Laatste Zondag Kerkelijk Jaar 2024

Zo, daar zitten we dan. Bijna aan het einde van het kerkelijk jaar. Klinkt heftig, hè? Alsof de boekhouding opgemaakt moet worden en de jaarrekening ingediend. Maar geloof me, het is minder eng dan je belastingaangifte. Eigenlijk is het meer alsof je je favoriete serie bijna hebt uitgekeken en je alvast een beetje weemoedig wordt. Nog één aflevering, en dan… wat nu?

We hebben het hier over de Laatste Zondag van het Kerkelijk Jaar 2024. Een dag die soms ook wel Eeuwigheidszondag wordt genoemd. En ja, dat klinkt inderdaad alsof je een marathon gaat lopen die nooit eindigt. Maar maak je geen zorgen, er worden gewoon preken gehouden van een normale lengte (hoop ik tenminste!).

Waarom doen we dit eigenlijk?

Nou, het idee is simpel. We kijken terug op het afgelopen jaar, denken aan de mensen die we zijn verloren en staan stil bij de eindigheid van het leven. Klinkt zwaar? Misschien een beetje. Maar het is ook een moment van bezinning en hoop. Een soort spirituele APK-keuring, als je het zo wilt bekijken. Je vraagt je af: ben ik nog op de goede weg? Heb ik mijn grootlichten wel aangehad? Moet ik misschien een beetje olie bijvullen (lees: mijn geloof wat oppoetsen)?

Het is een beetje alsof je je kledingkast opruimt. Je komt dingen tegen waarvan je was vergeten dat je ze had (zoals die ene preek die je écht raakte). Je gooit dingen weg die versleten zijn (slechte gewoontes, misschien?). En je maakt ruimte voor nieuwe dingen (goede voornemens, wie weet?).

Die overledenen, dat is natuurlijk het belangrijkste. Het is niet altijd makkelijk, hè? Misschien zit je daar in de kerk, luisterend naar de namen die worden voorgelezen, en voel je een brok in je keel. Of misschien denk je juist met een glimlach terug aan een mooie herinnering. Het mag allemaal. Het is oké om verdrietig te zijn, het is oké om te lachen. Het is oké om je af te vragen waarom iemand zo jong is gestorven, of waarom juist iemand anders zo lang heeft geleefd. Het leven is soms net een aflevering van een soapserie; je snapt er geen snars van.

De namen noemen…

In veel kerken worden op deze zondag de namen voorgelezen van de gemeenteleden die het afgelopen jaar zijn overleden. Een indrukwekkend moment. Je hoort die namen, namen van mensen die je kende, of misschien ook niet. Namen van mensen die een leven hebben geleid, met al hun ups en downs. Het is een eerbetoon, een laatste groet. Het is een manier om te zeggen: jullie worden niet vergeten.

Ik herinner me een keer dat de dominee per ongeluk de naam van zijn eigen moeder vergat voor te lezen. Oeps! Gelukkig kon hij er zelf om lachen. Het laat maar weer eens zien: we zijn allemaal mensen, en fouten maken hoort erbij. Zelfs in de kerk.

En dan is er dat koor dat een extra mooi nummer zingt. Of de dominee die een preek houdt die je precies op het juiste moment raakt. Of dat ene kopje koffie na de dienst waarbij je een fijn gesprek hebt met iemand die je al heel lang niet meer hebt gezien. Dat zijn de kleine dingen die deze dag bijzonder maken.

Wat betekent dit voor jou?

Uiteindelijk draait de Laatste Zondag van het Kerkelijk Jaar om reflectie. Om stilstaan bij wat belangrijk is in het leven. Om nadenken over de dood, maar vooral ook over het leven. Het is een reminder dat het leven eindig is, en dat we er dus het beste van moeten maken. Klinkt cliché? Misschien. Maar clichés zijn clichés omdat ze waar zijn.

Het is een kans om de balans op te maken. Heb je je doelen bereikt? Heb je je dromen waargemaakt? Heb je genoeg tijd besteed aan de mensen die je liefhebt? Heb je genoeg gelachen? Heb je genoeg gehuild? Heb je genoeg geleefd?

Het is ook een kans om vooruit te kijken. Wat wil je anders doen in het komende jaar? Waar wil je meer tijd aan besteden? Wie wil je meer aandacht geven? Welke dromen wil je waarmaken?

Zie het niet als een dag van rouw en verdriet. Zie het als een dag van hoop en inspiratie. Een dag om te vieren dat we leven, en om te herinneren dat het leven kostbaar is. Een dag om dankbaar te zijn voor alles wat we hebben, en om te koesteren wat belangrijk is.

Dus, als je straks in de kerk zit, of misschien juist niet, neem dan even de tijd om stil te staan. Denk aan de mensen die je liefhebt, denk aan de mensen die je mist, en denk vooral aan jezelf. En onthoud: het leven is net een rollercoaster. Soms gaat het omhoog, soms gaat het omlaag, maar het belangrijkste is dat je geniet van de rit.

En dan… Advent!

En wat gebeurt er na de Laatste Zondag van het Kerkelijk Jaar? Juist! Dan begint de Advent. Een periode van voorbereiding op Kerstmis. Een periode van verwachting, hoop en licht. Een beetje alsof je na een lange, donkere tunnel eindelijk het licht aan het einde ziet. De slingers mogen weer uit de kast, de kerstboom kan worden opgetuigd, en de kerstliedjes kunnen weer worden meegezongen (al hoewel sommigen dat het hele jaar door doen, toch?).

Dus, laten we de Laatste Zondag van het Kerkelijk Jaar niet zien als een einde, maar als een nieuw begin. Een kans om te reflecteren, te herinneren, en vooruit te kijken. Een kans om dankbaar te zijn voor het leven, en om te hopen op een betere toekomst. En laten we vooral niet vergeten om te lachen, want lachen is gezond, en het leven is veel te kort om serieus te zijn.

Het is eigenlijk net als met die serie die je hebt uitgekeken. Eerst voel je je een beetje leeg, maar dan denk je: hé, nu kan ik aan een nieuwe beginnen! En wie weet, wordt die nieuwe serie nog wel leuker dan de vorige. Zo is het ook met het leven. Er komen altijd weer nieuwe kansen, nieuwe avonturen, nieuwe liefdes, en nieuwe uitdagingen. Dus, hou je vast, en geniet van de rit! En vergeet niet: de popcorn staat klaar!

En als je je nou afvraagt wat de dominee precies gaat zeggen, of welke liederen er gezongen worden, dat is eigenlijk niet zo belangrijk. Het belangrijkste is dat je er bent, dat je stilstaat, en dat je je hart openstelt. Want uiteindelijk draait het allemaal om verbinding. Verbinding met jezelf, verbinding met de mensen om je heen, en verbinding met iets groters dan jezelf. En dat is iets wat we allemaal nodig hebben, toch?