Godin Van Geluk En Ongeluk

Hé, luister eens, ik moet je even wat vertellen. Je kent die gezegde wel, over Godin Fortuna, hè? Die van geluk en ongeluk? Nou, dat is dus niet helemaal het verhaal. Zeg maar de ‘Wikipedia samenvatting’. De echte inside scoop, die is… tja, laten we zeggen wat complexer dan een aflevering van "Goede Tijden, Slechte Tijden".

Het begon allemaal in het oude Rome, lang voordat wij hier in Nederland zaten te klagen over het weer. Stel je voor: toga's, sandalen, en overal standbeelden. En één van die standbeelden was dus voor Fortuna. Maar dan komt het: ze was niet alleen de godin van het geluk. Ze was ook de godin van... je raadt het al... het ongeluk. Klinkt als een soort tweeling, maar dan eentje waarbij de ene helft een gigantische lolly krijgt en de andere een baksteen tegen zijn hoofd. Auw!

Fortuna: Meer dan alleen een 'lucky shot'

Dus, Fortuna, het Romeinse antwoord op een dubbeltje dat zowel plat als rond kan zijn. Waar haalde ze die dualiteit vandaan? Nou, dat is een goeie vraag. Het ding is, de Romeinen vonden dat geluk en ongeluk onlosmakelijk met elkaar verbonden waren. Het leven is nu eenmaal geen constante parade van vrolijkheid. Er gebeuren stomme dingen, mensen stoten hun teen, de koffie is op... weet je, het echte leven. En Fortuna, die regelde dat dus allemaal.

Denk er maar eens over na. Iemand wint de loterij, mega geluk! Maar misschien verliest diegene daarna al zijn vrienden, omdat hij opeens steenrijk is en alleen nog maar over zichzelf praat. Zie je? Fortuna's handtekening! Het is bijna alsof ze een soort kosmische comedian is, die na een geniale grap altijd nog even een flauwe nasmaak achterlaat. "Haha, je hebt gewonnen! En nu... een belastingaanslag!"

Wielen, ballen en hoorns des overvloeds

Fortuna had ook een aantal vaste accessoires. Ze was niet zo'n godin van minimalisme, zeg maar. Denk aan:

• Een rad of een bal: Die dingen symboliseerden de onvoorspelbaarheid van het leven. Het draait maar door, het stopt waar het stopt. En ja, soms sta je bovenaan, soms lig je in de modder. Beetje als een slecht pretparkritje, maar dan met meer existentiële angst.
• Een hoorn des overvloeds (cornucopia): Dit was haar "ik ben gul"-accessoire. Uit die hoorn stroomden dan rijkdom, voorspoed en alle andere leuke dingen waar je als Romein (of als hedendaagse Nederlander) blij van werd. Tenzij je een allergie had voor perziken, dan was het waarschijnlijk je grootste nachtmerrie.
• Een roer: Dit stond voor de controle die Fortuna had over het lot van mensen. Alsof ze de kapitein was van een gigantisch, chaotisch schip, waar iedereen kotsend over de reling hing. Beetje overdreven? Misschien. Maar wel leuker om te onthouden.

Je ziet haar dus vaak afgebeeld met al deze dingen. Het is eigenlijk een soort "Where's Waldo?", maar dan met Romeinse symboliek. Kun je het rad vinden? Check! De hoorn des overvloeds? Dubbelcheck! Is er iemand die zich afvraagt waarom hun leven zo'n puinhoop is? Bingo! Fortuna is in de buurt.

Fortuna in de Lage Landen: Niet te vertrouwen!

Oké, terug naar Nederland. Denk niet dat Fortuna alleen maar in Rome rondhing. Nee hoor, ze heeft zich overal mee bemoeid. Zelfs in onze nuchtere polder! Er zijn zat voorbeelden van Fortunas aanwezigheid in de Nederlandse geschiedenis, al zal je haar niet tegenkomen in de Jumbo. Ze fluistert haar invloed eerder in de oren van politici en zakenmannen (en vrouwen!).

De VOC en de West-Indische Compagnie: Fortuna's speelveld

Denk aan de Gouden Eeuw. De VOC, de WIC... gigantische rijkdom voor sommigen, gigantisch leed voor anderen. Precies wat Fortuna leuk vindt. Succesvolle handelsreizen, schepen die met goud terugkwamen... en schepen die nooit meer terugkwamen. Winstgevende speculaties, en complete crashes. Je ziet het al, het was een soort extreme versie van de beurs, maar dan met een dodelijkere uitkomst.

Het leven van een VOC-koopman was dus een constante wisselwerking tussen droom en nachtmerrie. Je kon de volgende dag steenrijk zijn, of failliet. Je kon een held zijn, of een paria. Beetje alsof je elke dag meedeed aan een riskante loterij, waarbij de hoofdprijs een gigantisch landgoed was en de verliezers... nou ja, laten we zeggen dat ze niet op een tropisch eiland van hun pensioen konden genieten.

Fortuna en de loterij: Een perfecte match

Laten we eerlijk zijn, de loterij is de ultieme ode aan Fortuna. Je koopt een lot, je droomt van rijkdom, en je weet dat de kans dat je wint ongeveer even groot is als dat je ontvoerd wordt door eenhoorns. Maar toch doe je mee! Waarom? Omdat er altijd dat kleine stemmetje is dat zegt: "Misschien... misschien ben ik degene die Fortuna vandaag gunstig gezind is."

En dat is precies waar Fortuna op hoopt. Ze wil dat je gelooft in de mogelijkheid van geluk, ook al is de realiteit vaak anders. Ze wil dat je blijft hopen, dat je blijft dromen... en dat je blijft loten kopen. Beetje sneaky, hè? Maar hé, ze is een godin. Ze mag dat.

Dus, wat kunnen we leren van Fortuna?

Oké, wat is de moraal van dit verhaal? Moeten we allemaal bang zijn voor Fortuna? Moeten we de hele dag thuis blijven, bang dat er een dakpan op ons hoofd valt? Nee, natuurlijk niet! De les is: accepteer dat het leven zowel geluk als ongeluk kent.

• Wees dankbaar voor de goede dingen. Geniet ervan, koester ze. Maar weet dat het niet altijd zo zal blijven. (Sorry, maar het is de waarheid.)
• Wees niet te hard voor jezelf als er iets misgaat. Soms heb je gewoon pech. Het is niet altijd je schuld. (Tenzij je echt een idioot bent geweest, dan misschien wel.)
• Blijf lachen! Zelfs als het leven je een baksteen toewerpt. Humor is de beste manier om Fortuna te slim af te zijn. Ze haat het als je erom kan lachen.

En bovenal: besef dat je invloed hebt op je eigen geluk. Je kan niet voorkomen dat er stomme dingen gebeuren, maar je kan wel bepalen hoe je ermee omgaat. Je kan de kapitein zijn van je eigen schip, zelfs als Fortuna aan het roer staat. (En ja, zelfs als iedereen kotsend over de reling hangt.)

Dus, de volgende keer dat je iets wint, of iets verliest, denk dan aan Fortuna. Lach erom, leer ervan, en ga door. Want uiteindelijk, dat is wat het leven is: een draaiend rad, een rollende bal, en een godin die stiekem de touwtjes in handen heeft. Proost!