Hoe Vaak Kraaide De Haan Bij Petrus

We kennen het allemaal wel, dat moment waarop een Bijbelverhaal net niet helemaal helder is. Je leest het, je denkt het te begrijpen, maar dan komen de details... en die blijken lastiger dan gedacht. Eén van die details, vaak voorwerp van vragen van zowel kinderen als volwassenen, is: Hoe vaak kraaide de haan precies bij Petrus’ verloochening van Jezus? Het lijkt een simpele vraag, maar het antwoord is verrassend genuanceerd en vereist een zorgvuldige blik op de verschillende evangelies.

Dit artikel duikt in dit fascinerende aspect van het Nieuwe Testament. We kijken naar wat de verschillende evangelisten schrijven, vergelijken de teksten en proberen zo tot een goed begrip te komen. En we doen dit op een manier die toegankelijk is, zodat zowel ouders die hun kinderen willen helpen met hun geloofsvragen als docenten die de Bijbel in de klas behandelen, er iets aan hebben.

De Verschillende Evangelieverslagen

Om de vraag te beantwoorden, moeten we eerst kijken naar de vier evangelies: Mattheüs, Marcus, Lucas en Johannes. Elk evangelie beschrijft de verloochening van Petrus, maar ze doen dit niet allemaal op dezelfde manier. De verschillen in details zijn subtiel, maar belangrijk voor het begrijpen van de haan.

Marcus: Twee keer kraaien

Het evangelie van Marcus (14:30, 14:68 en 14:72) is het meest expliciet over de haan: "Jezus zei tegen hem: 'Voorwaar, Ik zeg je, dat jij heden, in deze nacht, voordat de haan twee keer gekraaid heeft, Mij driemaal verloochenen zult.'" Marcus beschrijft dat Petrus inderdaad drie keer ontkent dat hij Jezus kent, en dat de haan na de tweede verloochening één keer kraait, en na de derde verloochening nog een keer kraait. Dit is het enige evangelie dat specifiek spreekt over twee keer kraaien.

Mattheüs, Lucas en Johannes: Eén keer kraaien (impliciet)

De evangeliën van Mattheüs (26:34, 26:74-75), Lucas (22:34, 22:60-61) en Johannes (13:38, 18:27) vermelden de haan wel, maar niet expliciet dat hij twee keer kraait. Ze schrijven dat Jezus voorspelt dat Petrus hem driemaal zal verloochenen voordat de haan kraait. Na de derde verloochening kraait de haan, en Petrus herinnert zich de woorden van Jezus. Het is belangrijk om te benadrukken dat ze niet ontkennen dat de haan twee keer kraait; ze vermelden het simpelweg niet expliciet. Ze focussen meer op het moment dat de haan kraait, en op het effect dat dit heeft op Petrus.

Waarom de Verschillen?

De verschillen tussen de evangelies roepen natuurlijk de vraag op: waarom zijn ze er? Er zijn verschillende verklaringen mogelijk:

* Verschillende Doelgroepen: De evangelies zijn geschreven voor verschillende gemeenschappen en hadden elk een eigen focus. Marcus, traditioneel gezien als het oudste evangelie, zou meer details hebben bewaard. Mattheüs en Lucas, die vermoedelijk gebruik maakten van Marcus als bron, kozen mogelijk voor een andere invalshoek of lieten details weg die minder relevant waren voor hun lezers. * Theologische Nadruk: De evangelisten wilden niet alleen feiten rapporteren, maar ook een theologische boodschap overbrengen. De nadruk op de voorspelling van Jezus en de spijt van Petrus kan belangrijker zijn geweest dan de precieze frequentie van het kraaien van de haan. * Mondelinge Overlevering: Voordat de evangelies werden opgeschreven, werden de verhalen over Jezus mondeling doorgegeven. In de loop van de tijd kunnen details veranderd of verloren zijn gegaan. * Interpretatie: Zelfs binnen één evangelie kunnen er verschillende interpretaties zijn. Sommige geleerden suggereren dat de term "voordat de haan kraait" in Mattheüs, Lucas en Johannes een algemene tijdsbepaling is (vroeg in de ochtend) en niet noodzakelijk betekent dat de haan slechts één keer kraaide.

Wat Betekent Dit Concreet?

Hoe kunnen we dit nu uitleggen aan kinderen, of hoe kunnen we dit gebruiken in de klas?

Uitleg aan Kinderen

Je zou het bijvoorbeeld kunnen uitleggen aan kinderen door te zeggen: "Stel je voor, je vertelt een verhaal aan je vrienden. Iedereen vertelt het een beetje anders, maar de belangrijkste dingen blijven hetzelfde. Zo is het ook met de evangeliën. Marcus zegt dat de haan twee keer kraaide, de anderen zeggen het niet precies. Maar het belangrijkste is dat Petrus spijt had nadat de haan kraaide, omdat hij wist dat hij Jezus had teleurgesteld." Gebruik een verhaal, en focus op de emotionele impact van het verhaal op Petrus.

In de Klas

In de klas kun je de verschillende evangelieverslagen naast elkaar leggen en de leerlingen zelf laten ontdekken wat de verschillen zijn. Je kunt ze vragen waarom ze denken dat de evangelisten verschillende details noemen. Dit stimuleert kritisch denken en bevordert het begrip van de complexiteit van de Bijbel.

Een praktische opdracht kan zijn om leerlingen in kleine groepen de verschillende verslagen te laten lezen en een korte toneelstukje te laten maken over de verloochening van Petrus, rekening houdend met de details (of het ontbreken ervan) over het kraaien van de haan in hun toegewezen evangelie.

Conclusie: Het Gaat om Meer Dan Alleen het Kraaien

Uiteindelijk is de vraag hoe vaak de haan kraaide minder belangrijk dan de boodschap die het verhaal wil overbrengen. Het gaat om de menselijke zwakte van Petrus, zijn verloochening van Jezus, zijn spijt en uiteindelijk zijn vergeving. Het verhaal van Petrus is een verhaal van hoop en een herinnering dat zelfs na een grote fout, er altijd een kans is op herstel.

Dus, hoe vaak kraaide de haan? Het antwoord is: het is niet helemaal duidelijk. Marcus zegt twee keer, de andere evangelies zijn minder specifiek. Maar wat wel duidelijk is, is de kracht van dit verhaal en de lessen die we eruit kunnen leren.

Het belangrijkste is dat we de Bijbel blijven lezen, vragen blijven stellen en openstaan voor de verschillende interpretaties. Alleen dan kunnen we de rijkdom en de diepte van de Bijbelse boodschap echt begrijpen.