Gedicht Bonhoeffer Door Goede Machten

Ken je dat gevoel? Je staat op met het verkeerde been, de koffie pruttelt over, de bus is net weg… En dan denk je: "Waarom ik?". Nou, Dietriech Bonhoeffer kende dat gevoel ook wel, alleen dan keer duizend. Zijn leven was niet bepaald een wandeling door het park, understatement van de eeuw, natuurlijk. Maar zelfs in die duisternis schreef hij iets moois: "Von guten Mächten treu und still umgeben..." – Door goede machten wonderbaar geborgen. Klinkt heftig, toch? Maar geloof me, het is verrassend herkenbaar.

Het leven als een achtbaan (maar dan zonder de pretpark-fluffy-stofdieren)

Bonhoeffer zat midden in de Tweede Wereldoorlog, zat in de gevangenis, zat in het verzet tegen de nazi's… Je zou denken dat hij alleen maar donderwolken zag. Maar nee hoor, hij schreef dus dit gedicht. En dat is het gekke: het straalt een soort vrede en vertrouwen uit, alsof iemand je een warme deken geeft midden in een sneeuwstorm. Dat is toch knap?

Ik moet denken aan de keer dat ik dacht dat ik mijn portemonnee kwijt was (paniek! drama!), en hij bleek in de diepvries te liggen (vraag me niet hoe!). In die paniek was er toch een klein stemmetje dat zei: "Het komt wel goed." Dat is een beetje hetzelfde gevoel als dat Bonhoeffer beschrijft. Alleen ging het bij hem over levensbedreigende situaties en bij mij over mijn ov-chipkaart, maar het principe blijft hetzelfde, toch?

Wat betekent het nou eigenlijk?

Bonhoeffer schreef over het gevoel dat hij omringd was door "goede machten". Het gaat niet om een naïef optimisme van "alles komt goed", maar meer om een diep vertrouwen dat er, zelfs in de moeilijkste tijden, iets is dat je draagt. Het is alsof er een onzichtbare parachute is, die je opvangt als je denkt dat je keihard gaat neerstorten.

Denk aan die keer dat je een belangrijke presentatie moest geven en je stem begon te haperen. Verschrikkelijk! Maar dan zie je een vriendelijke blik in de zaal en je weet: "Ik kan dit." Of dat moment dat je je baan verliest, en je bent bang dat je nooit meer iets nieuws vindt. En dan ineens is er die ene onverwachte kans. Dat zijn die "goede machten" in actie, denk ik dan.

Het is niet per se iets religieus (hoewel Bonhoeffer natuurlijk wel een theoloog was). Het kan ook gewoon de kracht van vriendschap zijn, de steun van je familie, of zelfs de veerkracht die je in jezelf vindt. Het is dat kleine beetje hoop dat blijft branden, zelfs als de vlam bijna uitgaat.

Voor mij persoonlijk zit de kracht van het gedicht erin dat het zegt: je bent niet alleen. Er zijn krachten, dingen, mensen die je steunen, ook al zie je ze niet altijd. Het is een soort anker in de storm. En ja, die storm kan soms best wel heftig zijn. Zoals die keer dat ik dacht dat ik de verkeerde trein had genomen en uiteindelijk op een boerderij in Drenthe belandde. (Lang verhaal.) Maar zelfs toen was er een aardige boer die me hielp de weg terug te vinden. Die boer, dat was mijn "goede macht" van die dag.

De connectie met het dagelijks leven (of: hoe Bonhoeffer je kan helpen met de afwas)

Hoe vertaal je zoiets dieps als "Door goede machten" naar het dagelijks leven? Simpel: door er aan te denken op de momenten dat je het moeilijk hebt. Als je weer eens ruzie hebt met je partner over wie de afwas moet doen, of als je baas je weer eens vraagt om over te werken (terwijl je eigenlijk beloofd had naar de verjaardag van je oma te gaan!).

Denk dan aan Bonhoeffer. Denk aan dat vertrouwen dat er altijd een oplossing is. Misschien is de oplossing niet perfect (misschien moet je toch die afwas doen), maar er is altijd een uitweg. En misschien, heel misschien, is er wel een "goede macht" die je helpt om de afwas te doen zonder ruzie. Misschien komt je partner je wel tegemoet. Wie weet?

Het gaat erom dat je je niet laat verlammen door de moeilijkheden. Dat je blijft geloven dat er, zelfs in de kleinste dingen, een sprankje hoop is. Dat je je openstelt voor de steun die je om je heen hebt, ook al zie je die niet meteen.

Een paar praktische tips (geïnspireerd door Bonhoeffer, jawel!)

• Wees dankbaar: Sta elke dag even stil bij de dingen waar je dankbaar voor bent. Al is het maar voor een kop warme thee of een vriendelijk woord van een collega. Die kleine dingen kunnen een groot verschil maken.
• Zoek steun: Praat met vrienden, familie, of een professional als je het moeilijk hebt. Je hoeft het niet alleen te doen.
• Focus op het positieve: Probeer, hoe moeilijk het ook is, te focussen op de dingen die wel goed gaan. Elk lichtpuntje is er één.
• Doe iets goeds voor een ander: Het klinkt misschien gek, maar door iets voor een ander te doen, voel je je vaak zelf ook beter. Het is een manier om de "goede machten" door te geven.
• Adem diep in, adem diep uit: Klinkt suf, maar het werkt echt. Even een momentje voor jezelf om tot rust te komen kan wonderen doen.

Het gedicht van Bonhoeffer is geen toverspreuk die al je problemen oplost. Het is meer een reminder dat je er niet alleen voor staat. Dat er krachten zijn die je steunen, zelfs als je ze niet ziet. En dat, in de woorden van een andere wijze man, "this too shall pass".

Dus de volgende keer dat je het gevoel hebt dat alles tegenzit, denk dan aan Bonhoeffer, aan die boer in Drenthe, aan die warme deken in de sneeuwstorm. En weet: je bent door goede machten wonderbaar geborgen.

En nu, wie gaat de afwas doen?