Kunstwerken Van Bart Van Der Leck

Hé jij! Zin in een bakkie en een praatje over...kunst? Ja, kunst! Specifiek, de kunstwerken van Bart van der Leck. Nooit van gehoord? Geeft niks! Daar gaan we wat aan doen. Vertrouw me, het is leuker dan het klinkt. Echt waar!

Van der Leck… een beetje een vreemde eend in de bijt, moet ik zeggen. Hij zat een beetje tussen De Stijl (denk aan Mondriaan, maar dan…anders) en het expressionisme. Een soort muzikale stoelendans met stijlen, zeg maar. En de stoel waarop hij uiteindelijk zat, die was…tja, dat ga ik je vertellen!

De vroegere jaren: Van glas tot figuren

Oké, laten we beginnen bij het begin. Bart, geboren in 1876 (ja, al even geleden!), begon als glasschilder. Glas! Serieus, hoe cool is dat? Je maakt dus kunst van gekleurd glas. Denk aan die prachtige ramen in oude kerken. Dat dus. Alleen dan waarschijnlijk…anders. Hij was geen enorme fan van het super-traditionele, geloof ik. Maar goed, het begin is er.

Hij leerde de basis, snapte de kleuren, en kreeg gevoel voor compositie. Belangrijk spul, dat wel! Dit zie je later zeker terug in zijn werk. Denk eraan: alles wat je doet, neem je mee. Zelfs al is het een glas-in-lood raam! Wie had dat gedacht?

De invloed van De Stijl… of niet?

En dan komt De Stijl om de hoek kijken. Je weet wel, die groep met Mondriaan enzo, die zo dol waren op rechte lijnen, primaire kleuren, en… abstractie. Van der Leck heeft een tijdje met ze opgetrokken. Je ziet die invloed ook wel in zijn werk, maar hij bleef toch een beetje…eigenwijs. Hij gooide er zijn eigen sausje overheen. Letterlijk en figuurlijk, vermoed ik.

Waar Mondriaan steeds verder ging in de abstractie (meer streepjes, minder herkenbaarheid), bleef Van der Leck toch vaak nog figuren en objecten afbeelden. Alleen dan wel vereenvoudigd, in vlakken en felle kleuren. Hij deconstrueerde de wereld, zeg maar. Een soort van Picasso, maar dan minder...kubistisch. Snappie?

De kenmerken van zijn werk: Vlakken, Kleuren, en… Ritme?

Dus, wat maakt zijn werk nou zo…Van der Lecks? Een paar dingen springen eruit:

• Vlakken: Alles is opgebouwd uit vlakken. Geen subtiele schaduwen, geen ingewikkelde details. Gewoon… vlak. Alsof hij knutselde met gekleurd papier. Maar dan wel op een hele doordachte manier, natuurlijk.
• Kleuren: Felle kleuren! Rood, blauw, geel… de primaire kleuren. En soms wat groen en oranje erbij, om het spannend te houden. Geen pasteltinten ofzo. Nee, lekker knallen!
• Vereenvoudiging: Hij stript alles tot de essentie. Een boom is geen gedetailleerde boom meer, maar een paar vlakken die suggereren dat het een boom is. Een mens is ook geen mens meer, maar een paar rechthoeken en vierkanten. Beetje abstract, maar toch herkenbaar. Snap je?
• Ritme: Dit is misschien wat moeilijker te zien, maar er zit vaak een soort ritme in zijn werk. Door de herhaling van vormen en kleuren, ontstaat er een dynamisch effect. Alsof er muziek in zit! Een soort visuele jazz, misschien?

En dat ritme, daar zat hem waarschijnlijk de crux. Dat was wat hem bezig hield. Hij wilde niet alleen maar dingen afbeelden, hij wilde een soort beweging creëren. Een gevoel. Een vibratie! Wow, dat klinkt ineens heel spiritueel. Maar je snapt wat ik bedoel, toch?

En het leuke is, die vlakken en die kleuren, die kun je overal in terugzien! In zijn schilderijen, maar ook in zijn ontwerpen voor affiches, tapijten en zelfs gebouwen! Hij was dus niet alleen maar een schilder, maar een echte vormgever. Een allround kunstenaar. Best indrukwekkend, eigenlijk.

Bekende Werken: Een paar voorbeelden om je geheugen op te frissen (of te vullen!)

Oké, genoeg theorie. Laten we eens kijken naar een paar bekende werken van hem. Misschien zegt het je dan wat meer. Ready?

• Mijnwerkers: Een schilderij uit 1916 waarin je…mijnwerkers ziet! Wie had dat gedacht? Maar dan wel op zijn manier. Met vlakken en kleuren, en met een duidelijk gevoel voor ritme. Je ziet de beweging, de inspanning. Heel gaaf!
• Compositie nummer 4: Een abstracter werk uit 1917. Hier zie je de invloed van De Stijl duidelijker terug. Rechte lijnen, primaire kleuren… maar toch met een eigen draai. Het is niet zo streng en rigide als bij Mondriaan. Er zit meer speelsheid in.
• De haven: Een schilderij van een haven, natuurlijk! Met boten, kranen, en mensen. Allemaal in vlakken en kleuren. Het is net een puzzel die je in elkaar moet zetten. Maar als je het eenmaal ziet, dan is het heel herkenbaar.

En zo zijn er nog veel meer! Zoek ze maar eens op op internet. Google is je vriend! Kijk goed naar de vlakken, de kleuren, en het ritme. En probeer te voelen wat Van der Leck probeerde over te brengen. Misschien lukt het je, misschien niet. Maar het is in ieder geval een leuke oefening!

Waarom is hij nou zo bijzonder? Mijn bescheiden mening

Dus, waarom moet je je nou bezig houden met Bart van der Leck? Goeie vraag! Ik denk dat het vooral komt doordat hij zo eigenzinnig was. Hij liet zich niet in een hokje stoppen. Hij pikte invloeden van verschillende stijlen op, maar maakte er altijd iets unieks van. Iets wat echt…Van der Lecks is.

Hij was een beetje een rebel, denk ik. Hij wilde niet alleen maar de werkelijkheid nabootsen, hij wilde de werkelijkheid interpreteren. Hij wilde een eigen wereld creëren, met zijn eigen regels en zijn eigen kleuren. En dat is hem behoorlijk goed gelukt, vind ik.

En bovendien, zijn werk is gewoon mooi! Ja, ik durf het te zeggen. Het is vrolijk, dynamisch, en het spreekt tot de verbeelding. Het is kunst die je niet snel vergeet. En dat is toch wat kunst moet doen, toch? Je raken, je inspireren, je aan het denken zetten… of gewoon een beetje blij maken. En dat doet het werk van Bart van der Leck zeker.

Dus, de volgende keer dat je in een museum bent en je ziet een schilderij met vlakken en felle kleuren… denk dan eens aan Bart van der Leck. Misschien is het wel een van zijn werken! En zo niet, dan kun je in ieder geval zeggen dat je er iets van af weet. En dat is toch al heel wat, nietwaar?

Nou, ik ga mijn koffie maar eens opdrinken. Ik hoop dat je het een leuk praatje vond. En wie weet, misschien heb ik je wel geïnspireerd om je eens te verdiepen in de kunst van Bart van der Leck. Het is zeker de moeite waard! Tot de volgende keer!