Eugene Ionesco The Bald Soprano

Hé joh, weet je, we moeten het echt eens over Ionesco hebben. Eugene Ionesco, ja! Die man was zo... anders. En dan vooral: The Bald Soprano. Heb je dat ooit gelezen of gezien? Zo niet, dan mis je echt iets bizars, maar dan op een goede manier. Geloof me!

Oké, even serieus (voor zover dat kan met Ionesco): The Bald Soprano, oftewel La Cantatrice Chauve in het Frans, is een toneelstuk dat eigenlijk nergens over gaat. Of juist over alles. Snap je het nog? Ik ook niet helemaal, maar dat is nou net het punt!

Het speelt zich af in, hou je vast, een Brits interieur. Ja, Brits! Alsof dat al niet absurd genoeg is. We hebben Mr. en Mrs. Smith. Hele normale mensen, zou je denken. Maar wacht maar... Het gesprek dat ze voeren... O mijn god. Het is alsof iemand een woordenboek in een blender heeft gegooid en de resultaten op toneel heeft gegooid. Serieus.

Ze praten over... alles en niks. Familie, de tijd, wat ze gegeten hebben. De ene nonsens zin na de andere. Heb je ooit met iemand gepraat die echt helemaal niet luistert en gewoon zomaar wat zegt? Stel je dat voor, maar dan de hele tijd. En dan keer duizend.

En dan komen Mr. en Mrs. Martin op bezoek. Nog meer mensen! Nog meer kans op zinnige gesprekken? Absoluut niet! De Martins herkennen elkaar... niet. Ze vertellen elkaar ongelooflijk gedetailleerde verhalen over hun levens, die verdacht veel op elkaar lijken. Zijn ze broer en zus? Man en vrouw? Wie weet! Ionesco laat je gissen, lekker is dat hé?

Er is ook nog een brandweerkapitein. Een brandweerkapitein! Wat doet die in vredesnaam daar? Nou, die komt langs om... je raadt het al... nonsens te praten! Hij vertelt bizarre verhalen over dingen die hij heeft gezien tijdens branden. Alsof dat de normaalste zaak van de wereld is. En het publiek? Die zit erbij en kijkt ernaar, en vraagt zich af wat ze in hemelsnaam aan het kijken zijn. Maar stiekem vinden ze het geweldig, toch?

Maar waar gaat het dan eigenlijk over? Goede vraag! Nou, Ionesco zelf zei dat hij geïnspireerd was door een taalcursus. Hij leerde Engels en de dialogen in dat boek waren zo ontzettend banaal en betekenisloos dat hij dacht: "Dit is het! Dit is de absurditeit van het leven!" Slim gezien van 'm, vind je niet? Het is een kritiek op de clichématige gesprekken die we allemaal voeren. De lege huls van communicatie.

Denk er eens over na. Hoe vaak praat je met iemand en heb je eigenlijk geen idee waar het over gaat? Hoe vaak herhaal je alleen maar wat je al honderd keer hebt gehoord? Ionesco laat je zien hoe belachelijk dat kan zijn. En hoe eng. Want als we niet meer echt met elkaar communiceren, wat blijft er dan over?

Het stuk is dus eigenlijk best wel diep, ondanks de oppervlakte-achtige nonsens. Het gaat over de vervreemding van de moderne mens. De onmogelijkheid om echt contact te maken. De leegte van het bestaan. Zware kost, hè? Maar dan verpakt in een hilarisch, absurd jasje.

De titel, The Bald Soprano, is trouwens ook helemaal nergens op gebaseerd. Er komt namelijk geen kale sopraan voor in het stuk. Het is gewoon een willekeurige zin die ergens tijdens een repetitie werd uitgesproken en Ionesco dacht: "Ja, dat is het! Dat wordt de titel!" Geniaal, toch? Pure dadaïsme!

En de personages? Mr. en Mrs. Smith, Mr. en Mrs. Martin. Het zijn archetypes, toch? Ze vertegenwoordigen de doorsnee burger. De mensen die klakkeloos de norm volgen. Die niet nadenken. Die gewoon doen wat er van hen verwacht wordt. Brrr, griezelig!

