Ds C R Van Der Toorn

Oké, even eerlijk. Heb je ooit van Ds. C.R. van der Toorn gehoord? Waarschijnlijk niet. En dat is prima! Het is niet alsof het een verplicht vak op school was of zo. Maar... stel je even voor dat je op een stoffige zolder bent, op zoek naar dat ene fotoalbum waar je zo naar verlangde. Je stuit op een oude, vergeten doos. En in die doos... daar ligt een brief van een verre oom, een prentje van een of andere kerk, en... een boek van Ds. Van der Toorn.

Dat boek, dat is waar we het over gaan hebben. Of eigenlijk, de persoon achter dat boek. Want ja, dominees... die schrijven boeken. Soms. En sommige van die boeken... tja, die blijven liggen in die stoffige doos. Maar soms... soms zitten er pareltjes tussen. Pareltjes die, net als die gekke oom, toch een verrassende invloed kunnen hebben, al is het maar op een gekke manier.

Wie was deze Ds. Van der Toorn dan? Stel je voor: een klassieke dominee, waarschijnlijk met een baard (dat is toch wat je verwacht, of niet?), die zich bezighield met serieuze zaken. Theologie! Dogmatiek! Allemaal van die woorden waar je spontaan van gaat geeuwen, tenzij je er toevallig van houdt. Maar geloof me, het is best interessant, op een abstracte manier. Net zoals kwantumfysica, maar dan met God in plaats van subatomaire deeltjes.

Een stukje context: Nederland in de tijd van Van der Toorn

Laten we even een stap terug doen. Nederland, pakweg de helft van de 20e eeuw. Denk aan zwart-wit foto's, dames met hoeden, mannen met pijpen. Een tijd van wederopbouw, maar ook van diepe religieuze overtuigingen. De kerk was een belangrijke pijler van de samenleving, en dominees hadden nog echt aanzien. Ze waren een beetje zoals de influencers van nu, maar dan met minder selfies en meer bijbelcitaten.

Stel je voor dat je een dorpsplein hebt. In het midden staat de kerk, en de dominee is zowat de burgemeester van de ziel. Hij preekt over goed en kwaad, over zonde en vergeving, en iedereen luistert. Nou ja, bijna iedereen. Er waren vast wel een paar rebellen die liever een potje voetbalden.

Waar hield Ds. Van der Toorn zich mee bezig?

Oké, terug naar onze dominee. Van der Toorn was niet zomaar een dominee. Hij was een theoloog, wat betekent dat hij nadacht over de grote vragen van het leven. Waarom zijn we hier? Wat is de zin van alles? Bestaan unicorns? (Oké, die laatste vraag staat waarschijnlijk niet letterlijk in zijn boeken, maar je snapt het punt.)

Hij zat dus niet alleen te preken over wat er in de Bijbel stond, maar hij probeerde het ook te begrijpen. Hij probeerde het te interpreteren voor zijn eigen tijd, voor de mensen die naar hem luisterden. Dat is een beetje zoals proberen een Ikea-kast in elkaar te zetten zonder de handleiding, maar dan met eeuwenoude teksten en ingewikkelde filosofische concepten. Een behoorlijke uitdaging dus!

Zijn werk richtte zich waarschijnlijk op zaken als de relatie tussen geloof en rede, de betekenis van de Bijbel in de moderne wereld, en de rol van de kerk in de samenleving. Denk eraan alsof hij probeerde uit te leggen hoe je je smartphone kunt gebruiken om de Bijbel te lezen, zonder dat je het gevoel hebt dat je God beledigt. (Disclaimer: hij had natuurlijk geen smartphone, maar je begrijpt de analogie.)

Een van de dingen die theologie vaak lastig maakt, is de taal. Theologen hebben de neiging om ingewikkelde woorden te gebruiken die niemand begrijpt. Alsof ze een geheime code proberen te kraken! Het is een beetje alsof je een recept voor een taart leest dat is geschreven door een professor in de scheikunde. Ja, je begrijpt de ingrediënten wel, maar de instructies... pfff! Waarschijnlijk zat Van der Toorn ook wel eens met z'n handen in het haar, zich afvragend hoe hij zijn ideeën op een begrijpelijke manier kon uitleggen.

Van der Toorn's invloed: Direct of indirect?

Nu komt de hamvraag: heeft Ds. Van der Toorn de wereld veranderd? Waarschijnlijk niet in de zin van een revolutie of zo. Hij heeft geen nieuwe politieke beweging opgericht, en hij heeft geen geneesmiddel voor kanker ontdekt. Maar... heeft hij de manier waarop mensen over geloof denken beïnvloed? Misschien wel. Indirect, via zijn preken, zijn boeken, zijn gesprekken met andere theologen.

Het is een beetje alsof je een steen in het water gooit. Je ziet de rimpelingen die ontstaan, en die rimpelingen reiken verder dan je kunt zien. Zo is het ook met de invloed van een dominee. Je weet niet precies wie hij heeft geraakt, en hoe, maar je kunt er zeker van zijn dat hij een verschil heeft gemaakt in het leven van sommige mensen.

Misschien heeft hij iemand geholpen om een moeilijke periode te doorstaan. Misschien heeft hij iemand geïnspireerd om na te denken over de grote vragen van het leven. Misschien heeft hij iemand gewoon een glimlach bezorgd met een grappige anekdote in zijn preek. (Dominees kunnen best grappig zijn, soms!)

Dus, de volgende keer dat je een oud boek tegenkomt, of een prentje van een kerk, of een brief van een verre oom, denk dan even aan Ds. C.R. van der Toorn. Hij was misschien geen beroemdheid, maar hij was wel iemand die zich bezighield met de belangrijke dingen in het leven. Iemand die probeerde de wereld een beetje beter te maken, op zijn eigen bescheiden manier.

En wie weet, misschien inspireert zijn verhaal je wel om zelf ook na te denken over die grote vragen. Waarom zijn we hier? Wat is de zin van alles? En... is het oké om sokken in sandalen te dragen?

Conclusie: Of je Ds. Van der Toorn nu kent of niet, hij staat symbool voor al die hardwerkende mensen die proberen de wereld te begrijpen en een positieve impact te hebben, hoe klein ook. En dat is best iets om te waarderen, toch?

Bonus: Als je ooit een boek van hem tegenkomt, blader er dan eens door. Misschien ontdek je wel iets verrassends!