El James Fifty Shades Series

Oké, dus ik zit hier met mijn latte, en we moeten het even hebben over Fifty Shades of Grey. Ja, die. Het boek dat meer verkocht dan er serieuze relaties in de wereld zijn. Het boek dat je tante plotseling deed googelen op 'BDSM voor dummies'. Het boek... nou ja, je weet het.

Laten we eerlijk zijn, bijna iedereen kent de Fifty Shades trilogie, geschreven door E.L. James. Of je het nu gelezen hebt, erover hebt gehoord, erover hebt gelachen, of het stiekem verstopt onder je matras... het heeft een impact gehad. Het is net als die ene foute tattoo die je hebt laten zetten tijdens een studentenreis – je probeert het te vergeten, maar het blijft je achtervolgen.

De Geboorte van een Fenomeen (of een Vuurstorm?)

Het begon allemaal als fanfiction. Ja, echt waar! Het was gebaseerd op Twilight. Denk daar even over na. Van bloedzuigende tieners naar... dominante miljardairs. Het is een rare evolutie, toch? Alsof een rups verandert in een vlinder die ineens zweepjes verkoopt.

E.L. James, die eigenlijk Erika Leonard heet (E.L. is een pseudoniem, waarschijnlijk omdat ze wilde vermijden dat haar docenten wisten wat ze aan het schrijven was), besloot dat haar versie van Edward en Bella wel wat... pit kon gebruiken. En pittig werd het! Ze trok de vampiertanden eruit, verving ze door... tja, je weet wel... en gooide het geheel in de blender met een snufje power fantasy. Voila! Fifty Shades of Grey was geboren.

Waar ging het ook alweer over?

In het kort (heel kort, want anders zitten we hier morgen nog): Ana, een verlegen, onhandige studente literatuur (het type dat struikelt over haar eigen voeten terwijl ze een essay over Jane Austen probeert te schrijven), ontmoet Christian Grey. Christian is... eh... alles. Hij is steenrijk, goed uitziend, mysterieus en heeft een enorm appartement met uitzicht op de hele stad. Oh, en hij is dol op contracts, 'safe words' en dingen die je waarschijnlijk niet met je oma wilt bespreken.

Het verhaal volgt Ana's reis terwijl ze zich in de wereld van Christian Grey stort. Een wereld vol luxe, macht en... een rode kamer. Een kamer die zo rood is, dat je er spontaan een tomatensalade van zou kunnen maken. En natuurlijk, de vraag die iedereen bezig hield: zou Ana de 'Submissive' worden die Christian zo graag wilde?

De Impact: Meer dan alleen Rode Kamer grappen

Het is gemakkelijk om Fifty Shades af te doen als pulp. Toegegeven, de schrijfstijl is niet bepaald Hemingway. Maar het boek had een enorme impact. Het bracht discussies over seks, relaties en consent naar de mainstream. Plotseling praatte iedereen over BDSM, 'safe words' en de grenzen van persoonlijke voorkeur. Het was een soort openbare seksuele voorlichting, maar dan met meer leer en minder PowerPoint.

De trilogie werd een wereldwijd fenomeen. De boeken werden in tientallen talen vertaald, er kwamen films, merchandise, en zelfs een officieel 'Fifty Shades' ijsje (ik verzin dit niet!). De films waren, laten we zeggen, een 'interpretatie' van de boeken. Dakota Johnson en Jamie Dornan deden hun best, maar soms leek het alsof ze gevangen zaten in een heel lange, ongemakkelijke reclame voor touw.

Waarom was het zo populair? (De Speculaties)

Er zijn talloze theorieën over waarom Fifty Shades zo aansloeg. Hier zijn een paar populaire (en een paar minder serieuze):

• De Power Fantasy: Veel lezers vonden het aantrekkelijk om te fantaseren over een wereld waarin ze de macht hadden, of op zijn minst, de macht over iemand die enorm veel macht had. Christian Grey is een miljardair, maar hij is ook een man met emotionele littekens die op zoek is naar liefde. Ana biedt hem de mogelijkheid om te genezen, en dat is een krachtige aantrekkingskracht.
• De Verboden Vrucht: Er zit iets onweerstaanbaars in het idee van iets dat taboe is. BDSM is nog steeds een onderwerp dat in veel kringen wordt gefluisterd. Fifty Shades haalde het uit de schaduw en zette het in de spotlights, compleet met glitter en hoge hakken.
• De Simpele Romantiek: Ondanks alle 'rode kamer' shenanigans, is Fifty Shades in de kern een liefdesverhaal. Het gaat over twee mensen die elkaar vinden en van elkaar leren houden, ondanks hun verschillen. Oke, misschien een heel onconventioneel liefdesverhaal, maar toch...
• De 'Mijn Leven is Saai' Factor: Laten we eerlijk zijn, het dagelijks leven kan best wel saai zijn. Een boek dat je meeneemt naar een wereld vol glamour, mysterie en... eh... creatieve manieren om touw te gebruiken, kan een welkome afleiding zijn.

En de minder serieuze theorie?

• De Nieuwsgierigheid van de Tante: Tantes overal ter wereld kochten het boek om erachter te komen waar al die ophef over ging. En toen ze het eenmaal hadden gelezen, vertelden ze het door aan hun vriendinnen, en zo verder, en zo verder...
• Het 'Guilty Pleasure' Effect: Het is het soort boek waar je stiekem van geniet, maar niet openlijk over zult praten. Je leest het alsof je een zak chips leeg eet in het donker.

De Legacy: Wat hebben we eraan overgehouden?

Of je nu van Fifty Shades of Grey hield of het haatte, het valt niet te ontkennen dat het de populaire cultuur heeft beïnvloed. Het heeft deuren geopend voor andere erotische romans, het heeft discussies over seksuele vrijheid aangewakkerd en het heeft ons allemaal geleerd hoe belangrijk 'safe words' zijn (serieus, zoek het op!).

En laten we eerlijk zijn, het heeft ons ook een heleboel grappige memes opgeleverd. Dat is ook wat waard, toch? Christian Grey's helikopter ("Charlie Tango", die naam alleen al!) is een constante bron van humor, en de talloze parodieën zijn hilarisch.

Dus, de volgende keer dat je een fles wijn opentrekt met vriendinnen, en iemand begint te praten over Fifty Shades, weet je dat je niet alleen bent. We zitten allemaal in hetzelfde schuitje. We hebben het allemaal gezien, gehoord of stiekem gelezen. En we kunnen er allemaal om lachen (of huilen). Het is een stukje popcultuur geschiedenis, een fenomeen dat we niet snel zullen vergeten. En misschien, heel misschien, heeft het ons iets geleerd over onszelf, onze verlangens en de bizarre kracht van een goed (of slecht) geschreven verhaal.

Nu ga ik even mijn latte opdrinken en nadenken over de existentiële vraag: Zou Christian Grey eigenlijk wel een goede boyfriend zijn? Ik denk van niet. Maar het is wel een goed gespreksonderwerp, toch?