Je zou kunnen zeggen dat het stuk een soort satire is. Een satire op de burgerlijke samenleving. Op de conformiteit. Op de leegte van het bestaan. Maar het is meer dan dat. Het is ook een viering van de absurditeit. Een ode aan de nonsens. Een bewijs dat het leven soms gewoonweg nergens op slaat. En dat dat oké is.

The Bald Soprano wordt vaak gezien als een van de belangrijkste stukken van het absurdistisch theater. Samen met stukken van Samuel Beckett (Waiting for Godot, ken je die?) en Arthur Adamov, heeft Ionesco de toneelwereld voorgoed veranderd. Ze lieten zien dat toneel niet per se een verhaal hoeft te vertellen. Dat het ook gewoon een ervaring kan zijn. Een reis naar het onbekende. Een duik in de waanzin.

Dus, mocht je ooit de kans krijgen om The Bald Soprano te zien, grijp hem dan met beide handen aan! Het is een ervaring die je niet snel zult vergeten. En wie weet, misschien ga je er zelfs iets van leren. Of in ieder geval, je zult je afvragen wat je in hemelsnaam hebt gezien. En dat is al winst, toch?

Denk er eens over na: zou het niet geweldig zijn als we allemaal een beetje meer Ionesco in ons leven zouden hebben? Een beetje meer absurditeit. Een beetje meer nonsens. Een beetje meer durf om de regels te breken. Om de clichés te doorbreken. Om gewoon onszelf te zijn, hoe gek dat ook mag zijn.

En over gek gesproken, wat is eigenlijk normaal? Is normaal niet gewoon een afspraak die we met elkaar hebben gemaakt? En wat als we die afspraak gewoon eens zouden negeren? Wat als we gewoon eens lekker gek zouden doen?

Ionesco daagt je uit om na te denken over dit soort vragen. Om de wereld met een andere blik te bekijken. Om de humor te zien in de absurditeit. Om te accepteren dat het leven soms gewoonweg nergens op slaat. En om daar vrede mee te hebben. Of er in ieder geval om te lachen.

Dus, de volgende keer dat je vastzit in een saai gesprek, denk dan aan The Bald Soprano. En zeg gewoon iets volkomen willekeurigs. Kijk wat er gebeurt. Misschien verras je jezelf wel. En wie weet, misschien begin je wel een nieuwe trend. De trend van de absurditeit! Wie weet, wie weet...

En trouwens, weet je wat ik me net bedenk? Misschien is dit hele gesprek wel net zo absurd als The Bald Soprano. We praten over een toneelstuk dat nergens over gaat, en misschien gaat dit gesprek ook wel nergens over. Maar dat is toch juist het mooie ervan? Toch?

Dus ja, Ionesco's The Bald Soprano. Een absolute aanrader. Ga het zien. Ga het lezen. Ga erover nadenken. Of juist niet. Doe wat je wilt. Het is toch allemaal absurd! Maar wel heel erg leuk absurd. Ik beloof het!

Nog een laatste dingetje...

Voordat ik het vergeet, er is nog een ding dat ik je wil vertellen over The Bald Soprano. Het is namelijk zo dat het stuk, hoe vaker het wordt opgevoerd, hoe meer de zinnen door elkaar gaan raken. De acteurs gaan steeds meer nonsens praten. De betekenis verdwijnt steeds verder. Alsof het stuk zichzelf langzaam maar zeker vernietigt. Is dat niet geweldig? Het is alsof Ionesco wil zeggen: "Uiteindelijk is alles zinloos. Zelfs mijn eigen toneelstuk!"

Het is een soort van zelfvervullende profetie. Het stuk begint met nonsens en eindigt in totale chaos. Het is een spiraal van absurditeit die steeds verder afdaalt. En het publiek? Die zit erbij en lacht. Of huilt. Of is gewoon in de war. Het maakt niet uit. Want uiteindelijk maakt toch niets uit, toch?

Dus ja, The Bald Soprano. Een meesterwerk van de absurditeit. Een stuk dat je aan het denken zet. Een stuk dat je aan het lachen maakt. Een stuk dat je in de war brengt. Maar bovenal, een stuk dat je nooit zult vergeten. Tenminste, dat hoop ik. Want anders is dit hele gesprek voor niets geweest. En dat zou pas echt absurd zijn!