan dit avontuur begon. Dus, leg die pizzaschep even neer, zet je ondernemerspet op, en begin met werken aan je bedrijf. Wie weet, misschien franchise je je pizzazaak over een paar jaar wel! (Ik wil dan korting, hè?).

Succes!