Ds J Schipper Overleden

Ach, Ds. J. Schipper… Je hoort het en je denkt: ‘Hè? Wie?’ Alsof je een pak melk uit de koelkast pakt en er staat een ander merk dan je gewend bent. Je kijkt even, je denkt na, en dan: "Oh ja, die was er ook nog!" Het is niet dat je hem vergeten was, meer dat hij een beetje op de achtergrond verdween. En nu is hij er niet meer. Overleden. Tsja… het is wat.

Ik herinner me hem vaag van vroeger, zo’n man die je zag bij feestelijke gelegenheden in de kerk. Niet iemand die je tegenkwam bij de snackbar, zeg maar. Meer het type dat je een beetje ontzag inboezemde, met z’n statige voorkomen en de onvermijdelijke zwarte jas. Het was een tijd waarin dominees nog echt dominees waren, en niet de hippe, gitaarspelende types van tegenwoordig. Het was preken op zondag, catechisatie doordeweeks, en verder… mysterieus.

Maar laten we eerlijk zijn, hoeveel weten we nou echt van dominees? Ze zijn een beetje als die stille buurman van twee huizen verderop. Je knikt vriendelijk als je hem ziet, je weet dat hij er is, maar wat hij precies de hele dag doet… geen idee. Behalve dan preken schrijven, neem ik aan. En mensen bezoeken. En vergaderen over dingen waar de gewone sterveling geen snars van begrijpt. Kerkenraadsdingen, weet je wel. Het soort dingen waar je liever een wortelkanaalbehandeling voor inplant dan een avond over mee te praten.

Een leven in dienst van… Iets Groots

Ds. Schipper was in ieder geval iemand die zijn leven in dienst stelde van iets groters dan zichzelf. En dat is toch wat, in een tijd waarin het vooral draait om selfies, likes en de perfecte avocado toast. Het is gemakkelijk om cynisch te zijn, te zeggen dat de kerk achterhaald is, dat religie onzin is, dat dominees saaie pietjes zijn. Maar onder die oppervlakte zit vaak een enorme toewijding, een oprecht verlangen om iets goeds te doen in de wereld. Ook al is het dan misschien op een manier die wij niet altijd begrijpen.

Ik denk aan al die zondagochtenden dat hij op de preekstoel stond, de zaal in keek en de woorden sprak die hij zo zorgvuldig had gekozen. Over liefde, hoop, vergeving, en al die andere grote thema’s. En hoeveel mensen hebben daar naar geluisterd? Hoeveel mensen hebben daar troost uit geput? Hoeveel mensen hebben zich daardoor geïnspireerd gevoeld om een beter mens te zijn? Dat zijn vragen die we nooit helemaal zullen kunnen beantwoorden. Maar ik gok dat het er heel wat zijn.

De Laatste Eer

Nu krijgt Ds. Schipper zijn laatste eer. De kerk zal vol zitten, de psalmen zullen klinken, en de woorden zullen worden gesproken die zijn leven samenvatten. En dan… dan is hij weg. Dan is er weer een plek leeg. Een plek die niet zomaar gevuld kan worden. Want elke dominee, elke predikant, elk mens is uniek. Een eigen verhaal, een eigen stem, een eigen manier van kijken naar de wereld.

Het is net als met die oude foto’s in een schoenendoos. Je pakt ze er eens in de zoveel tijd bij, je bekijkt ze, je herinnert je dingen die je al lang vergeten was. En dan stop je ze weer terug. Ze zijn er nog wel, maar ze zijn niet meer zo prominent aanwezig in je dagelijks leven. Zo is het ook met mensen die overlijden. Ze verdwijnen niet helemaal, ze blijven voortleven in onze herinneringen, in de verhalen die we over ze vertellen, in de impact die ze op ons leven hebben gehad.

Dus, als je de komende dagen een moment hebt, denk dan even aan Ds. J. Schipper. Denk aan die zondagochtenden in de kerk, denk aan die statige figuur in de zwarte jas, denk aan die woorden die hij sprak. En misschien, heel misschien, kun je er een glimlach om toveren. Een glimlach van herkenning, een glimlach van respect, een glimlach van dankbaarheid. Want ook al kenden we hem niet persoonlijk, ook al waren we het niet altijd eens met wat hij zei, hij was onderdeel van onze gemeenschap, onderdeel van ons leven. En nu is hij er niet meer. En dat is best wel… gek.

Het is net als wanneer je je favoriete kopje breekt. Je weet dat je nog genoeg andere kopjes hebt, maar toch mis je die ene. Omdat het vertrouwd was, omdat het een verhaal had, omdat het bij jou hoorde. Zo is het ook met mensen. We missen ze, niet alleen omdat ze weg zijn, maar ook omdat ze een deel van ons verhaal meenemen. Een deel van onze identiteit. Een deel van wie we zijn.

En weet je, misschien is dat wel de les die we hieruit kunnen leren. Dat we wat vaker stil moeten staan bij de mensen om ons heen. Dat we wat meer aandacht moeten hebben voor de verhalen die ze te vertellen hebben. Dat we wat meer respect moeten hebben voor de verschillende manieren waarop mensen hun leven invullen. Want uiteindelijk zijn we allemaal op zoek naar hetzelfde: betekenis, verbinding, liefde.

Ds. Schipper heeft zijn leven gewijd aan het zoeken naar die dingen in het geloof. Of dat nou jouw ding is of niet, je kunt er toch respect voor hebben. En nu is zijn zoektocht voorbij. Hij is thuis. En wij… wij blijven hier achter, met al onze vragen, al onze twijfels, al onze hoop en al onze liefde. En met de herinnering aan een dominee, die, ondanks alles, toch een steentje heeft bijgedragen aan het bouwen van een betere wereld. Zelfs al was het maar door elke zondag weer op die preekstoel te staan en zijn verhaal te vertellen.

Dus laten we hem herinneren. Laten we zijn nagedachtenis in ere houden. En laten we proberen om, net als hij, iets goeds te doen in de wereld. Al is het maar een klein beetje. Al is het maar door een vriendelijk woord te spreken, een helpende hand te bieden, of gewoon door even te luisteren naar iemand die het nodig heeft. Want dat is uiteindelijk waar het om draait. Om menselijkheid. Om compassie. Om liefde.

En als je dan toch nog even denkt: "Ds. Schipper? Oh ja...", weet dan dat je niet alleen bent. We hebben allemaal wel eens zo'n moment. Maar nu weet je het weer. En dat is het belangrijkste. Rust zacht, Ds. Schipper.