Dom Hans Van Der Laan

Oké, stel je voor: je zit in een café, je nipt aan je koffie, en je buurman begint enthousiast te vertellen over… een monnik. Niet zomaar een monnik, nee, een architectonische monnik. Iemand die bezeten was van verhoudingen, van harmonie, van de perfecte ruimte. Klinkt saai? Wacht maar. Want die monnik, Dom Hans van der Laan, was eigenlijk best wel… rock ‘n roll. Op zijn eigen, kloosterlijke manier dan. (Ik zie je al denken: “Rock ‘n roll monnik? Seriously?” Ja, seriously! Geef het een kans.)

Waarom ik dit vertel? Nou, ik ben de laatste tijd een beetje geobsedeerd door Van der Laan. En dan vooral door zijn ideeën over architectuur, over hoe we ruimtes beleven en hoe we ze moeten beleven. Het is fascinerend spul. Compleet anders dan de glimmende wolkenkrabbers en instagram-perfecte interieurs die we tegenwoordig overal zien. Dus, trek je schoenen uit, zet je telefoon op stil (of niet, ik ben de baas niet), en duik met me mee in de wereld van Dom Hans van der Laan!

Wie was Dom Hans van der Laan eigenlijk?

Eerst even wat achtergrond. Dom Hans van der Laan (1904-1991) was dus een Benedictijner monnik en architect. Klinkt als een combinatie die je niet vaak tegenkomt, toch? Hij trad in 1927 in bij de Abdij van Sint Benedictusberg in Vaals en wijdde zijn leven aan God… en aan de zoektocht naar de fundamentele principes van architectuur. (Ja, dat klinkt hoogdravend, ik weet het. Maar het is wel waar!) Hij was niet iemand die trends volgde of pronkte met flashy ontwerpen. Nee, hij zocht naar iets diepers, iets tijdloos.

Van der Laan ontwierp verschillende kloosters en kerken, maar zijn grootste invloed zit ‘m in zijn theorieën over architectuur. Hij was geobsedeerd door de verhouding tussen mens en ruimte, en hoe die verhouding onze ervaring van die ruimte beïnvloedt. Hij wilde ruimtes creëren die rust, harmonie en spiritualiteit uitstralen. Geen makkelijke opgave in onze drukke, gejaagde wereld, vind je niet?

De Plastic Number: Het Gouden Getal 2.0?

Een van de belangrijkste concepten in Van der Laans theorie is de "Plastic Number" (getal van plastische gelijkheid). Dit is een irrationeel getal (ongeveer 1.3247...) dat hij zag als een fundamentele bouwsteen voor harmonische verhoudingen. Je kent misschien het Gouden Getal (1.618...), dat vaak wordt gebruikt in de kunst en architectuur. Nou, Van der Laan vond dat het Gouden Getal te "oppervlakkig" was. Hij wilde iets diepers, iets subtielers. En dat vond hij in de Plastic Number.

Maar wat betekent dat nou eigenlijk? Het komt erop neer dat Van der Laan geloofde dat je door ruimtes en objecten te ontwerpen op basis van de Plastic Number, een gevoel van harmonie en evenwicht kunt creëren. Het is een soort wiskundige formule voor schoonheid. (Klinkt ingewikkeld? Ja, een beetje wel. Maar het is eigenlijk best logisch als je er langer over nadenkt. Of niet. Misschien ben ik gewoon gek.)

De Architectonische Ruimte

Van der Laan had ook specifieke ideeën over hoe een architectonische ruimte eruit moet zien. Hij geloofde dat een goede ruimte:

• Eenvoudig moet zijn: Geen overbodige versieringen of afleidingen. Alles moet een functie hebben.
• Een duidelijke hiërarchie moet hebben: Sommige plekken zijn belangrijker dan andere. Denk aan een altaar in een kerk of een open haard in een woonkamer.
• Een goede verhouding moet hebben tussen licht en donker: Licht kan een ruimte tot leven brengen, terwijl donker een gevoel van intimiteit kan creëren.
• Een gevoel van bescherming moet geven: Een ruimte moet een veilige haven zijn, een plek waar je tot rust kunt komen.

Kortom, Van der Laan wilde ruimtes creëren die betekenisvol zijn, die een gevoel van verbinding oproepen. Ruimtes die meer zijn dan alleen maar een plek om te wonen of te werken. (Denk daar maar eens over na als je morgen weer in je kantoor zit, omringd door TL-buizen en bureaustoelen die niet comfortabel zijn.)

Waarom is Van der Laan relevant voor ons?

Je vraagt je misschien af: waarom zou ik me druk maken om de ideeën van een monnik uit de vorige eeuw? Nou, ik denk dat Van der Laans ideeën juist nu heel relevant zijn. In een wereld die steeds sneller, drukker en oppervlakkiger wordt, is er een groeiende behoefte aan rust, verbinding en betekenis. En dat is precies wat Van der Laans architectuur te bieden heeft.

Zijn ontwerpen dwingen je om bewust te zijn van de ruimte om je heen. Om te voelen hoe de verhoudingen, het licht en de materialen je beïnvloeden. Hij nodigt je uit om stil te staan en te reflecteren. (In tegenstelling tot die instagram-perfecte interieurs die je eigenlijk alleen maar onzeker maken over je eigen leven, toch?)

Van der Laan in je eigen leven

Natuurlijk hoef je niet meteen je hele huis te verbouwen volgens de principes van de Plastic Number. Maar je kunt wel een paar van Van der Laans ideeën toepassen in je eigen leven. Denk bijvoorbeeld aan:

• Creëer een rustige plek in je huis: Een plek waar je kunt ontspannen en tot jezelf kunt komen.
• Minimaliseer afleiding: Ruim je rommel op en verwijder overbodige objecten.
• Speel met licht en donker: Gebruik kaarsen, dimmers of gordijnen om de sfeer in een ruimte te beïnvloeden.
• Wees bewust van de verhoudingen in je huis: Experimenteer met de opstelling van je meubels en accessoires.

Het gaat erom dat je bewust wordt van de invloed van de ruimte op je welzijn. En dat je probeert om een omgeving te creëren die je ondersteunt en inspireert. (En wie weet, misschien word je net zo’n fan van Dom Hans van der Laan als ik! Maar geen druk, hoor.)

Conclusie: Van der Laan's tijdloze boodschap

Dom Hans van der Laan was meer dan alleen een monnik en architect. Hij was een denker, een filosoof, een zoeker naar waarheid. Zijn ideeën over architectuur zijn complex en soms een beetje esoterisch, maar ze zijn ook ongelooflijk inspirerend. Ze herinneren ons eraan dat architectuur meer is dan alleen maar een functionele oplossing. Het is een manier om onze relatie met de wereld om ons heen te verdiepen.

Dus, de volgende keer dat je een gebouw binnenstapt, kijk dan eens goed rond. Let op de verhoudingen, het licht, de materialen. Vraag jezelf af: hoe voel ik me in deze ruimte? Wat straalt deze ruimte uit? En wie weet, misschien ontdek je dan wel iets nieuws over jezelf… en over de tijdloze wijsheid van Dom Hans van der Laan.