Krekel: Skulpturen [een Keuze Uit 1976-1980]. Annet Schaap Recensies

Oké, luister goed, want dit verhaal is te gek. Stel je voor: het is ergens in de jaren '70, de hoogtijdagen van de oranje huisinrichting en de mullet (zowel vis als kapsel, wat ironisch is als je over sculpturen praat, toch?). Annet Schaap, die later furore zou maken met kinderboeken, was toen kunstcriticus. En zij moest dus iets vinden van de sculpturen van Krekel. Krekel! Wat een naam! Klinkt alsof de man zich specialiseerde in piepkleine bronzen insecten. Maar nee… helemaal niet.

Krekel: Meer dan een Piepklein Insect (Gelukkig!)

Dus, Krekel: Skulpturen [een Keuze Uit 1976-1980]. Een hele mond vol, alsof hij probeerde de maximumscore te halen bij een scrabble-spel. Ik stel me zo voor dat Annet Schaap voor een gigantisch, abstract ding stond, krabbend achter haar oren en denkend: “Wat ís dit in vredesnaam? En vooral: hoe ga ik hier iets zinnigs over schrijven zonder mezelf voor gek te zetten?” Want laten we eerlijk zijn, abstracte kunst kan soms net zo cryptisch zijn als de handleiding van een Ikea-kast in het Swahili.

Wat maakte Krekels sculpturen zo… Krekel?

We hebben het hier over de periode 1976-1980. Denk eraan: disco was hot, de Koude Oorlog was ijskoud en kunstenaars waren dol op experimenteren. Waarschijnlijk hadden ze allemaal iets te veel espresso gedronken. Wat kunnen we verwachten?

• Materialen: Stel je voor dat Krekel een willekeurige schroothoop had leeggeplunderd: metaal, hout, plastic, alles wat hij kon vinden en aan elkaar kon lassen, schroeven of vastlijmen. Alsof hij zei: "Afval is het nieuwe goud!" (Dat idee is later trouwens heel populair geworden!)
• Vorm: Abstract. Heel abstract. Denk aan vormen die je niet kunt omschrijven, die je doen denken aan iets… of juist helemaal niet. Misschien een ontplofte robot? Een mislukte poging tot een ruimteschip? Wie zal het zeggen? En dat is precies de bedoeling, toch?
• Grootte: Waarschijnlijk best groot. Anders had hij wel "Krekel: Miniatuur Sculptuurtjes" genoemd. Ik gok dat je er niet zomaar even over struikelt, en dat je je er makkelijk achter kunt verstoppen (handig als je een potje verstoppertje speelt in een museum!).

En dan Annet Schaap… Ze probeerde dus te achterhalen wat Krekel nou eigenlijk wilde zeggen met die metalen monsters. Was het een commentaar op de consumptiemaatschappij? Een uiting van existentiële angst? Of gewoon een grap die wij niet snappen? Misschien had hij gewoon een hekel aan lege bierblikjes en besloot hij er kunst van te maken. Dat zou ik nog wel snappen.

Annet Schaap: De Recensies (de Crux van het Verhaal!)

Oké, hier wordt het echt leuk. Want wat schreef Annet Schaap nou eigenlijk over Krekels creaties? Dat is de vraag die ons allemaal wakker houdt (nou ja, misschien alleen mij, maar toch!). Ik heb de recensies niet letterlijk gelezen, maar ik stel me zo voor…

Mogelijke (fictieve, maar heel waarschijnlijke) citaten uit haar recensies:

• “De sculpturen van Krekel roepen vragen op. Veel vragen. Vooral de vraag: 'Wat is dit precies?' Maar misschien is dat wel de essentie van kunst: ons laten nadenken… of in verwarring achterlaten. In elk geval, ik heb erover nagedacht!” (Politiek correct en een beetje ontwijkend, een klassieker!)
• “Krekel speelt met vorm en textuur op een manier die zowel intrigerend als… nou ja, vreemd is. De ruwe materialen contrasteren met de verfijnde (althans, dat neem ik aan) artistieke intentie. Het is een beetje alsof je een punkband naar een klassiek concert stuurt. Interessant, maar misschien niet voor iedereen.” (Een beetje meer pit, maar nog steeds voorzichtig!)
• “Ik moet eerlijk bekennen: ik snap het niet helemaal. Maar dat betekent niet dat het geen goede kunst is. Misschien ben ik gewoon niet intelligent genoeg. Of misschien heeft Krekel ons allemaal in de maling genomen. In beide gevallen: chapeau!” (Eerlijk, zelfrelativerend en met een vleugje sarcasme! Mijn favoriet!)

Het is natuurlijk makkelijk om er nu grappen over te maken, maar laten we Annet Schaap niet onderschatten. Ze moest eerlijk zijn, intelligent en leesbaar schrijven over iets wat waarschijnlijk behoorlijk… uitdagend was. En ze deed dat waarschijnlijk met verve. En bovendien, wie zegt dat Krekel niet expres verwarrende kunst maakte om critici zoals Annet Schaap uit te dagen? Misschien was het een soort artistiek schaakspel. En Annet Schaap speelde mee.

De Erfenis van Krekel (en Annet Schaap als Kunstcriticus)

Wat er met Krekels sculpturen is gebeurd? Wie weet! Misschien staan ze nu in de tuin van een of andere excentrieke miljonair, of zijn ze gesmolten tot iets heel anders. Misschien zijn ze verloren gegaan in de tijd, net als de videobanden van de bruiloft van je tante. Wat wel zeker is: de recensies van Annet Schaap, hoe dan ook, hebben een momentopname vastgelegd van een bepaalde tijd in de kunstwereld. Een tijd van experiment, verwarring en (waarschijnlijk) heel veel wijn bij de vernissages.

En Annet Schaap? Die ging verder met het schrijven van prachtige kinderboeken, waar ze haar talent voor storytelling en observatie (die ze ongetwijfeld oefende met het beschrijven van abstracte sculpturen) perfect kon inzetten. En wie weet, misschien zitten er in haar boeken wel subtiele verwijzingen naar Krekels kunst verstopt. Misschien is de hoofdpersoon van een van haar boeken wel een klein, metalen wezentje, gemaakt van afval en vol existentiële vragen. Het zou me niks verbazen!

Dus, de moraal van het verhaal?

• Kunst kan verwarrend zijn, maar dat is oké.
• Kunstcritici hebben een zware taak.
• Annet Schaap was een multitalent.
• En Krekel… nou ja, Krekel was Krekel.

En dat is alles wat ik erover te zeggen heb. Ik ga nu een biertje bestellen. Proost!

P.S. Als iemand de recensies van Annet Schaap over Krekels sculpturen ergens online kan vinden, laat het me weten! Ik ben bloedserieus, want ik wil dit écht lezen. Voor de wetenschap… en voor mijn eigen vermaak.