Hanya Yanagihara Een Klein Leven

Zo, even koffie erbij. We gaan het hebben over… A Little Life van Hanya Yanagihara. Oh my god, waar moet ik beginnen? Seriously, dit boek. Heb je het gelezen? Zo ja, you get it. Zo nee, prepare yourself.

Ik bedoel, je hoort horrorverhalen over boeken die je slopen, maar dit… dit is next level. We hebben het hier niet over een beetje een traantje wegpinken. Nee, we hebben het over huilen tot je ogen pijn doen en je je afvraagt of je nog wel gevoel hebt. Overdreven? Misschien. Maar ook weer niet, hè?

Het verhaal (in het kort, want anders zijn we morgen nog bezig)

Oké, in een notendop: het volgt vier vrienden – Jude, Willem, JB, en Malcolm – in New York, vanaf hun studententijd. Allemaal creatievelingen, allemaal ambitieus, allemaal bezig met hun leven op te bouwen. Klinkt prima, toch? Niet dus.

Het draait voornamelijk om Jude. En Jude… Jude heeft het zwaar. Laten we het daar op houden. Een vreselijk verleden vol trauma’s die je eigenlijk niet zou willen weten. Echt, je zou hem het liefst gewoon een knuffel geven en zeggen dat alles goed komt. Maar ja, zo werkt het niet, hè?

Waarom je het zou moeten lezen (ondanks alles)

Waarom zou je jezelf dit aandoen? Goeie vraag! Er zijn genoeg redenen. Allereerst, Yanagihara kan schrijven. Punt. Haar proza is prachtig, meeslepend, en ongelooflijk gedetailleerd. Ze sleept je echt die wereld in. Je bent in dat kleine appartement in New York, je voelt de pijn van Jude.

Daarnaast is de vriendschap tussen die vier jongens echt heel mooi (ondanks, je weet wel, alles). Ze steunen elkaar, ze houden van elkaar, ze zijn er voor elkaar, zelfs als het moeilijk is. Het is een soort idealistische vriendschap die je zelden ziet. Of misschien zie je het wel, maar dan zonder alle trauma's. Dat zou fijn zijn, toch?

En dan is er nog de manier waarop Yanagihara omgaat met trauma. Het is heftig, ja, maar ook eerlijk en rauw. Ze romantiseert het niet, ze maakt het niet mooier dan het is. Ze laat je zien hoe destructief trauma kan zijn, maar ook hoe mensen kunnen proberen ermee om te gaan (al dan niet succesvol).

Waarom je het misschien niet zou moeten lezen (of toch wel?)

Oké, de andere kant van het verhaal. Dit boek is donker. Heel donker. Serieus, het is niet voor mensen met een zwak hart (of een gevoelige maag). Er zitten scènes in die je echt achtervolgen. Scènes van misbruik, zelfbeschadiging, en gewoon algemeen menselijk leed.

Het is ook lang. Meer dan 800 pagina's. En geloof me, elke pagina is gevuld met emoties. Je moet er echt de tijd en energie voor hebben om er doorheen te komen. Ben je net lekker bezig met een feelgood-roman? Misschien even wachten met Een Klein Leven. Tenzij je een beetje drama in je leven wilt, natuurlijk.

Sommige mensen vinden het ook te melodramatisch. Dat het te veel is, te overdreven. En ik snap dat wel. Er zit een element van ongeloofwaardigheid in. Kan één persoon zoveel ellende meemaken? Misschien niet. Maar het is een roman, hè? En Yanagihara exploreert extreme situaties om bepaalde thema's te onderzoeken. Vind je dat erg? Aan jou de keuze.

De controverses (want die zijn er)

Een Klein Leven is nogal controversieel. Sommige mensen vinden het een meesterwerk, anderen vinden het exploitation porn (sorry voor de lelijke term). Er zijn veel discussies over de representatie van trauma, seksualiteit, en handicaps.

Is Yanagihara aan het fetisjeren? Gebruikt ze trauma als plot device? Maakt ze van Jude een martelaar? Dit zijn allemaal vragen die je jezelf kunt stellen tijdens het lezen. En er is geen goed of fout antwoord. Het hangt echt af van je eigen interpretatie.

Het is ook belangrijk om te onthouden dat Yanagihara geen therapie aanbiedt. Ze is geen psycholoog. Ze is een schrijver. Ze gebruikt deze personages en situaties om bepaalde ideeën te verkennen. Je hoeft het er niet mee eens te zijn, maar het is wel belangrijk om dat in gedachten te houden.

Mijn persoonlijke mening (je wilde er vast om vragen)

Oké, hier komt ie: ik vond het een verschrikkelijk mooi boek. Ja, het was pijnlijk. Ja, ik heb gehuild. Veel. Maar ik vond het ook ontroerend, onvergetelijk, en diepgaand. Het heeft me echt aan het denken gezet over vriendschap, liefde, en de menselijke conditie. (Is dat te zwaar? Sorry, ik ben nog steeds een beetje emotioneel.)

Ik denk dat het een boek is dat je bijblijft. Het is geen boek dat je even snel leest en dan weer vergeet. Het is een boek dat je meeneemt, dat je aanraakt, dat je verandert. Op een goede manier, hoop ik. Of misschien ook wel op een slechte manier. Wie zal het zeggen?

Zou ik het aanraden? Dat is een lastige. Ik zou het aanraden aan mensen die bereid zijn om zich open te stellen voor moeilijke emoties. Aan mensen die op zoek zijn naar een diepgaand verhaal over vriendschap en trauma. Aan mensen die van mooie zinnen houden. Maar ik zou het niet aanraden aan mensen die op zoek zijn naar een luchtige feelgood-roman. Of aan mensen die net een zware periode achter de rug hebben. Of misschien juist wel? Ik weet het niet meer. Het is ingewikkeld, oké?

Dus… wat nu?

Dus, wat is de conclusie? Een Klein Leven is een complex, controversieel, en emotioneel boek. Het is niet voor iedereen. Maar als je de uitdaging aangaat, kan het een onvergetelijke leeservaring zijn. Wees gewoon voorbereid op de emotionele achtbaan. En zorg dat je tissues in de buurt hebt. Veel tissues.

En als je het gelezen hebt, kom dan vooral even kletsen. Ik ben heel benieuwd wat jij ervan vond. We kunnen samen huilen. Of ruzie maken over de interpretatie. Alles is goed.

Oh, en nog één ding: misschien is het een goed idee om na Een Klein Leven even een vrolijk boek te lezen. Iets met unicorns en regenbogen. Gewoon, om je hart weer even op te vrolijken. Je verdient het.